• facebook
  • whatsapp
  • telegram

నిష్ప‌త్తులు

NATIONAL DAYS

NATIONAL DAYS

January :-

January 1 - Global Family Day, Army Medical Corps Establishment Day

January 6 - World War Orphans Day

January 9 - NRI Day or Pravasi Bhartiya Diwas

January 10 - World Laughter Day

January 11 - Death anniversary of Lal Bahadur Shastri

January 12 - National Youth Day or Birthday of Swami Vivekananda

January 15 - National Army Day

January 23 - Netaji Subhash Chandra Bose's Birth Anniversary

January 24 - National Girl Child Day of India

January 25 - National Tourism Day, National Voters Day

January 26 - Republic Day of India, International Customs duty day

January 27 - International Holocaust Remembrance Day

January 28 - Data Protection Day,Birth Anniversary of Lala Lajpat Rai

January 30 - National Martyr’s Day or Sarvodaya Day,World Leprosy Eradication Day

 

February :-

February 2 - World Wetlands Day

February 4 - World Cancer Day, national Day of Srilanka, Facebook day

2nd Sunday of February - World Marriage Day

February 6 - International Day against Female Genital Mutilation

February 11 - World Day of the Sick

February 12 - Darwin Day

February 13 - World Radio Day, National womens day or Sarojini Naydu’s Birthday

February 14 - Valantine's Day

February 20 - World Day of Social Justice

February 21 - International Mother Language Day

February 22 - World Scout Day, World Thinking day

February 23 - World Peace and Understanding Day

February 24 - Central Excise Day

February 28 - National Science Day

 

March :-

March 3 - National Defence Day

March 4 - National Safety Day,World Day of the Fight Against Sexual Exploitation, National Security Day

March 8 - International Womens’ Day

March 13 - World Rotaract Day

March 14 - World Pie day

2nd Monday of March - Commonwealth Day

2nd Thursday of March - World Kidney Day

March 15 - World Consumer Rights Day, World Disabled Day, World Contact Day

March 16 - National Vaccination Day

March 18 - National Ordinance Factories Day

March 20 - International Day of Happiness, World sparrow day

March 21 - World Forestry Day, International Day for the Elimination of Racial Discrimination, World Poetry Day, World Down Syndrome day, World Puppetry day

3rd Friday of March - World Sleep Day

March 22 - World Water Day

March 23 - World Meteorological Day, Pakistan Day(Youm-e-pakistan)

March 24 - World TB Day, International Day for Achievers

March 25 - International Day of Remembrance – Victims of Slavery and Transatlantic Slave Trade

March 26 - World Purple day(epilepsy awareness day)

March 27 - World Drama Day or World Theater Day

 

April  :-

April 1 - Orissa Day, April fool's day

April 2 - World Autism Awareness Day

April 4 - International Day for Mine Awareness and Assistance in Mine Action

April 5 - National Maritime Day

April 7 - World Health Day

April 8 - World Romani Day

April 12 - World Aviation & Cosmonauts Day

April 13 - Jallianwallah Bagh Massacre Day

April 14 - B.R.Ambedkar Remembrance Day

April 15 - World day of Silence, Day of Dialogue

April 17 - World Haemophilia Day

April 18 - World Heritage Day

April 21 - World Creativity and Innovation Day, National Secrataries day, National Civil Services Day

April 22 - World Earth Day

April 23 - World Book and Copyright Day, World English Language Day

April 24 - World Lab Animals Day

April 25 - World Malaria Day, Italy Liberation Day

April 26 - World Intellectual Property Day

April 28 - International Worker’s Memorial Day, World day for Safety and Health at work

April 29 - World Dance Day

April 30 - International Jazz Day

 

May :-

May 01 - World Labour Day or May Day or Workers Day, Maharashtra Day

May 03 - Press Freedom Day(Intl.), International Sun Day, World Asthma Day, International Energy Day

May 04 - Coal Miners Day(Intl.), International Firefighters’ Day

1st Sunday of May - World Laughter Day

May 05 - World Athletics Day, World Midwives Day

May 06 - World No Diet Day

May 08 - World Red Cross Day or Red Crescent Day, Remembrance and Reconciliation for Lost Lives of Second World War

May 09 - World Thalassaemia Day

2nd sunday of May - World Mother Day

May 10 - International Migratory Bird Day

May 11 - National technology day

May 12 - International Nurses Day

May 13 - International Criminal Court Day

May 15 - International Day of the Families

May 17 - World Tele-communication and Information Society Day, Wold AIDS Vaccination day,World Hypertension Day, International day against Homophobia and Transphobia

May 18 - World Museum Day

May 20 - World Meteorology Day

May 21 - National Anti Terrorism Day, National Day for Cultural Development

May 22 - International Day for Biological Diversity

May 24 - Commonwealth Day

May 25 - World Missing Childrens day

May 29 - International Day of Peacekeepers

May 31 - World Anti Tobacco Day

 

June :-

June 1 - Global Day of Parents

June 4 - World Day of Innocent Children Victims of Aggression

June 5 - World Environment Day

June 8 - World Brain Tumor Day, World Oceans Day

June 12 - World Day Against Child Labor

June 14 - World Blood Donor Day

June 15 - World elder abuse awareness day

3rd Sunday of June - World Father’s Day

June 16 - International Integration Day

June 18 - International Picnic Day

June 20 - World Refugee Day

June 21 - World Music Day

June 23 - International Olympic Day, United Nations Public Service Day, International Widows Day

June 26 - International Day against Drug abuse and Illicit Trafficking, International Day in support of Victims of torture

 

July :-

July 1 - International Joke Day, world Doctor’s Day

July 2 - World Sports Journalists Day, World UFO day

1st Saturday of July - International Day of Cooperatives

July 04 - America Indipendence Day

July 06 - World Zoonoses Day

JUly 07 - World Chocolate Day

July 11 - World Population Day

July 12 - International Malala Day

July 18 - International Nelson Mandela Day

July 26 - Kargil Vijay Diwas or Kargil Memorial Day or Kargil Victory Day

July 28 - World Nature Conservation Day, World Hepatitis Day

July 29 - International Tiger Day

 

August :-

First Sunday in August - International Friendship Day

August 6 - Hiroshima Day, Anti Nuclear Day

August 8 - World Senior Citizen Day

August 9 - Nagasaki Day, International Day of the World’s Indigenous People, Quit India Day

August 12 - International Youth Day

August 13 - International Left Handers Day

August 14 - Pakistan’s Indipendence Day

August 15 - India’s Independence Day, International Mourning Day

August 19 - World Humanitarian Day, World Photography Day

August 20 - National Sadbhavna Divas or Birthday of Rajiv gandhi, World Mosquito Day, Indain Akshay Urja Diwas or day

August 21 - National Senior Citizen Day

August 23 - International Day for the Remembrance of the Slave Trade and Its Abolition

August 29 - National Sports Day or Dhyanchand's Birthday

August 30 - International day of the victims of enforced Disappearances

 

September :-

September 2 - World Coconut Day

September 5 - National Teacher’s Day or Dr. Radhakrishanan's Birth Day, Sanskrit Day

