Ask the Expert
|
Feedback
|
About us
|
Contact us
|
Pratibha Home


వ్యవసాయం

చట్టాల చిక్కుముళ్లతో సతమతం

* సమస్యల వలయంలో భూయజమానులు

* ‘రెవిన్యూ కోడ్‌’ ఏర్పాటే పరిష్కార మార్గం

పేదలకు భూమి ఇవ్వడం కోసం స్వాతంత్య్రం లభించిన తొలినాళ్లలో ప్రారంభమైన ప్రయత్నాలు నేటికీ కొనసాగుతున్నాయి. మరోపక్క భూమి ఉన్నవారి హక్కుల గుర్తింపు, పట్టాల జారీ, భూ సమస్యల పరిష్కారానికి దశాబ్దాలుగా కృషి జరుగుతోంది. దేశంలో దాదాపు సగంపైగా గ్రామీణ కుటుంబాలకు భూమి లేదు. మిగతా సగం కుటుంబాలకు ఎంతో కొంత భూమి ఉంది. సరిహద్దు తగాదాలు, దస్త్రాల్లో పొరపాట్లు, పట్టాదారు పాసుపుస్తకాలు లేకపోవడం, న్యాయవివాదాలు... ఇలా ఎన్నో ఇబ్బందులను భూ యజమానులు ఎదుర్కొంటున్నారు. భూసంస్కరణలు, ప్రభుత్వ భూముల పంపిణీ, భూదానోద్యమం, అటవీ భూములపై హక్కుల గుర్తింపు, భూమి కొనుగోలు పథకాల ద్వారా లక్షల మంది పేదలకు భూమి ఇచ్చే ప్రయత్నాలు జరిగాయి. మరోపక్క భూముల సర్వే, భూ యజమానులకు పట్టాల జారీ, దస్త్రాల ఆధునికీకరణ ద్వారా హక్కుల గుర్తింపు, భూమి హక్కుకు రక్షణ కల్పించే ప్రయత్నాలు సాగుతున్నాయి. దేశంలోని 53 శాతం గ్రామీణ కుటుంబాలకు భూమి లేదు. 2014 నాటి కేంద్ర ప్రభుత్వ సామాజిక, ఆర్థిక, కుల గణాంకాల ప్రకారం తెలంగాణలో 56 శాతం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 76 శాతం గ్రామీణ కుటుంబాలకు భూమి లేదు.

తీరని కష్టాలు
గడచిన అయిదేళ్లుగా తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వం భూ సమస్యల పరిష్కారానికి, పేదలకు భూమి ఇవ్వడం కోసం కొన్ని చర్యలు తీసుకున్నాయి. తెలంగాణలో భూరికార్డుల శుద్ధీకరణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘మీ ఇంటికి మీ భూమి’ కార్యక్రమాల ద్వారా భూ దస్త్రాలను సవరించారు. ఉభయ రాష్ట్రాల రెవిన్యూ చట్టాల్లో మార్పులు చేసి సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయి. సాదా బైనామా (రిజిస్టర్‌ కాని దస్తావేజుల) ద్వారా భూమిని కొనుగోలు చేసిన చిన్న, సన్నకారు రైతులకు పట్టాదారు పాసుపుస్తకాలు ఇచ్చారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చుక్కల భూముల చిక్కులు తీర్చడానికి చట్టం చేశారు. పట్టాలొచ్చిన ఇనాం భూములకు చట్టబద్ధత కల్పించారు. అసైన్డ్‌ భూములను కొనుగోలు చేసిన పేదలకు పట్టాలిచ్చే ప్రయత్నాలు రెండు రాష్ట్రాల్లో ప్రారంభమయ్యాయి. ఇక కౌలు రైతుల కష్టాలు తీర్చడానికి కేంద్రం ముసాయిదా చట్టాన్ని రూపొందించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ శాసనసభ ఇటీవలే కౌలు చట్టాన్ని ఆమోదించింది. భూ దస్త్రాల మెరుగుదలకు, భూహక్కులకు పూర్తి భద్రత ఇచ్చే స్పష్టమైన దస్త్రాల తయారీకి కేంద్ర ప్రభుత్వం డిజిటల్‌ ఇండియా భూరికార్డుల ఆధునికీకరణ పథకం (డీఐఎల్‌ఆర్‌ఎమ్‌పీ) అమలు చేస్తోంది. ఫలితాలు ఆశించిన మేరకు లేవు.

