Ask the Expert
|
Feedback
|
About us
|
Contact us
|
Pratibha Home


ఆర్థిక రంగం

ఆర్థిక సుస్థిరతకు అప్పులముప్పు

* సొంతవనరులే తరుణోపాయం

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పలు పెను సవాళ్లు ఎదుర్కొంటోంది. పెరుగుతున్న టోకు ధరల ద్రవ్యోల్బణం, హద్దులు దాటుతున్న ప్రభుత్వ రుణం ఆర్థికవేత్తలను కలవరపెడుతున్నాయి. కేంద్ర, రాష్ట్రాల ఏకీకృత (కన్సాలిడేటెడ్‌) ద్రవ్యలోటు 7.0 శాతానికి చేరింది. ప్రభుత్వ రుణం ఉండాల్సిన దానికన్నా ఎక్కువ స్థాయికి చేరింది. ప్రజా పద్దులకింద ఉన్న రుణాలు మినహాయిస్తే, కేంద్రప్రభుత్వ రుణం 2017 సెప్టెంబరు చివరినాటికి రూ.65.65 లక్షలకోట్లకు చేరింది. ఇది 2017-18 రెండో త్రైమాసికంకన్నా 2.5శాతం ఎక్కువ. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఉమ్మడి రుణాలు భారత స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో (జీడీపీ) దాదాపు 70శాతానికి చేరాయి. రాష్ట్రాల్లో విస్తరించిన ఆర్థికలోటు, పెరిగిపోయిన ప్రభుత్వరుణం, బలహీనంగా ఉన్న ఆదాయ వనరులు దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి సవాళ్లు విసరుతున్నాయి. 2016-17 మొదటి త్రైమాసికంలో 7.9 శాతంగా ఉన్న జీడీపీ వృద్ధిరేటు 2017-18 మొదటి త్రైమాసికంలో 5.7 శాతానికి పడిపోయింది. 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం తరవాత 2018 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వ వడ్డీ చెల్లింపుల మొత్తం ద్రవ్యలోటుకన్నా అధికంగా ఉంటుందన్న హెచ్చరికలు ‘బాండ్‌ మార్కెట్‌’ను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఉన్న రుణాలపై వడ్డీ చెల్లింపులేకాక, పెరుగుతున్న మార్కెట్‌ రుణాలవల్ల ద్రవ్యలోటుపై గణనీయమైన ఒత్తిడి పడుతోంది. ఈ పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులు ఏర్పడి, పోటీతత్వం తగ్గుతుంది. ఆర్థిక స్థిరత్వం దెబ్బతింటుంది.