September 7 - World Forgiveness Day

September 8 - World Literacy Day

September 10 - World Anti-Suicide Day

September 14 - Hindi Diwas or Hindi Day, World First Aid Day

September 15 - International Day of Democracy, International Engineer’s Day

September 16 - World Ozone Day

September 20 - RPF Foundation day

September 21 - World Peace Day or International day for Peace and Non-violence (UN), World Alzheimer’s Day

September 22 - World Cancer Free Day or Rose Day

September 23 - International Day of the Deaf

September 26 - World Contraception Day, european day of languages

September 27 - World Tourism Day

September 28 - World Rabies Day

September 29 - World Heart Day

 

October :-

1st Monday of October - World Habitat Day

October 1 - World Vegetarian Day, International Day of the older/Elderly

October 2 - Gandhi Jayanti, International Day of Non-Violence

October 3 - World Nature Day

October 4 - World Animal Day

October 5 - World Teacher’s Day

October 6 - World Wildlife Day

October 8 - Indian Air Force Day

October 9 - World Postal or Post-office Day

October 10 - World Mental Health Day, National Post-office Day

October 11 - International Day of the Girl Child

2nd Thursday of October - World Sight Day

October 12 - World Arthritis Day

October 13 - International Day for Natural Disaster Reduction

October 14 - World Standards Day

October 15 - Global Hand Washing Day, International Day of Rural Women, World White Cane Safety Day

October 16 - World Food Day

October 17 - International Poverty Day for it's Eradication

October 20 - World Osteoporosis Day,World Statistics Day, National Solidarity day

October 24 - UN Day, World Development Information Day, World Polio Day

October 27 - World day for Audio Visual Heritage

October 28 - International Animation Day

October 31 - World Savings Day or wold Thrift day, Halloween Day

 

November :-

November 1 - World Vegan Day

November 6 - International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict

November 7 - Infant Protection Day, World Cancer Awareness Day

November 8 - World Radiology Day

November 9 - World Legal Service Day

November 10 - World Science day for Peace and Development, Public Transport Day

November 11 - National Education Day

November 12 - World Pneumonia Day, Public Service Broadcasting Day

November 13 - World Kindness Day

November 14 - Children’s Day(India), World Diabetes Day

November 16 - International Day for Endurance or Tolerance

November 17 - International Students Day, Gurunanak Dev's Birth Anniversary, National eplilepsy day

November 19 - World Toilet Day, International Men’s Day, National Integration Day

November 20 - Universal Children’s Day

3rd Sunday of November - World Day of Remembrance for Road Traffic Victims

3rd Thursday of November - World Philosophy Day

November 21 - World Fisheries Day, World Hello Day, World Television Day

November 25 - International Day for the Elimination of Violence Against Women, World Non-Veg day

November 26 - National Law Day or National constitution Day

November 30 - National Flag Day

 

December :-

December 1 - World AIDS Day

December 2 - World Computer Literacy Day, International Day for the Abolition of Slavery

December 3 - International Day of People with Disability or World Disability Day

December 4 - Indian Navy Day

December 5 - International Volunteer Day for Economic and Social Development

December 7 - International Civil Aviation Day, Indian Armed Force Flag Day

December 9 - The International Anti-Corruption Day

December 10 - World Human Rights Day,International Children's Day of Broadcasting

December 11 - International Mountain Day, UNICEF Day

December 14 - National Energy Conservation Day(India)

December 16 - Vijay Diwas

December 18 - International Migrants Day, National Minority Rights Day

December 19 - Goa’s Libration Day

December 20 - International Human Solidarity Day

December 23 - National Farmer’s Day or Kisan Diwas

December 25 - Christmas Day

INTERNATIONAL DAYS

INTERNATIONAL DAYS

January: Important days, events and festivals

01-Jan - English New Year, Army Medical Corps Establishment Day, Global family day, World Peace Day
04 Jan - World Braille Day
06-Jan - World War Orphans Day    
08-Jan - African National Congress Foundation Day    
09-Jan - Pravasi Bharatiya Divas NRI Day    
10-Jan - World Laughter Day, World Hindi Day    
11 Jan - Death anniversary of Lal Bahadur Shastri    
12Jan - National Youth Day (Birth Day of Swami Vivekanand)
13 Jan - Guru Gobind Singh Jayanti
14 Jan - Lohri
15 Jan - Army Day (Field Marshall K.M. Cariappa took over the command of Army on this day in 1949 from the British), Pongal, Makar Sankranti
23 Jan - Netaji Subhash Chandra Bose's birth anniversary    
25 Jan - International Customs Duty Day, India Tourism Day, National Voters Day
26 Jan - Republic Day
27 Jan - International Holocaust Day    (The largest Nazi death camp, Auschwitz- Birkenau was liberated by Soviet troops on Jan 27, 1945.), International Day of Commemoration    
28 Jan - Birth anniversary of Lala Lajpat Rai    
30 Jan - Mahatma Gandhi's Martyrdom Day (Martyr's day)    
Jan (last Sunday) - World Leprosy Eradication Day    

Learn more about important days in January month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-of-january-1545384820-1

February is the second month of the year in our modern day Gregorian calendar and consists of 28 days. It is named after Latin word februum which means purification. February is the shortest month with only 28 days in common years and in leap years it has 29 days. The birth stone of February amethyst symbolises piety, humility, spiritual wisdom and sincerity.

February Symbols

Birth Stone: Amethyst
Zodiac Signs: Aquarius (until February 19) and Pisces (February 20 onwards).

February: Important days, events and festivals

1st February - Surajkund Crafts Mela
1st February – Indian Coast Guard Day
2nd February – World Wetlands Day
2nd February- Kala Ghoda Arts Festival
4th February - World Cancer Day
4th February - National Day of Sri Lanka
7th February - International Development Week
12th February – Darwin Day
12th February - Abraham Lincoln's Birthday
13th February – Sarojini Naidu’s Birth Anniversary
14th February - Saint Valentine's Day
18th February - Taj Mahotsav
20th February - World Day of Social Justice
21st February - International Mother Language Day
22nd February - World Scout Day
24th February – Central Excise Day
27 February - World Sustainable Energy Day
28 February – National Science Day

Learn more about important days in February month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-events-and-festivals-of-february-1549021274-1

March has 31 days and is the third month of the year. It is named after the Roman God of the war, Mars. Let us tell you that March originally was the first month of the year according to Roman calendar and names Martius but according to Gregorian calendar it is the third month of the year.

March Symbols

Birth Stone: Aquamarine and Bloodstone.
Zodiac Signs: Pisces (until March 20) and Aries (March 21 onwards).

March: Important days, events and festivals

1st March – Zero Discrimination Day
1st March - World Civil Defence Day
3rd March - World Wildlife Day
3rd March - World Hearing Day
4th March - National Safety Day
8 March - International Women's Day
8 March - Ramakrishna Jayanti
10 March - CISF Raising Day
12 March - Mauritius Day
13 March - No Smoking Day (Second Wednesday of March)
14 March – Pi Day
14 March - International Day of Action for Rivers
15 March - World Consumer Rights Day
16 March - National Vaccination Day
18 March - Ordnance Factories Day (India)
20 March - International Day of Happiness
20 March – World Sparrow Day
21 March - World Forestry Day
21 March - World Down syndrome Day
21 March - World Poetry Day
22 March – World Water Day
23rd March - World Meteorological Day
24 March - World Tuberculosis (TB) Day
27 March - World Theatre Day

Learn more about important days in March month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-in-march-1551182798-1

April according to the Gregorain calendra, it is the fourth month of the year. In Southern Hemisphere, March month is associated with the autumn season in parts and spring in parts in Northern Hemisphere. It is named after the Greek goddess namely Aphrodite. April is named after the Greek goddess Aphrodite.

