Ask the Expert
|
Feedback
|
About us
|
Contact us
|
Pratibha Home


ఆర్థిక రంగం

చిక్కులు విప్పని చట్టాలు

* అసైన్డ్‌ భూహక్కులు- పేదల ఇక్కట్లు

భూమి లేని పేదవారిని ఆర్థికంగా ఆదుకోవడం కోసం, వారికి జీవనోపాధి కల్పించడం కోసం దశాబ్దాలుగా ప్రభుత్వాలు భూముల్ని పంపిణీ చేస్తున్నాయి. భూసంస్కరణల్లో భాగంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లక్షల ఎకరాల ప్రభుత్వ, సీలింగ్‌, భూదాన్‌ భూములను పేదలకు అందజేశాయి. భూముల్ని కొనుగోలు చేసి పేదలకు పంచాయి. దేశం మొత్తంలోనే అత్యధికంగా దాదాపు అరకోటి ఎకరాల మేర ప్రభుత్వ భూముల్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రాలు పేదలకు ఇచ్చాయి. ఇది దేశం మొత్తంలో పంచిన ప్రభుత్వ భూమిలో 28 శాతం. లక్షల ఎకరాలను పేదలకిచ్చినా వారి చేతుల్లో అవి ఎక్కువ కాలం నిలవడం లేదు. పేదలకు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన భూములు అన్యాక్రాంతం కాకుండా కాపాడటం కోసం 1977లో అసైన్డ్‌ భూముల బదలాయింపును నిషేధిస్తూ చట్టం తెచ్చారు. అసైన్డ్‌ భూములను వారసత్వంగా అనుభవించాలి. ఇతరులకు ఇవ్వరాదు. అన్యాక్రాంతమైనా అది చెల్లదు. తెలిసో తెలియకో వేలమంది అసైన్డ్‌ భూముల్ని కొనుగోలు చేశారు. రిజిస్ట్రేషన్లూ జరిగాయి. కొనుగోలుదారుల్లో పేదలూ ఉన్నారు. ఇలాంటివారికి న్యాయం చేయడానికి ఇటీవల కొన్ని చట్ట సవరణలు చేశారు. అసైన్డ్‌ భూములపై హక్కులకు సంబంధించి ఎన్నో చిక్కులు ఉన్నాయి.

అన్యాక్రాంతం నిషేధం
పేదలకు వ్యవసాయం కోసం లేదా ఇంటి స్థలాల కోసం ఇచ్చిన భూముల్లో ఎక్కువ శాతం వారి అధీనంలో లేవని వివిధ అధ్యయనాలు, ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. పంచిన భూములు అన్యాక్రాంతం కాకుండా కాపాడటం కోసం అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 1977లో ఒక చట్టాన్ని రూపొందించింది. అసైన్డ్‌ భూములను ఇతరులకు అమ్మడం, తాకట్టు పెట్టడం, కౌలుకు ఇవ్వడం, దానం చెయ్యడం లేదా మరేవిధంగానైనా అన్యాక్రాంతం చెయ్యకూడదని అసైన్డ్‌ భూముల బదలాయింపు నిషేధ చట్టం(1977) పేర్కొంటోంది. ఈ చట్టాన్నే పీఓటీ చట్టం లేదా 9/77 చట్టమనీ అంటారు. దీని ప్రకారం అసైన్డ్‌ భూముల్ని వారసత్వంగా అనుభవించాలి. అన్యాక్రాంతం చెయ్యకూడదు. అలాంటి లావాదేవీ చెల్లదు. అది నేరం కూడా. 9/77 చట్టాన్ని ఉల్లంఘించి అసైన్డ్‌ భూములు కొనుగోలు చేసినా, కొనుగోలు చేసిన అసైన్డ్‌ భూముల్ని ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకోవడంలో అడ్డంకులు కలిగించినా నేరమే అవుతుంది. అందుకు ఆరు నెలల నుంచి రెండేళ్ల వరకు జైలుశిక్ష లేదా రెండు వేల రూపాయల జరిమానా లేదా రెండూ విధించవచ్చు. అసైన్డ్‌ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లపై నిషేధం ఉంది. అసైన్డ్‌ భూములు అన్యాక్రాంతమైతే సంబంధిత తహసీల్దార్‌ తగిన చర్యలు తీసుకొని, ఆ భూమిని తిరిగి అసైనీ (మొదట ప్రభుత్వం నుంచి భూమి పొందిన వ్యక్తి)కి అప్పగించాలి. అప్పటికి అసైనీ భూమిలేని పేద వ్యక్తి అయిఉండాలి. ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన ప్రాంతాల్లో అసైన్డ్‌ భూమి అన్యాక్రాంతమైతే ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుని, ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం వినియోగిస్తుంది. మొదట భూమిని పొందిన వ్యక్తికి అప్పగించరు. 9/77 చట్టం అమలులోకి రావడానికంటే ముందు ఎవరైనా భూమిలేని పేదవారు సదుద్దేశంతో డబ్బులు చెల్లించి అసైన్డ్‌ భూముల్ని కొనుగోలు చేస్తే అది చెల్లుతుంది. అలాంటి కొనుగోలుకు 9/77 చట్టం వర్తించదు. ప్రభుత్వం నుంచి భూమి పొందిన వ్యక్తి (అసైనీ) ఆ భూమిని షెడ్యూల్డ్‌ బ్యాంకులకు లేదా సహకార సొసైటీలకు కుదువ పెట్టుకోవచ్చు.