ప్రమాద ఘంటికలు
దేశ జీడీపీలో ప్రభుత్వ రుణ శాతం స్థిరంగా ఉండటం లేదా తగ్గుముఖం పట్టి ఉన్నంతవరకూ అప్పులు ప్రభుత్వానికి మోయలేని భారం కావు. రుణ విముక్తి పథకాల జోలికి వెళ్ళకుండా, కొత్త రుణాలు తీసుకోకుండా, ఉన్నవాటిని ఎప్పటికప్పుడు తీర్చేయగల సామర్థ్యం ఉండాలి. ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ఇది చాలా ముఖ్యం. రుణాన్ని ఉత్పాదక ప్రయోజనాలకు ఉపయోగిస్తున్నపుడు అప్పు తప్పు కాదన్న వాదన ఉంది. ఉదాహరణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 2016-17 మధ్యకాలంలో రూ.4,83,069 కోట్లు వడ్డీ చెల్లింపులు చేసింది. అదే కాలంలో మార్కెట్‌నుంచి బాండ్ల జారీ ద్వారా రూ.7,24,526 కోట్ల రుణం తీసుకుంది. వడ్డీ చెల్లింపులు ఈ రుణాల్లో 66.67 శాతం! అంటే మార్కెట్‌ నుంచి రుణంగా తీసుకున్న ప్రతి రూపాయిలో రూ.66.67 పైసలు- చేసిన రుణాలపై వడ్డీకే సరిపోయింది! అదేవిధంగా రాష్ట్రాలు సైతం 2016-17లో రూ.2,54,249 కోట్ల మేర వడ్డీ చెల్లింపులు చేశాయి. రూ.3,81,979 కోట్లు మార్కెట్‌నుంచి అప్పుగా తెచ్చుకున్నాయి. అంటే చేసిన అప్పుల్లో 66.56 శాతం వాటి వడ్డీ చెల్లింపులకే పోయింది! ఇది ప్రమాదకర పరిస్థితి. దీనివల్ల ద్రవ్యలోటు ఇనుమడిస్తుంది. ద్రవ్యోల్బణం ఎగబాకుతుంది. ప్రస్తుత ఖాతా లోటు విస్తరిస్తుంది. మదుపరుల్లో విశ్వాసం సన్నగిల్లుతుంది. ఈ అప్పులు తిరిగి చెల్లించేందుకు ముందుతరాలు గరిష్ఠ పన్నులు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ప్రభుత్వ రుణాలు మితిమీరితే ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెట్టుబడి అవకాశాల్లో సమానత్వం దెబ్బతింటుంది. ప్రైవేట్‌ పెట్టుబడులు కుదించుకుపోతాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాలు వికేంద్రీకరణ పంథాలో జోరుగా ముందుకు వెళుతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రజలకు వస్తు సేవల పంపిణీలో, పెట్టుబడుల సమీకరణలో రాష్ట్రాల బాధ్యతలు గణనీయంగా పెరిగాయి. రాష్ట్రాల సమీకృత వ్యయ అవసరాలకు అయ్యే ఖర్చు చాలా ఎక్కువగా ఉంటోంది. సొంత ఆదాయ వనరులు, కేంద్రం ద్వారా వచ్చే ఆదాయ బదలాయింపులకన్నా ఖర్చు అధికం. దీనివల్ల రాష్ట్రాలు తమ ఖర్చులు తీర్చుకోవడానికి రుణాలపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఎఫ్‌ఆర్‌బీఎం (2003) తరహాలోనే రాష్ట్రాల స్థాయిలోనూ చట్టాలు రూపొందించి, రాష్ట్ర స్థూలోత్పత్తిలో ద్రవ్యలోటు మూడు శాతానికి మించకుండా చర్యలు తీసుకోవాలని దేశంలోని రాష్ట్రాలు లక్ష్యం నిర్దేశించుకున్నాయి. దీనివల్ల 2004-05నుంచి రాష్ట్రాల రుణ స్థితిలో గణనీయమైన మెరుగుదల వచ్చింది. వివిధ రాష్ట్రాలకు 2010-’14 కాలానికి ఆర్థిక సంఘం నిర్దేశించిన రుణ లక్ష్యాలకు దేశంలో అధిక సంఖ్యాక రాష్ట్రాలు కట్టుబడ్డాయి. కొంతకాలంగా ఆర్థిక వృద్ధిలో మందగమనం రాష్ట్రాలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసింది. మొత్తం రెవిన్యూలో రాష్ట్రాల సొంత (పన్ను, పన్నేతర) ఆదాయాల శాతం 2007-08లో 58.3 శాతం. అది 2016-17 నాటికి 53.6 శాతానికి తగ్గింది. అదే సమయంలో రాష్ట్రాల రెవిన్యూ ఆదాయంలో ‘గ్రాంట్స్‌-ఇన్‌-ఎయిడ్‌’ 15 శాతం నుంచి 21 శాతానికి పెరిగింది. కేంద్రంనుంచి రాష్ట్రాలకు అందే పన్నులు 2007-08లో 24.3 శాతం ఉంటే, 2016-17నాటికి అది 25.7 శాతానికి చేరింది. అంటే ‘గ్రాంట్స్‌-ఇన్‌-ఎయిడ్‌ లేకపోతే రాష్ట్రాలు రెవిన్యూ లోటు చూపించాల్సి ఉంటుంది. అప్పుడు నిర్వహణ ఖర్చుల పరంగా రాష్ట్రాలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటాయి. 14వ ఆర్థికసంఘం సిఫార్సుల అమలు తరవాత కూడా ఈ పరిస్థితిలో మార్పురాలేదు. జీఎస్‌డీపీలో రాష్ట్రాల మొత్తం ఖర్చు శాతం కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని మించింది! 2016-17లో రాష్ట్రాల ఉమ్మడి ఆర్థిక లోటు జీడీపీలో 3.6 శాతానికి చేరుకుంది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది 2.6 శాతం మాత్రమే. దీనివల్ల కేంద్ర, రాష్ట్రాల ఏకీకృత ద్రవ్యలోటు 2015-16నాటి 6.7 శాతం నుంచి 2016-17లో 7.5 శాతానికి పెరుగుతుందని ఆర్‌బీఐ హెచ్చరించింది.