April Symbols

Birthstone: Diamond
Zodiac Signs: Aries (until April 19) and Taurus (April 20 onwards).

April: Important days, events and festivals

1 April - Orissa Day, Prevention of Blindness week
2 April- World Autism Awareness Day
4 April- International Day for Mine Awareness
5 April- National Maritime Day
7 April- World Health Day
10 April- World Homeopathy Day
11 April- National Safe Motherhood Day, National Pet Day
13 April- Jallianwallah Bagh Massacre Day (1919)
14 April- B.R. Ambedkar Remembrance Day
17 April- World Haemophilia Day
18 April- World Heritage Day
21 April- National Civil Service Day, Secretaries' Day
22 April- World Earth Day
23 April- World Book and Copyright Day
24 April- National Panchayati Day
25 April- World Malaria Day
26 April- World Intellectual Property Day
28 April- World Day for Safety and Health at Work, World Veterinary Day
30 April- Ayushman Bharat Diwas

Learn more about important days in April month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-in-april-1554213332-1

May has 31 days and is the fifth month of the year. It is named after the Greek goddess Maia and is identified with the Roman era goddess of fertility. It brings spring in the Northern Hemisphere and autumn in the Southern Hemisphere.

May Symbols

Birthstone: Emerald
Zodiac Sign: Taurus (until May 20) and Gemini (May 21 onwards).

May: Important days, events and festivals

1 May: International Labour Day or May Day
1 May: Maharashtra Day
3 May: Press Freedom Day
4 May: Coal Miners Day
4 May: International Firefighter’s Day
5 May: World Laughter Day (first Sunday of May)
7 May: World Asthma Day (First Tuesday of May)
7 May: World Athletics Day
7 May: Rabindranath Tagore Jayanti
8 May: World Red Cross Day
8 May: World Thalassaemia Day
11 May: National Technology Day
12 May: Mother's Day (Second Sunday of May)
12 May: International Nurses Day
15 May: International Day of Families
17 May: World Telecommunication Day
17 May: World Hypertension Day
17 May: National Endangered Species Day (Third Friday in May)
18 May: World AIDS Vaccine Day
18 May: International Museum Day
18 May: Armed Forces Day (Third Saturday of the May)
21 May: National Anti-Terrorism Day
22 May: International Day for Biological Diversity
27 May: National Memorial Day (last Monday of May)
31 May: Anti-Tobacco Day

Learn more about important days in May month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-in-may-1557143140-1

June has 30 days and is the sixth month of the year. It is named after the Roman goddess Juno. The summer solstice in the Northern Hemisphere that is the day with the most daylight hours and the winter solstice in the Southern hemisphere is the day with the fewest daylight occurs in June. The traditional astronomical summer is on 21 June in Northern Hemisphere and in the Southern Hemisphere, meteorological winter begins on 1 June.

June Symbols

Birthstone: Pearl, the moonstone, and the Alexandrite
Zodiac Sign: Gemini (until June 20) and Cancer (from June 21 onwards).

June: Important days, events and festivals

1 June: World Milk Day
1 June: Global Day of Parents
2 June: International Sex Workers Day
2 June: Telangana Formation Day
3 June: World Bicycle Day
4 June: International Day of Innocent Children Victims of Aggression
5 June: World Environment Day
7 June: World Food Safety Day
8 June: World Brain Tumour Day
8 June: World Oceans Day
12 June: World Day Against Child Labour
14 June: World Blood Donor Day
15 June: World Wind Day
15 June: World Elder Abuse Awareness Day
3rd Sunday of June: World Father’s Day
16 June: Martyrdom of Guru Arjan Dev
17 June: World Day to Combat Desertification and Drought (International)
18 June: Autistic Pride Day
18 June: International Picnic Day
19 June: World Sickle Cell Awareness Day
19 June: World Sauntering Day
20 June: World Refugee Day (International)
21 June: World Music Day
21 June: World Hydrography Day
21 June: International Yoga Day
23 June: International Olympic Day
23 June: United Nations Public Service Day
23 June: International Widow's Day
26 June: International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking
26 June: International Day in Support of Victims of Torture
30 June: Asteroid Day

Learn more about important days in June month 2019 refer the link given below:

https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/important-days-in-june-1559385817-1

Also refer Gk Quiz of June month 2019: https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/gk-quiz-on-important-days-in-june-1561110639-1

July has 31 Days and is the seventh month of the year. In Northern Hemisphere it is the month of summer. In Roman calendar July was originally the month of Quintilis. Until January and February was added in 450 BC, it was the fifth month of the year. It got its original name from the Latin word for fifth. Later the name was changed to Julius Caesar who was born on 12 July.

July Symbols

Birthstone: Ruby
Zodiac Sign: Cancer (until July 22) and Leo (July 23 onwards).

July: Important days, events and festivals

1 July - Doctor's Day
1 July - National Postal Worker Day
1 July - Canada Day
1 July - Chartered Accountant's Day(India)
1 July - National U.S. Postage Stamp Day
1 July - National Gingersnap Day
2 July - World UFO Day
2 July - National Anisette Day
3 July - National Fried Clam Day
4 July - Independence Day USA
6 July - World Zoonoses Day
11 July - World Population Day
11 July - National 7-Eleven Day
12 July - National Simplicity Day
12 July - Paper Bag Day
14 July-  Bastille Day
17 July - World Day for International Justice
18 July - International Nelson Mandela Day
22 July - Pi Approximation Day
24 July - National Thermal Engineer Day
25 July - National Refreshment Day (Fourth Thursday in July)
26 July - Kargil Vijay Diwas (Kargil Victory Day)
26 July (Last Friday in July) - System Administrator Appreciation Day.
28 July - National Parent's Day
28 July - World Nature Conservation Day
28 July - World Hepatitis Day
29 July - International Tiger Day

August has 31 days and is the eighth month of the year. It is named after Augustus Caesar. As it was the sixth month in the ancient Roman calendar and in Latin originally named as Sextilis. In honour of Augustus Caesar, the name of the month changed to August.

August Symbols

Birthstone: Peridot, sardonyx, and spinel
Zodiac Sign: Leo (until August 22) and Virgo (from August 23 onwards).

August: Important days, events and festivals

First Friday of August - International Beer Day
First Sunday of August - Friendship Day
1 August - Yorkshire Day
6 August - Hiroshima Day
9 August - Quit India Movement Day
9 August - Nagasaki Day
9 August – Day of the World’s Indigenous Peoples
12 August - International Youth Day
13 August - International Lefthanders Day
14  August- Youm-e-Azadi (Pakistan Independence Day)
15 August- National Day of mourning (Bangladesh)
15 August - Independence Day (India)
15 August (UK) - Victory over Japan Day
15 August - Day of the Assumption of the Virgin Mary
16 August- Bennington Battle Day
17 August - Indonesian Independence Day
19 August - World Photography Day
19 August – World Humanitarian Day
20 August - World Mosquito Day
20 August- Sadbhavna Divas
20 August - Indian Akshay Urja Day
23 August  - International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition
23 August - European Day of Remembrance for Victims of Stalinism and Nazism
26 August - Women's Equality Day
29 August - National Sports Day
30 August - Small Industry Day
31 August - Hari Merdeka (Malaysia National Day)

September has 30 days and is the 9th month of the year. Season that falls in the month of September is Autumn. Originally, according to Roman calendar September is the seventh month. And, so it got its name which means seventh. When January and February were added, it became the ninth month. Its birth flowers are the forget-me-not, morning glory and aster.