అసైన్డ్‌ భూముల బదలాయింపు నిషేధ చట్టానికి ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో 2007, 2008 సంవత్సరాల్లో కొన్ని కీలక సవరణలు వచ్చాయి. ఇటీవలి కాలంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు మరికొన్ని సవరణలు చేశాయి. 1977 తరవాత భూమిలేని పేదవారు అసైన్డ్‌ భూముల్ని కొనుగోలు చేస్తే వారిని భూమినుంచి తొలగించకుండా వారికే అసైన్మెంట్‌ పట్టా మంజూరు చెయ్యాలనే నియమం ఇందులో ప్రధానమైనది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2007 జనవరి 29 కంటే ముందు, తెలంగాణలో 2017 డిసెంబర్‌ 31 కంటే ముందు ఎవరైనా భూమిలేని పేదవారు అసైన్డ్‌ భూమి కొనుగోలు చేస్తే, వారిని ఆ భూమినుంచి తొలగించకుండా వారికే అసైన్మెంట్‌ పట్టా జారీ చెయ్యాలి. మాజీ సైనికులకు, రాజకీయ బాధితులకు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు కేటాయించిన భూములను పదేళ్ల తరవాత అమ్ముకోవచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పేదలకు ఇచ్చిన ఇంటి స్థలాలను పట్టా పొందిన 20 ఏళ్ల తరవాత అమ్ముకోవచ్చు. 2019 జనవరి 29 కంటే ముందు ఎవరైనా, ప్రభుత్వం పేదలకు ఇచ్చిన ఇంటి స్థలాలను కొనుగోలు చేస్తే కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తికే క్రమబద్ధీకరణ చేయవచ్చు. భూములు మంజూరు చేస్తూ జారీ చేసిన పట్టాలు అన్యాక్రాంతం చెయ్యకూడదనే నియమం ఉంటేనే 9/77 చట్టం వర్తిస్తుంది. 18-6-1954 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, 25-7-1958 వరకు తెలంగాణలో అసైన్మెంట్‌ పట్టాలో అమ్మకూడదనే నియమం లేదు కాబట్టి ఆ తేదీ వరకు జారీ చేసిన అసైన్మెంట్‌ పట్టాలను అమ్ముకోవచ్చని హైకోర్టు తీర్పిచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో 18-6-1954 వరకు జారీ చేసిన అసైన్డ్‌ భూములను నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగించాలని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