భూమిపై హక్కులు ఉన్నట్లు తెలిపే దస్తావేజులు, పట్టా కాగితాలు లేకపోయినా, ప్రభుత్వ శాఖలు నిర్వహించే దస్త్రాల్లో వివరాలు నమోదు కాకపోయినా ఆ భూమి నుంచి లబ్ధి పొందడం కష్టమవుతుంది. పంట రుణం, బీమా, నష్టపరిహారం, రాయితీలు, ప్రభుత్వాలు అందించే పెట్టుబడి సహాయం పొందడానికి భూమి వివరాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. భూములను అమ్ముకోవాలన్నా, మరే విధంగానైనా ఇతరులకు బదలాయింపు చేయాలన్నా వివరాలు సరిగ్గా ఉంటేనే సాధ్యం. కానీ ఇవి సక్రమంగా లేకపోవడంతో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. కేంద్రప్రభుత్వం 2014లో జాతీయ భూరికార్డుల ఆధునికీకరణ పథకం (ఎన్‌ఎల్‌ఆర్‌ఎమ్‌పీ)లో మార్పులు చేసి డిజిటల్‌ ఇండియా భూరికార్డుల ఆధునికీకరణ పథకంగా మార్చి అమలు చేస్తోంది. 2022నాటికి అన్ని రాష్ట్రాల్లో భూ హక్కులకు పూర్తి భరోసా ఇచ్చే స్పష్టమైన దస్త్రాలను రూపొందించాలనేది దీని లక్ష్యం. 2008లో ఈ పథకం ప్రారంభమైన నాటినుంచి నేటివరకు కేంద్రప్రభుత్వం రూ.1,933 కోట్లు మంజూరుచేసింది. పథకం అమలు నత్తనడకన సాగుతోంది.

తెలంగాణ ప్రభుత్వం భూదస్త్రాల శుద్ధీకరణ కార్యక్రమంతో సవరించిన దస్త్రాల ఆధారంగా రైతులకు నూతన పాసుపుస్తకాలు జారీచేసింది. భూమి దస్త్రాలన్నీ ‘ధరణి’ వెబ్‌ పోర్టల్‌ ద్వారా ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచే ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం 95 శాతం దస్త్రాలు సరిగ్గా ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘మీ ఇంటికి మీ భూమి’ కార్యక్రమం ద్వారా భూమి దస్త్రాలను సవరించి ‘మీ భూమి’ వెబ్‌పోర్టల్‌ ద్వారా ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచారు. ఆన్‌లైన్‌లో ఉంచడం వల్ల కొంత మేలు ఒనగూడినా దస్త్రాల్లో దొర్లిన తప్పులు, అవకతవకల వల్ల రైతులు ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. సమగ్ర సర్వే చేసి హక్కులకు పూర్తి భద్రత కల్పించడం కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం ‘టైటిల్‌ గ్యారంటీ’ చట్టాన్ని రూపొందించింది.

భూ సమస్యలు, వివాదాలకు లోపభూయిష్ఠమైన దస్త్రాలు ఒక కారణమైతే- సంక్లిష్టమైన చట్టాలు, వీటిలోని గందరగోళాలు మరో కారణం. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రెండువందలకు పైగా భూ చట్టాలు ఉన్నాయి. వీటిలో కాలం చెల్లినవి, కాలానుగుణంగా మార్పులు చేయాల్సినవే అధికం. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తొలినాళ్లలోనే భూచట్టాలను అధ్యయనం చేసి నివేదిక ఇవ్వమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నల్సార్‌ న్యాయ విశ్వవిద్యాలయానికి బాధ్యతలు అప్పగించింది. ఆరునెలల అధ్యయనం తరవాత నల్సార్‌ నివేదిక సమర్పించింది. అన్ని భూమి చట్టాలను కలిపి సమగ్ర రెవిన్యూ కోడ్‌ను రూపొందించాలనేది ఈ నివేదికలోని ప్రధాన సిఫార్సు. ఈ మేరకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొన్ని చట్టాల్లో మార్పులు చేసింది. కొత్త రెవిన్యూ చట్టం తెస్తామని ప్రకటించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వమూ భూచట్టాల్లో, భూపరిపాలనలో తేవాల్సిన మార్పులపై అధ్యయనానికి ఓ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. కొన్ని చట్టాల్లో మార్పులు, కొన్ని కొత్త చట్టాలు వచ్చాయి. రెండు రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ ఎన్నో అపరిష్కృత భూమి సమస్యలు ఉన్నాయి. నిషేధిత జాబితాలోకి పొరపాటుగా ఎక్కిన వేల ఎకరాల పట్టా భూములను ఆ జాబితాలో నుంచి తొలగించాల్సి ఉంది. నిషేధిత జాబితాను సవరించే అధికారం జిల్లా కలెక్టర్లకు ఇచ్చారు. కలెక్టర్ల కార్యాలయాల చుట్టూ పలుదఫాలు సంబంధిత రైతులు ప్రదక్షిణలు చేసినా ఫలితం దక్కడం లేదు. రాష్ట్రస్థాయిలో ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ కాగితాలకే పరిమితమైంది. తెలంగాణలో 1958 కంటే ముందు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 1954 కంటే ముందు ప్రభుత్వం, భూమిలేని పేదలకు అసైన్‌ చేసిన భూములను అమ్ముకోవచ్చని, నిషేధిత జాబితాలో నుంచి వాటిని తొలగించాలని హైకోర్టు తీర్పు ఇచ్చి ఏళ్లు గడుస్తున్నాయి. అయినా నేటికీ ఆ భూములు నిషేధిత జాబితాలోనే ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చుక్కల భూములది మరో పెద్ద సమస్య. దీని పరిష్కారానికి 2017లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టం చేసింది. తరవాత చట్టానికి కొన్ని కీలక సవరణలు చేశారు. ఇనాం భూములకు ఇచ్చిన పట్టాలకు చట్టబద్ధత కల్పిస్తూ ఇనాం చట్టానికి సవరణ చేశారు. రిజిస్టరుకాని దస్తావేజులు/సాదా బైనామా ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతంలోని వ్యవసాయ భూములు కొనుగోలు చేసిన చిన్న సన్నకారు రైతులకు పట్టాలు ఇవ్వడానికి చట్టసవరణ తెచ్చారు. తెలంగాణలో 12 లక్షలు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మూడు లక్షల మంది దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. తెలంగాణలో దాదాపు ఆరు లక్షల మందికి పట్టాలు ఇచ్చారు. రెండు రాష్ట్రాల్లో వేల దరఖాస్తులు అపరిష్కృతంగా ఉన్నాయి.