విద్యుచ్ఛక్తి రంగంలో సంస్కరణల కోసం కేంద్రప్రభుత్వం 2015లో ప్రవేశపెట్టిన ఉజ్జ్వల్‌ డిస్కం హామీ యోజన (ఉదయ్‌) రాష్ట్రాల రుణాలు పెంచింది. దీనికితోడు కేంద్ర వేతనసంఘ సిఫార్సుల మేర రాష్ట్రాల్లో సైతం వేతన సవరణలు, రుణమాఫీలు, జీఎస్‌టీ అమలువల్ల ఆదాయంలో ఉన్న అనిశ్చితి రాష్ట్రాల ఆర్థికలోటును పెంచుతున్నాయి. ఉదాహరణకు 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉదయ్‌లో చేరిన ఎనిమిది రాష్ట్రాలు రూ.98,960 కోట్ల విలువగల బాండ్లు జారీ చేశాయి. దీనివల్ల 2015-16లో రాష్ట్రాల అప్పుల్లో 17.4శాతం పెరుగుదల కనిపించింది. 2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ; 2017లో యూపీ, పంజాబ్‌, మహారాష్ట్ర వ్యవసాయ రుణ మాఫీ ప్రకటించాయి. మొత్తం జీడీపీలో ఈ రుణ మాఫీ సుమారు ఒక శాతం ఉంటుంది! రాష్ట్రాలు తమ ఆర్థిక లోటులో 85 శాతాన్ని మార్కెట్‌ రుణాల ద్వారానే సమకూర్చుకుంటాయి. మార్కెట్‌ రుణాలపై అతిగా ఆధారపడటం వల్ల మార్కెట్లో బాండ్ల విలువ (రిటర్న్స్‌) పెరిగి, అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపులు అధికమవుతాయి. దానివల్ల ఆర్థిక లోటును మరింత విస్తరిస్తుంది. ఆర్థిక లోటును మార్కెట్‌ రుణాలతో భర్తీ చేయడంవల్ల మూలధన వ్యయం, జీడీపీ నిష్పత్తి సైతం తగ్గుతుంది.