అసైన్మెంట్‌ భూములని తెలియక చాలామంది కొనుగోలు చేశారు... చేస్తూనే ఉన్నారు. అసైన్డ్‌ భూముల్ని నిషేధిత జాబితాలో చేర్చి రిజిస్ట్రేషన్‌ కార్యాలయాలకు పంపడమే కాక, రిజిస్ట్రేషన్‌ శాఖ వెబ్‌సైట్‌లో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచారు. ఈ విషయం చాలా కొద్దిమందికి మాత్రమే తెలుసు. దీని గురించి ప్రజల్లో విస్తృత అవగాహన కలిగించాలి. ప్రతి గ్రామంలో అసైన్డ్‌ భూములు, నిషేధిత జాబితాలో ఉన్న ఇతర భూముల వివరాలను ఉంచాలి. తెలంగాణలో 25-7-1958 కంటే ముందు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 18-6-1954 కంటే ముందు అసైన్‌ చేసిన భూములను హైకోర్టు తీర్పు మేరకు నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగించాలి. సంబంధిత ఉత్తర్వుల్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ గత నవంబరులో జారీ చేసినా, అవి అమలుకు నోచుకోవడం లేదు. తెలంగాణలో ఇంకా ఉత్తర్వులే రాలేదు. మాజీ సైనికులు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు, రాజకీయ బాధితులకు ఇచ్చిన భూముల్ని పదేళ్ల తరవాత నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగించాలన్న నిబంధనా ఆచరణకు రావడం లేదు. 1977 నుంచి 2007 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, 2017 వరకు తెలంగాణలో అసైన్డ్‌ భూముల్ని కొనుగోలు చేసిన భూమిలేని పేదలకు అసైన్మెంట్‌ పట్టా జారీ చెయ్యాలి. అలాంటి సందర్భాలు అరుదు. పట్టా ఇచ్చి కూడా భూమి చూపలేదని, ఒకే భూమికి ఒకరికంటే ఎక్కువమందికి పట్టా ఇచ్చారని, భూమి అన్యాక్రాంతమైనా చర్యలు తీసుకోలేదని, అసైనీ వారసులకు పట్టా పుస్తకాలు ఇవ్వడంలేదని, అసైన్మెంట్‌ భూములు ప్రభుత్వం సేకరించినప్పుడు నష్టపరిహారం ఇవ్వడంలేదని... ఇలా అసైనీలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు అనేకం. అసైనీ వారసులకు పట్టాదారు పాసుపుస్తకం, టైటిల్‌ డీడ్‌ మంజూరు చెయ్యాలి. చాలా సందర్భాల్లో వారసులకు పట్టాపుస్తకాలు ఇవ్వడంలేదు. ప్రభుత్వం అసైన్మెంట్‌ భూముల్ని సేకరిస్తే కొత్త భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం పట్టా భూములతో సమానంగా నష్టపరిహారం ఇవ్వాలి. అది అమలు కావడం లేదు.