సమగ్ర చర్యలు అవసరం
సమగ్ర భూ సర్వే చేసి కొత్తగా దస్త్రాలను రూపొందించడం తక్షణ అవసరం. తెలుగు రాష్ట్రాలు అన్ని భూచట్టాలను కలిపి సమగ్ర రెవిన్యూ కోడ్‌ను రూపొందించాలి. ఇలాంటి ప్రయత్నం 1999లో ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో జరిగింది. మూడేళ్లక్రితం ఉత్తర్‌ ప్రదేశ్‌ రెవిన్యూ కోడ్‌ను అమలులోకి తెచ్చింది. అక్కడి అనుభవాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయి. ఇప్పుడున్న ఆర్‌ఓఆర్‌ (రికార్డ్‌ ఆఫ్‌ రైట్స్‌) చట్టాల స్థానంలో టైటిల్‌ గ్యారంటీ చట్టాన్ని తీసుకురావాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఇటీవలే కొత్తచట్టం తెచ్చింది. నిషేధిత భూముల జాబితాలో సవరణలకు తక్షణం చర్యలు తీసుకోవాలి. ఈ జాబితాలో చేరిన పట్టాభూములను, 1958 కంటే ముందు తెలంగాణలో, 1954 కంటే ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అసైన్‌ చేసిన భూములను జాబితా నుంచి తొలగించాలి. పేదలు కొనుగోలు చేసిన అసైన్డ్‌ భూములకు సంబంధించి వారికే పట్టాలు మంజూరు చెయ్యాలి. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఉన్న పారా లీగల్‌, కమ్యూనిటీ సర్వేయర్ల వ్యవస్థను పునరుద్ధరించి రైతులకు అండగా నిలవాలి. ప్రభుత్వాలు ఈ అంశంపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించాలి!

కౌలు చట్టం అమలు అంతంత మాత్రం
కౌలు రైతులది మరోసమస్య. రాతపూర్వకంగా భూమిని కౌలుకు ఇస్తే తమ హక్కులకు ఎక్కడ ముప్పు వాటిల్లుతుందోనన్న భయం భూ యజమానులను వెంటాడుతోంది. అదే సమయంలో లిఖితపూర్వకంగా లేనట్లయితే కౌలు రైతులకు ఏ మేలూ లభించదు. కౌలు రైతులకు గుర్తింపు కార్డులిచ్చి వాటి ద్వారా వారికి పంట రుణం, సబ్సిడీలు ఇతర ప్రయోజనాలను అందించేందుకు 2011లో చేసిన అధీకృత సాగుదారుల చట్టం అమలు ఆశాజనకంగా లేదు. కౌలు సమస్యలపై నీతిఆయోగ్‌ ఏర్పాటుచేసిన నిపుణుల కమిటీ ఇచ్చిన నివేదిక అమలు కాలేదు. కౌలుకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఇటీవల కొత్తచట్టం తెచ్చింది. పోడు భూములను సాగు చేసుకునే గిరిజనులది ఇంకో ప్రధాన సమస్య. కేంద్రం 2006లో చేసిన అటవీ హక్కుల చట్టం ప్రకారం 13 డిసెంబరు 2005 నాటికి గిరిజనుల సాగులో ఉన్న అటవీ భూములకు పది ఎకరాలకు మించకుండా హక్కు పత్రాలు ఇవ్వాలి. ఈ మేరకు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దాదాపు రెండు లక్షల మంది గిరిజనులకు హక్కు పత్రాలు వచ్చాయి. పత్రాలు ఇంకా రానివారు, వచ్చినా సాగులో ఉన్న పూర్తి విస్తీర్ణానికి హక్కుపత్రాలు రానివారే ఎక్కువమంది ఉన్నారు.

Posted on 07-09-2019