September Symbols

Birthstone: Sapphire
Zodiac signs:  Virgo and Libra whose end and start are related to equinox date (usually 22 or 23 September).

September: Important days, events and festivals

2 September(USA) - Victory over Japan Day
2 September - Coconut Day
3 September - Skyscraper Day
5 September - International Day of Charity
5 September - Teachers' Day (India)
7 September - Brazilian Independence Day
7 September - Forgiveness Day
8 September - International Literacy Day
10 September- World Suicide Prevention Day
11 September - Patriot Day
14 September - Onam (Kerala, India)
14 September - Hindi Diwas
14 September - World First Aid Day
15 September - Engineer's Day (India)
15 September - International Day of Democracy
16 September - Malaysia Day
16 September - World Ozone Day
16 September - International Day of Preservation
19 September - International Talk Like a Pirate Day
21 September - International Day of Peace and Non-Violence (UN)
21 September - World Alzheimer's Day
22 September - Rose Day (Welfare of Cancer patients)
23 September - International Day of Sign Languages 

26 September - European Day of Languages

26 September - World Contraception Day

26 September - World Maritime Day

27 September - World Tourism Day
28 September - World Rabies Day
29 September - World Heart Day
30 September - International Translation Day
Fourth Sunday of September - World Rivers Day

Last week of September - World Day of Deaf

October month has 31 Days and is the tenth month of the year. Originally, it was the eight month according to the Roman calendar. The name October is derived from Octo that is eight in Latin. October month is associated with the season of autumn in the Northern Hemisphere and spring in the Southern Hemisphere.

October Symbols

Birthstone: Tourmaline and Opal
Zodiac Sign: Libra (until October 22) and Scorpio (from October 23)

October: Important days, events and festivals

First Monday of October (In 2019 it falls on 7 October) : World Habitat Day
Second Thursday of October (In 2019 it falls on 10 October) : World Sight Day
1 October - International Day of the Elderly (UN)
1 October - International Coffee Day
1 October - World Vegetarian Day
2 October - Gandhi Jayanti
2 October - International Day of Non-Violence
3 October - German Unity Day
4 October - World Animal Welfare Day
5 October - World Teachers' Day
6 October - German-American Day
8 October - Indian Air Force Day
9 October - World Postal Day or World Post Office Day
10 October - World Mental Health Day
11 October - International Girl Child Day
13 October - World Calamity Control Day (UN) or UN International Day for Natural  Disaster Reduction
14 October - World Standards Day
15 October - Pregnancy and Infant Loss Remembrance Day
15 October - Global Handwashing Day
15 October - World White Cane Day (guiding the blind)
15 October - World Students Day
16 October - World Food Day
17 October - International Poverty Eradication Day
20 October - National Solidarity Day (China attacked India on that Day)
23 October - Mole Day
24 October - United Nations Day
24 October - World Development Information Day
30 October - World Thrift Day
31 October - Halloween
31 October - Rashtriya Ekta Diwas

November has 30 days and is the 11th month of the year. According to the Roman calendar, originally it was the 9th month. The November name originated from the Latin novem meaning "nine" which marked it the ninth month of the year in the Roman calendar. In Southern Hemisphere it is the month of late spring and late autumn in the Northern Hemisphere.

November Symbols

Birthstone: Topaz and Citrine
Zodiac Sign: Scorpio (October 24 – November 22) and Sagittarius (November 23 – December 21)

November: Important days, events and festivals

1st Tuesday in November : Melbourne Cup Day
1 November - World Vegan Day
1 November - All Saints' Day
2 November - All Souls' Day
5 November - World Tsunami Day
7 November - Infant Protection Day
7 November - World Cancer Awareness Day
9 November - Iqbal Day
9 November - National Legal Services Day
10 November - Transport Day
11 November - Armistice Day (also Remembrance Day )
11 November - Veterans Day (United States)
12 November - World Pneumonia Day

12 November - Guru Nanak Dev's Birth Anniversary 
13 November - World Kindness Day
14 November - World Diabetes Day
14 November - Children's Day
17 November - National Epilepsy Day
19 November - International Men's Day
19 November - World Toilet Day
20 November - Universal Children's Day
20 November - Africa Industrialisation Day
21 November - World Television Day
25 November - International Day for the Elimination of Violence against Women
26 November - Law Day (India)
29 November - International Day of Solidarity with Palestinian People
30 November (Scotland) - Saint Andrew's Day
Fourth Thursday of November - Thanksgiving Day (United States)

December has 31 days and is the twelfth and last month of the year. Accirding to the Roman Calendar, it was originally the tenth month. From the Latin word decem which means "ten' got the name as December the tenth month in the Roman Calendar.

December Symbols

Birthstone: Turquoise, Zircon, and Tanzanite.
Zodiac Sign: Sagittarius (until December 21) and Capricorn (December 22 onwards).

December: Important days, events and festivals

1 December - World AIDS Day
2 December - National Pollution Control
3 December - World Day of the Handicapped
4 December - Indian Navy Day
5 December - International Volunteer Day
5 December - World Soil Day
7 December - Indian Armed Forces Flag Day
7 December - International Civil Aviation Day
9 December - International Anti-Corruption Day
10 December - Human Rights Day
11 December - UNICEF Day
11 December - International Mountain Day
14 December - World Energy Conservation Day
15 December - International Tea Day
16 December - Victory Day of Bangladesh
18 December - Minorities Rights Day (India)
18 December - International Migrants Day
19 December - Goa's Liberation Day
20 December - International Human Solidarity Day
22 December - National Mathematics Day
23 December - Kisan Divas (Farmer's Day in India)
24 December - National Consumer Rights Day
25 December - Christmas Day
25 December - Good Governance Day (India)
31 December - New Year's Eve

Above mentioned is the list of important Days of all the months which are clubbed together so that it will be easy for you to know about all the important days whether of national or international importance.

MATIR SMRISTI SCHEME IS FOR?  

National
ICGS Sachet commissioned

    Union Defence minister Rajnath Singh commissioned Indian Coast Guard Ship (ICGS) Sachet and two interceptor boats (IBs) C-450 and C-451 in Goa via video conference on 15 May 2020.
    The ICGS Sachet is the first in the series of five offshore patrol vessels (OPVs) and has been designed and built indigenously by Goa Shipyard Limited (GSL). 
    The IBs C-450 and C-451 are indigenously designed & built by Larsen & Toubro Shipyard Hazira and fitted with latest navigation and communication equipment. 
    The Defence minister expressed confidence that these Coast Guard Ships address the challenges related to maritime terrorism, drug trafficking, smuggling, maritime law enforcement and the search and rescue of threatened mariners.