సంక్లిష్టతలు ఎన్నో...
అసైన్మెంట్‌ భూములకు సంబంధించి కొన్ని వేల కేసులు సివిల్‌, రెవిన్యూ కోర్టుల్లో పెండింగులో ఉన్నాయి. పేదల భూముల్ని రక్షించడానికి చేసిన చట్టం ఆ భూముల్ని కొనుగోలు చేసిన మరి కొందరు పేదల పాలిట శాపంగా మారింది. అసైన్డ్‌ భూముల్ని అవసరం కోసం నిర్ణీత గడువు తరవాత అమ్ముకునే వీలు కల్పించాలన్న వాదనా వినిపిస్తోంది. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో పట్టా ఇచ్చిన నిర్ణీత గడువు తరవాత ప్రభుత్వం ఇచ్చిన భూముల్ని అమ్ముకోవచ్చు. ఉదాహరణకు కర్ణాటకలో 20 ఏళ్ల తరవాత విక్రయించే వీలుంది. కొన్ని వర్గాలకు ఇచ్చిన భూములను ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణలో పదేళ్ల తరవాత అమ్ముకోవచ్చు. ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఇంటి స్థలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 20 ఏళ్ల అనంతరం అమ్ముకోవచ్చు. కానీ, అసైన్డ్‌ భూముల అమ్మకాలను అనుమతిస్తే పేదల దగ్గర సెంటు/గుంట భూమైనా మిగలదనే వాదన ఉంది. అందుకే, అసైన్డ్‌ భూముల్ని కొనుగోలు చేసిన పేదలకే అసైన్మెంట్‌ పట్టా ఇవ్వాలనే చట్ట సవరణపై హైకోర్టులో వ్యాజ్యం దాఖలైంది. పేదలఆర్థికావసరాలు తీర్చడం కోసం, వారికి జీవనోపాధి కల్పించడం కోసం ప్రభుత్వాలు పంపిణీ చేసిన భూములు ఇప్పుడు ఎన్నో చిక్కుల్లో ఉన్నాయి. అన్యాక్రాంతాన్ని నిషేధించినా, వేల ఎకరాలు అసైనీల నుంచి ఇతరుల చేతికి వెళ్లిపోయాయి. ఆ భూముల్ని తిరిగి అసైనీలకు అప్పగించే ప్రయత్నాలు ఆశాజనకంగా లేవు. పేదలు కొనుగోలు చేసిన అసైన్మెంట్‌ భూములపై వారికే హక్కులు కల్పించడం కోసం చట్టంలో మార్పులు చేసినా ఆచరణ ఆరంభ దశలోనే ఉంది. ఇప్పటికైనా ప్రభుత్వాలు అసైన్మెంట్‌ భూముల విషయంలో ప్రత్యేక దృష్టి సారించాలి. పేదలకు భూమి ఇవ్వడానికి, వాటి వినియోగానికి, ఆ భూములపై వివాదాల పరిష్కారానికి సమగ్ర చట్టం తేవాలి. ప్రత్యేక వివాద పరిష్కార వ్యవస్థను రూపొందించాలి!

బడుగుల బాగుకోసం...
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బోర్డు స్టాండింగ్‌ ఆర్డర్‌-15 ప్రకారం, తెలంగాణలో ల్యాండ్‌ రెవిన్యూ చట్టం కింద చేసిన లావోని నియమాల ప్రకారం భూమి లేని పేదవారికి ప్రభుత్వ భూములను మంజూరు చేస్తారు. ఈ పట్టాలనే అసైన్మెంట్‌/ డి-ఫారం/ దరఖాస్తు/ డీకేటీ/ లావోని పట్టా అంటారు. అసలు భూమిలేని లేదా అయిదు ఎకరాల మెట్ట భూమి (డ్రై ల్యాండ్‌) లేదా రెండున్నర ఎకరాల తరి (వెట్‌ల్యాండ్‌) కంటే తక్కువ భూమి కలిగి, వ్యవసాయ పనులపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న పేదవారిని- భూమిలేని పేదవారిగానే పరిగణిస్తారు. ఈ నియమాలను అనుసరించి 1-11-1969 నుంచి 31-3-2001 మధ్యకాలంలో 42,45,607 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని 29,23,953 మంది పేదలకు ఇచ్చారు. దీంతోపాటు 1,12,600 ఎకరాల భూదాన్‌ భూమిని 42,199 మంది పేదలకు, 5,82,374 సీలింగ్‌ మిగులు భూములను పేదలకు పంచారు. షెడ్యూల్డ్‌ కులాలు, తెగల కార్పొరేషన్ల ద్వారా, మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల ద్వారా భూములు కొనుగోలు చేసి పేద కుటుంబాలకు ఇచ్చారు. అసైన్డ్‌ భూములకు మహిళల పేరుపైనే పట్టాలు ఇవ్వాలని 1983లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌టీ రామారావు ఆదేశాలు జారీచేశారు. రాజశేఖర్‌ రెడ్డి హయాములో దాదాపు ఎనిమిది లక్షల ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని పేదలకు పంపిణీ చేశారు.

Posted on 18-06-2019