ముందున్న సవాళ్లు
పెద్దనోట్ల రద్దు, జీఎస్‌టీ అమలు నేపథ్యంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొంతకాలంగా మందగమనం ఏర్పడింది. జీడీపీ వృద్ధిరేటు తగ్గితే రుణ-జీడీపీ శాతం మరింత పెరుగుతుంది. అది ప్రభుత్వ ఆదాయ వసూళ్ల లక్ష్యంపై ప్రభావం చూపుతుంది. దానివల్ల ద్రవ్యలోటు పెరుగుతుంది. బ్యాంకుల మూలధన సమీకరణ (రీక్యాపిటలైజేషన్‌), రుణమాఫీలు, విద్యుత్‌ బోర్డుల అప్పులను రాష్ట్రాల రుణాలుగా మార్చడం వంటి విధానాల ముఖ్య ఉద్దేశం- విఫలమైన ప్రైవేటు రుణాలను జాతీయీకరించడమే! బ్యాంక్‌ రీక్యాపిటలైజేషన్‌వల్ల రుణ-దేశీయోత్పత్తి ఒక శాతం పెరుగుతుందని అంచనా. ఇలాంటి విధానాలపై ప్రభుత్వాలు పునరాలోచించుకోవాలి. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రాథమిక లోటు (మొత్తం లోటులో వడ్డీ చెల్లింపులు మినహాయిస్తే) జీడీపీలో 0.7 శాతం. అది రాష్ట్రాల్లో దాదాపు రెండు శాతంగా ఉంది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే మరో పదేళ్లలో రాష్ట్రాల రుణాలు జీడీపీలో 35 శాతానికి చేరవచ్చునని ఆర్థికవేత్తలు అంచనా వేశారు. దానివల్ల రాష్ట్రప్రభుత్వాలు చేసే కొత్త రుణాలపై వడ్డీభారం పెరగడమే కాక ఉన్న రుణాలకు తిరిగి రేటును నిర్ణయించేటప్పుడు ఎక్కువ వడ్డీ కట్టాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటికే రాష్ట్రాలు తమ రుణంపై కేంద్రం కంటే ఎక్కువ వడ్డీరేటు చెల్లిస్తున్నాయి. ఎన్‌కే సింగ్‌ కమిటీ 2022-23 నాటికి కేంద్ర రుణ-జీడీపీని 38.7 శాతానికి, రాష్ట్రాల్లో 20 శాతానికి, కేంద్ర ద్రవ్యలోటును 2.5 శాతానికి తగ్గించాలని కొత్త ఆర్థిక ఏకీకృత మార్గదర్శక ప్రణాళికను సిఫార్సు చేసింది. కేంద్రం ఈ సిఫార్సులకు ఆమోదం తెలుపలేదు. పైగా ఎన్‌కే సింగ్‌ ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తున్న 15వ ఆర్థిక సంఘానికి నూతన ఆర్థిక ఏకీకృత ప్రణాళిక రూపొందించాలంటూ కొత్త బాధ్యతలు కట్టబెట్టింది. అంటే ఇంకొంతకాలం జీడీపీలో ద్రవ్యలోటును మూడు శాతానికి కట్టడి చేయాలన్న లక్ష్యానికి కేంద్రం దూరంగా ఉంటుందన్నమాట! అన్ని స్థాయుల్లోనూ ఆర్థిక క్రమశిక్షణ సాకారం కాకపోతే ఆర్థిక ఏకీకృత ప్రణాళిక సాధ్యం కాదు. ఆర్థిక నిర్వహణ గాడితప్పుతున్నప్పుడు రాష్ట్రాలూ కేంద్రం తరహాలోనే చట్టసభ ఆమోదం తీసుకొని ముందడుగు వేయాలి. రాష్ట్రాలు ప్రస్తుతం రెవిన్యూ మిగులు కోసం పోరాడుతున్నాయి. 14వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల ఫలితంగా తమ అభివృద్ధి అవసరాలకోసం రాష్ట్రాలు స్వయంగా వనరులు సమకూర్చుకోవాల్సి వస్తోంది. రుణాలు తగ్గించుకుని, ఆర్థిక స్థిరీకరణ దిశగా రాష్ట్రాలు మరలాల్సిన అవసరం ఉరుముతోంది. మునుముందు భారత్‌లో ఆర్థిక వృద్ధి సుమారు 7.5 శాతంగా ఉండవచ్చని రేటింగ్‌ ఏజెన్సీలు అంచనా వేశాయి. ఇందుకోసం పన్నుల ఆదాయం పెంచుకోవాలి. వినియోగదారుల రుసుముల(యూజర్‌ ఛార్జీలు)ను సహేతుకంగా నిర్ణయించి అమలు చేయలి. ప్రభుత్వరంగ సంస్థల పనితీరునూ మెరుగుపరచాలి. అప్పుడే రుణభారం తగ్గి, ఆర్థిక రథం సరైన బాటపడుతుంది!

Posted on 07-01-2018