COBAS 6800
    On 14 May 2020, Dr. Harsh Vardhan, the Union Minister of Health & Family Welfare inaugurated the COBAS 6800 testing machine.
    It is a fully automated, high-end machine for performing real-time PCR (Polymerase Chain Reaction) testing. The testing machine will provide quality, high-volume testing with a high throughput of test around 1200 samples in 24 hours. It will largely increase the testing capacity with the reduction in pendency.
    It can detect other pathogens like Viral Hepatitis B and C, HIV, Mtb, Papilloma, CMV, Chlamadiya, Neiserreia, etc. 


DTIS
    Defence Testing Infrastructure Scheme (DTIS) was launched by the Union Defence minister Rajnath Singh for creating the state of the art testing infrastructure to give a boost to domestic defence and aerospace manufacturing.  Rs. 400 crore allocated for the Scheme, which would run for five years. It facilitates indigenous defence production causing the reduction of imports of military equipment and helps make the country self-reliant.


NMIS
    The Government of India launched an online dashboard National Migrant Information System (NMIS) to monitor and facilitate the smooth movement of migrant workers across the states.
    The movement of migrant workers became a humanitarian crisis after the government decided to announce nationwide lockdown, with thousands of them walking on roads to reach back to their home states.
    NMIS will help in speedy communication between states without creating additional work at the level of the field officers and had added advantages like contact tracing, which may be useful in overall COVID response work.


PMMSY
    The government of India allocated Rs 20,000 crore for Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana (PMMSY) for integrated, sustainable and inclusive development of marine and inland fisheries. On this occasion, the Finance Minister Nirmala Sitharaman said that Rs 11,000 crore allocated for activities in marine, inland fisheries and aquaculture while Rs 9,000 crore for developing the infrastructure of fishing  harbours, cold chains, markets, etc.


"Interest subvention for Diary sector”
    The Union government launched a scheme "Interest subvention on Working Capital Loans for the dairy sector" for Supporting Dairy Cooperatives and Farmer Producer Organizations engaged in dairy activities (SDC&FPO).
    The scheme provides interest subvention of 2% per annum. An additional incentive of 2% per annum interest subvention to be given in case of prompt and timely repayment/interest servicing.
    The scheme will be implemented through the National Dairy Development Board (NDDB)  will help to ease out the working capital crisis for handling surplus milk and enable timely payment to the farmers.

 

NIPER-G to combat COVID 19
    To combat the pandemic outbreak of COVID-19, the National Institute of Pharmaceutical Education and Research Guwahati (NIPER-G) announced the invention of two products.
    The first one is the 3D-printed hands-free object that could be used to help open or close doors, windows, drawers (both vertical and horizontal), and refrigerator handle, or press elevator buttons, and laptop/desktop keyboards, including turning the switch buttons on/off.
    The second one is the 3D-printed antimicrobial face-shield to control the spread of novel coronavirus. It was designed after a thorough study to understand how viruses spread through oral, ophthalmic, olfactory and other body  cavities.

 

'GOAL'
    The Union Tribal Affairs Minister Arjun Munda launched the scheme “Going Online As Leaders” (GOAL), having a partnership with Facebook at a Webinar in New Delhi on 15 May 2020. 
    The scheme aims to enable scheduled tribe youth in remote areas to use digital platforms for sharing their aspirations, dreams and talent with their mentors.
    The scheme empowers 5,000 tribal youths to harness the full potential of digital platforms and tools to learn new ways of doing business, explore and connect with domestic and international markets.

 

International 
Global Nutrition Report 2020

    India is among 88 countries that are likely to miss global nutrition targets by 2025, as per the Global Nutrition Report 2020 released on 12 May 2020. The report also identified India as one with the highest rates of domestic inequalities in malnutrition.
    According to the Global Nutrition Report (GNR) 2020, India will miss targets, for all four nutritional indicators for which there is data available, i.e. stunting among under-5 children, anemia among women of reproductive age, childhood overweight and exclusive breast feeding. The GNR is a report card on the world’s nutrition-globally, regionally and country by country-and on efforts to improve it.

 

G-20 Virtual Trade and Investment Ministers Meeting
    The Union Commerce and Industry Minister Piyush Goyal attended 2nd G-20 Virtual Trade and Investment Ministers Meeting through Video-conferencing.
    In this meeting, the minister called upon the G-20 nations to ensure access to essential medicines, treatments and vaccines at affordable prices. India is proactively partnering in global efforts to develop vaccines and effective treatment for this disease.
    The Minister said that widely regarded as the ‘Pharmacy of the World’, India unconditionally provided medical supplies to over 120 countries to combat this disease, of which 43 countries received it as a grant.

 

Commonwealth Health Ministers meeting
    Union Health Minister Dr Harsh Vardhan participated in the 32nd Commonwealth Health Ministers’ Meeting through Video conference on 14 May 2020.
    He highlighted the timely, graded and pro-active measures taken by India towards COVID-19 management.
    On this occasion, he said that India announced an economic package of more than 265 billion US Dollars to support economic recovery as well to support vulnerable segments of the population.
    India took all necessary and timely steps including surveillance at points of entry, evacuation of Indian from abroad, surveillance in the community through disease surveillance network and community involvement as part of its management efforts.

 

SCO Foreign Ministers meeting
    Foreign Ministers of Shanghai Cooperation Organisation (SCO) Member States meeting was held on 13 May 2020 via Video Conference. On behalf of India, External Affairs Minister S. Jaishankar participated and reaffirmed India’s strong commitment to the joint fight against Covid-19 pandemic.
    He expressed India’s readiness to share information, expertise and best practices to the SCO Member States.
    He highlighted the initiatives and various decisive steps taken by India in the wake of the pandemic. Foreign Minister of Russia Sergey Lavrov chaired the meeting. 

 

Others
International Nurses Day

    International Nurses Day observed on 12 May every year across the world to celebrate the birth anniversary of Florence Nightingale, the founder of modern nursing.
    The theme for International Nurses Day 2020 is "Nursing the World to Health". The World Health Organization (WHO) joined hundreds of partners worldwide to highlight the importance of nurses in health care on this occasion. 
    It is not so easy to run the health systems without nurses and it should be remembered that WHO designated 2020 as “The Year of the Nurse and Midwife.” 

 

National dengue day
    National Dengue Day observed on the 16th of May every year. The day is observed with the recommendation of the Ministry of Health and Family Welfare, Government of India and aims to create awareness about dengue and improve prevention measures. Dengue fever is caused by the dengue virus, transmitted by the bite of the Aedes mosquitos.

 

Model Questions

1. World Telecommunication Day observed on….
1) 24 May          2) 12 May           3) 17 May           4) 10 May         5) 7 May 

 

2. Present Union Cabinet Secretary is……..?
1) Rajiv Gauba            2) I V Subba Rao        3) Dr. Trilochan Mohapatra
 4) Dr. Pramod Kumar Mishra           5) Ajay Kumar Bhalla

 

3. Which state launched ‘Matir Smristi’ scheme to utilize 50,000-acres barren land in 6 districts for income generating activities?
1) Rajasthan          2) Chhattisgarh           3) West Bengal            4) Uttar Pradesh          5) Assam

 

KEY: 1-3   2-1   3-3                                       

 

Writer: Amara Veeraswamy

26-5-2020

జాతీయ దినోత్సవాలు

జాతీయ దినోత్సవాలు

జనవరి
జనవరి 9: ప్రవాసీ భారతీయ దివస్
మహాత్మా గాంధీ 1915, జనవరి 9న దక్షిణాఫ్రికా నుంచి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. అందుకే జనవరి 9ని ప్రవాసీ భారతీయ దివస్ లేదా ఎన్‌ఆర్‌ఐ డేగా జరుపుకొంటారు. దేశ అభివృద్ధిలో విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయుల తోడ్పాటుకు గుర్తుగా 2003 నుంచి ఎన్‌ఆర్‌ఐ డేను పాటిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా ప్రవాసీ భారతీయ సమ్మాన్ అవార్డులను బహూకరిస్తారు. 13వ ప్రవాసీ భారతీయ దివస్ ఉత్సవాలు 2015 జనవరి 7 నుంచి 9 వరకు గుజరాత్ రాజధాని గాంధీనగర్‌లో జరిగాయి. 2015 జనవరి 9 నాటికి మహాత్మా గాంధీ స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చి వందేళ్లు పూర్తయ్యాయి.
జనవరి 12: జాతీయ యువజన దినోత్సవం
స్వామి వివేకానంద జన్మదినమైన జనవరి 12న జాతీయ యువజన దినోత్సవం జరుపుకొంటున్నారు. 1985 నుంచి ఏటా యువజన దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
జనవరి 25: జాతీయ ఓటర్ల దినం
ఎన్నికల్లో యువత ఎక్కువగా పాల్గొనాలనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం జనవరి 25ను జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవంగా ప్రకటించింది. దీన్ని 2011 నుంచి నిర్వహిస్తున్నారు.

ఫిబ్రవరి
ఫిబ్రవరి 28: జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవం
ఏటా ఫిబ్రవరి 28న జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. సర్ సి.వి.రామన్ 1928, ఫిబ్రవరి 28న రామన్ ఎఫెక్ట్‌ను కనుగొన్నారు. ఈ ప్రయోగానికిగానూ ఆయనకు 1930లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.

మే
మే 11: జాతీయ సాంకేతిక దినం
ఏటా మే 11న జాతీయ సాంకేతిక దినం(టెక్నాలజీ డే) జరుపుకొంటున్నారు. భారతదేశం 1998, మే 11న రెండో అణు పరీక్షలను రాజస్థాన్‌లోని పోఖ్రాన్‌లో నిర్వహించింది. దీన్నే పోఖ్రాన్-2 లేదా ఆపరేషన్ శక్తి అంటారు. నాటి ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి సమక్షంలో ఈ అణు పరీక్షలను నిర్వహించారు.

జూన్
జూన్ 29: జాతీయ గణాంక దినం
పి.సి.మహలనోబిస్ జన్మదినమైన జూన్ 29ని జాతీయ గణాంక దినంగా నిర్వహిస్తారు. మహలనోబిస్ 1931లో ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ను కోల్‌కతాలో స్థాపించారు.

జూలై
జూలై 1: జాతీయ వైద్యుల దినం
డాక్టర్ బిధాన్ చంద్ర రాయ్ జన్మదినమైన జూలై 1ని డాక్టర్స్ డేగా జరుపుకొంటున్నారు. డాక్టర్ బి.సి.రాయ్ ప్రఖ్యాత వైద్యుడు, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర రెండో ముఖ్యమంత్రి. 1961లో ఆయనకు భారత అత్యున్నన పౌర పురస్కారం భారతరత్న లభించింది.

ఆగస్టు
ఆగస్టు 7: జాతీయ చేనేత దినోత్సవం
తొలి జాతీయ చేనేత దినోత్సవాన్ని భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 2015, ఆగస్టు 7న చెన్నైలోని మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రారంభించారు.
ఆగస్టు 29: జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం
ప్రజల్లో క్రీడలపై అవగాహన కల్పించేందుకు హాకీ దిగ్గజం ధ్యాన్‌చంద్ పుట్టినరోజైన ఆగస్టు 29న జాతీయ క్రీడా దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు. ఏటా ఆగస్టు 29న రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్త్న్ర, అర్జున, ద్రోణాచార్య, ధ్యాన్‌చంద్ అవార్డులను ప్రదానం చేస్తారు. ధ్యాన్‌చంద్ అద్భుత ప్రదర్శనతో భారత హాకీ జట్టు 1928, 1932, 1936 ఒలింపిక్స్‌లో స్వర్ణ పతకాలు సాధించింది.

సెప్టెంబరు
సెప్టెంబరు 5: ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం
సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జన్మదినమైన సెప్టెంబరు 5న ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం జరుపుకొంటున్నారు. ఆయన భారతదేశ తొలి ఉపరాష్ట్రపతిగా (1952-62), రెండో రాష్ట్రపతిగా (1962-67) పనిచేశారు. 1954లో ఆయనకు భారతరత్న పురస్కారం లభించింది.
సెప్టెంబరు 15: ఇంజనీర్స్ డే
ప్రఖ్యాత ఇంజనీర్ మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య జయంతి సందర్భంగా ఏటా సెప్టెంబరు 15న ఇంజనీర్స్ డే జరుపుకొంటారు. 1955లో ఆయనకు భారతరత్న లభించింది.
సెప్టెంబరు 25: అంత్యోదయ దివస్
పండిట్ దీన్‌దయాళ్ ఉపాధ్యాయ జన్మదినమైన సెప్టెంబరు 25ను అంత్యోదయ దివస్‌గా పాటించాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. తొలి అంత్యోదయ దివస్‌ను 2014లో నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా పట్టణ, గ్రామీణ పేదల అభ్యున్నతి కోసం ‘దీన్ దయాళ్ అంత్యోదయ యోజన’ను కేంద్రం ప్రకటించింది. దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ ప్రముఖ తత్వవేత్త, ఆర్థికవేత్త, చరిత్రకారుడు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు. భారతీయ జనసంఘ్‌లో ప్రముఖ నాయకుడు.

అక్టోబరు
అక్టోబరు 31: జాతీయ ఐక్యతా దినం
సర్దార్‌వల్లభాయ్ పటేల్ జన్మదినమైన అక్టోబరు 31న జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవాన్ని నిర్వహించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. తొలిసారి 2014లో జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు. సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ భారత తొలి ఉపప్రధాని. ఆయనను ఉక్కు మనిషిగా అభివర్ణిస్తారు. స్టాచ్యూ ఆఫ్ యూనిటీ పేరుతో 182 మీటర్ల ఎత్తయిన పటేల్ విగ్రహాన్ని గుజరాత్‌లో ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

నవంబరు
నవంబరు 11: జాతీయ విద్యా దినం
మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జన్మదినమైన నవంబరు 11న జాతీయ విద్యా దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. అబుల్ కలాం భారతదేశ మొదటి విద్యాశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన మరణానంతరం 1992లో భారతరత్న లభించింది.
నవంబరు 26: జాతీయ పాల దినోత్సవం
క్షీర విప్లవ పితామహుడైన వర్గిస్ కురియన్ జయంతి సందర్భంగా నవంబరు 26న జాతీయ పాల దినోత్సవం జరుపుకొంటారు. నేషనల్ డెయిరీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డు(ఎన్‌డీడీబీ) సహా అన్ని పాల సంఘాలు ఈ మేరకు నిర్ణయించాయి. 2014లో తొలి పాల దినోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. వర్గీస్ కురియన్‌ను మిల్క్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలుస్తారు. ఆయన కృషి వల్లే భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పాల ఉత్పత్తిదారుగా అవతరించింది.

డిసెంబరు
డిసెంబరు 22: జాతీయ గణిత శాస్త్ర దినం
గణిత మేధావి శ్రీనివాస రామానుజన్ జయంతి సందర్భంగా ఏటా డిసెంబరు 22ను జాతీయ గణిత శాస్త్ర దినంగా పాటిస్తారు. 2012ను జాతీయ గణిత శాస్త్ర సంవత్సరంగా పాటించారు.
డిసెంబరు 23: కిసాన్ దివస్
భారత మాజీ ప్రధాని చౌదరి చరణ్ సింగ్ జయంతి సందర్భంగా డిసెంబరు 23న కిసాన్ దివస్ లేదా రైతుల దినోత్సవం జరుపుకొంటారు. రైతుల అభివృద్ధికి కృషిచేసిన చరణ్‌సింగ్ 1979, జూలై 28 నుంచి 1980, జనవరి 14 వరకు ప్రధానిగా పనిచేశారు.
డిసెంబరు 25: జాతీయ సుపరిపాలనా దినం
భారత మాజీ ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి పుట్టిన రోజైన డిసెంబరు 25ను జాతీయ సుపరిపాలనా దినంగా జరుపుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. తొలిసారిగా 2014లో జాతీయ సుపరిపాలనా దినాన్ని జరుపుకున్నారు. వాజ్‌పేయి మూడు పర్యాయాలు ప్రధాని పదవిని చేపట్టారు. ప్రభుత్వం 2015 మార్చిలో ఆయనను భారతరత్నతో సత్కరించింది.

 

ముఖ్యమైన జాతీయ దినోత్సవాలు
జనవరి 15

సైనిక దినోత్సవం

జనవరి 24

జాతీయ బాలికా దినోత్సవం

జనవరి 25

జాతీయ పర్యాటక దినోత్సవం

జనవరి 30

అమరవీరుల సంస్మరణ దినోత్సవం

ఫిబ్రవరి 2

మహాత్మాగాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథక దినోత్సవం

మార్చి 3

జాతీయ రక్షణ దినోత్సవం

మార్చి 4

జాతీయ భద్రతా దినోత్సవం

ఏప్రిల్ 11

జాతీయ జననీ సురక్షా దినోత్సవం

ఏప్రిల్ 21

సివిల్ సర్వీసెస్ దినోత్సవం

ఏప్రిల్ 24

పంచాయతీరాజ్ దినోత్సవం

మే 21

ఉగ్రవాద వ్యతిరేక దినం

జూలై 1

స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా దినోత్సవం

జూలై 26

కార్గిల్ విజయ్ దివస్

ఆగస్టు 9

క్విట్ ఇండియా దినోత్సవం

ఆగస్టు 20

సద్భావనా దినోత్సవం

సెప్టెంబరు 14

హిందీ దినోత్సవం

అక్టోబరు 8

భారత వైమానిక దినోత్సవం

అక్టోబరు 10

జాతీయ తపాలా దినోత్సవం

నవంబరు 14

బాలల దినోత్సవం

డిసెంబరు 4

నావికాదళ దినోత్సవం

డిసెంబరు 7

ఆర్మ్‌డ్ ఫోర్సెస్ ఫ్లాగ్ డే

డిసెంబరు 14

జాతీయ ఇంధన సంరక్షణ దినోత్సవం

డిసెంబరు 18

అల్ప సంఖ్యాక వర్గాల హక్కుల దినోత్సవం

డిసెంబరు 24

జాతీయ వినియోగదారుల హక్కుల దినోత్సవం

భార‌తీయ రైల్వే వ్య‌వ‌స్థ‌

భార‌తీయ రైల్వే వ్య‌వ‌స్థ‌

 

భారత దేశంలో రైల్వే వ్యవస్థ కొరకు 1832లో ప్రణాళిక రూపొందించినా, తరువాతి దశాబ్ద కా‍లం‍ వరకూ ఆ దిశలో ఒక్క అడుగూ పడలేదు. భారతదేశంలో మొదటి రైలు 1837 లో రెడ్ హిల్స్ నుండి చింతప్రేట్ వంతెన వరకు నడిచింది. దీనిని రెడ్ హిల్ రైల్వే అని పిలుస్తారు మరియు విల్లియం అవేరీచే తయారు చేయబడిన రోటరీ స్టీమ్ లోకోమోటివ్ని ఉపయోగించారు. ఈ రైల్వే సర్ ఆర్థర్ కాటన్ చే నిర్మించబడింది మరియు ప్రధానంగా మద్రాసులో రహదారి నిర్మాణ పనుల కొరకు గ్రానైట్ రాళ్ళను రవాణా చేయడానికి ఉపయోగించబడింది. 1844 లో, అప్పటి గవర్నరు జనరలు, లార్డు హార్డింజ్ రైల్వే వ్య్వస్థ నెలకొల్పేందుకు ప్రైవేటు సంస్థలకు అనుమతి ఇచ్చాడు. రెండు కూత రైల్వే కంపెనీలను స్థాపించి, వాటికి సహాయపడవలసిందిగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని అదేశించారు. ఇంగ్లండు లోని పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో రైల్వే వ్యవస్థ త్వరిత గతిన ఏర్పడింది. 1845 లో గోదావరి లో ఒక డ్యామ్ నిర్మాణం కోసం రాళ్ళు సరఫరా చేయడానికి ఉపయోగించే రాజమండ్రి లో దోల్స్లేవమ్ వద్ద గోదావరి డాం కన్స్ట్రక్షన్ రైల్వేను నిర్మించారు. 1851 లో సోలాని అక్విడక్ట్ రైల్వేను రూర్కీ లో నిర్మించారు, దీనిని ఒక బ్రిటీష్ అధికారి పేరు మీద ఉన్న "థామస్సన్" అని పిలిచే ఆవిరి లోకోమోటివ్లచే నడపబడుతుంది. సోలానీ నదిపై ఒక [[వాయువు (వంతెన) | కాలువ కోసం] నిర్మాణ పదార్థాలను రవాణా చేసేందుకు ఉపయోగించబడింది. కొన్నేళ్ళ తరువాత, 1853 ఏప్రిల్ 16 న బాంబే లోని బోరి నందర్ఠాణాల మధ్య -34 కి.మీ.దూరం - మొట్టమొదటి ప్రయాణీకుల రైలును నడిపారు.

ఆంగ్ల ప్రభుత్వం ఎల్లపుడూ రైల్వే సంస్థలను స్థాపించమంటూ ప్రైవేటు రంగ పెట్టుబడుదారులను ప్రోత్సాహించేది. అలా సంస్థలను స్థాపించేవారికి మొదటి సంవత్సరాలలో సంవత్సరానికి లాభం ఐదు శాతానికి తక్కువ కాకుండా ఉండేలా ప్రణాళికను తయారుచేసింది. అలా పూర్తి అయిన తరువాత ఆ సంస్థ ప్రభుత్వానికి అప్పగించేది, కానీ సంస్థ యొక్క కార్యాకలాపాల పర్యవేక్షణ బాధ్యతలను మాత్రం తమ ఆధీనంలోనే ఉంచుకొనేవి. 1880 సం నాటికి ఈ రైలు మార్గాల మొత్తం దూరం సుమారుగా 14,500 కి.మీ (9000 మై) వరకు విస్తరించింది. ఈ మార్గాలలో ఎక్కువ శాతం మహా నగరాలైన బొంబాయి, మద్రాస్, కలకత్తాలకు చేరుకునేలా వుండేవి. 1895 నుండి భారత దేశం తన సొంత లోకోమోటివ్స్ (locomotives) స్ద్డాపించడం మొదలుపెట్టింది. తరువాత 1896లో తమ ఇంజనీర్లను మరియు locomotive లను ఉగాండా రైల్వే నిర్మాణానికి పంపింది.

 

1870లో భారత ద్వీపకల్ప రైల్వే నెట్‌వర్క్. ఆకాలంలో అతిపెద్ద రైల్వేకంపెనీలలో ఒకటి.

తరువాత భారత రాజ్యాలులు తమ సొంత రైల్వేలను ఏర్పాటు చేసుకొని తమ రాజ్యమంతా విస్తరించారు. అవి నవీన రాష్ట్రాలు అయిన అస్సాంరాజస్థాన్ మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్1901లో రైల్వే బోర్డు ఏర్పాటు చేయబడింది కాని దాని మొత్తం అధికారం భారత వైస్రాయ్ (లార్డ్ కర్జన్) దగ్గర ఉండేది. రైల్వే బోర్డును కామర్స్ డిపార్ట్ మెంటు పర్యవేక్షంచేది. ఇందులో ముగ్గురు సభ్యులు ఉండేవారు. వారు ఒక ప్రభుత్వ అధికారి (ఛైర్మెన్), ఇంగ్లండు నుండి ఒక రైల్వే మానేజర్ మరియు మరియు రైల్వే కంపెనీలలో నుండి ఒక కంపెని ఏజెంట్. భారతీయ రైల్వే చరిత్రలో మొదటిసారిగా రైల్వే సంస్థలు చిన్నపాటి లాభాలను ఆర్జించటం మొదలైంది. ప్రభుత్వము 1907లో అన్ని రైల్వే కంపేనీలను స్వాధీనము చేసుకొన్నది.

ఆ తరువాతి సంలో విద్యుత్ లోకోమోటివ్ దేశంలో మొదటిసారిగా ప్రవేశపెట్టబడింది. కానీ ఇంతలో మొదలైన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతీయ రైల్వేలు బ్రిటిష్ వారి యుద్ధ అవసరాలకు దేశం వెలుపల కూడా ఉపయోగించడ్డబడ్డాయి. దీంతో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే సరికి రైల్వేలు భారీగా నష్టపోయి ఆర్థికంగా చతికిల పడ్డాయి. ఆ తరువాత 1920 సంలో ప్రభుత్వం రైల్వే సంస్థల నిర్వహణను హస్తగతం చేసుకొని ఇతర ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవహారాల పరిధి నుండి రైల్వే ఆర్థిక వ్యవహారాలను తప్పిస్తూ నిర్ణయం తీసుకొంది.

 

 

సరుకు రవాణా భారతీయ రైల్వేకి అత్యధిక ఆదాయాన్ని సమకూరుస్తుంది

 

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అన్ని రైళ్ళను మధ్య-ఆసియాకు తరలించి మరియు రైల్వే కర్మాగారాలను ఆయుధ కర్మాగారాలగా ఉపయోగించడంతో రైల్వే రంగం దారుణంగా చచ్చుబడి పోయింది. స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో (1947)రైల్వేలోని పెద్ద భాగం అప్పట్లో కొత్తగా నిర్మించబడిన పాకిస్తాన్ దేశంలోకి వెళ్ళిపోయింది. నలభై రెండు వేర్వేరు రైల్వే సంస్థలు, అందులోని ముప్పై రెండు శాఖలు అప్పటిలోని భారత రాజరిక రాష్ట్రముల యొక్క సొత్తు, అన్నీ ఒకే సముదాయంలో కలిసి ఏకైక సంస్థగా రూపొందుకొంది. ఆ సంస్థకు "భారతీయ రైల్వే సంస్థ"గా నామకరణ చేసారు. సం 1952 లో అప్పటి వరకు వివిధ సంస్థల ఆధీనంలో వున్న రైల్వే మార్గాలను ప్రాంతాల వారీగా విభజిస్తూ మొత్తం ఆరు ప్రాంతీయ విభాగలను ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది. భారత దేశపు ఆర్థిక పరిస్థితి నెమ్మదిగా చక్కపడటంతో అన్ని రైల్వే ఉత్పత్తులూ దేశీయంగానే తయారు చేయటం మొదలయ్యింది. 1985 సం నాటికి బొగ్గుతో నడిచే ఆవిరి యంత్రాలను తొలగించి డీజిల్ మరియు విద్యుత్ ఇంజిన్లను వాడటం మొదలయ్యింది. 1995 సం నాటికి రైల్వే రిజర్వేషన్ సదుపాయాన్ని కంప్యుటరైజ్ చేసారు.

RRB Patna Assistant Loco Pilot Question Paper & Key

THIRD LARGEST SOLAR MARKET?  

International 
AIIB help

    Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) agreed to extend a $500 million loan to India to support the country’s efforts to prevent, detect, and respond to the threat posed by Covid-19. The project is funded by AIIB’s Covid-19 Crisis Recovery Facility, created to adapt to urgent financing needs of the bank’s  members impacted by the pandemic. AIIB’s Covid-19 Crisis Recovery Facility, created as part of the  coordinated international response to counter the Covid-19 crisis, has an initial size of $5-10 billion. 


India helps Bangladesh
    India High Commissioner to Bangladesh Riva Ganguly Das handed over the third tranche of emergency medical assistance to the Foreign Minister of Bangladesh A.K. Abdul Momen in Dhaka. The Third tranche consists of RT-PCR COVID-19 kits capable of running thirty thousand tests. The test kits were dispatched to the Institute of Epidemiological Disease Control and Research (IEDCR), Bangladesh.


Postage stamp on smallpox
    World Health Organization (WHO) and the UNO's postal agency released a commemorative postage stamp today on the 40th anniversary of the eradication of smallpox.  Smallpox was eradicated on the back of a 10-year-old effort spearheaded by the WHO involving thousands of health workers around the world to administer half a billion vaccinations.
    In the year 1980, the World Health Assembly issued its official declaration that the world and all peoples have won freedom from smallpox. WHO Director-General Tedros Adhanom Ghebreyesus said, when the smallpox eradication campaign was launched in 1967, one of the ways countries raised awareness about smallpox was through postage stamps.


India installed 7.3 GW
    In the year 2019, India installed 7.3 GW of solar power across the country, consolidating its position as the third-largest solar market in the world.
    India also had a robust pipeline of utility-scale projects under development of 23.7 GW at the end of 2019, with another 31.5 GW of tenders pending auction, according to a study by Mercom Communications India, a subsidiary of global clean energy communications and consulting firm Mercom Capital Group. The report also revealed that the top 10 large-scale project developers account for 68 per cent market share in 2019. ReNew Power was the top utility-scale developer during 2019, while Azure Power owns the largest project pipeline. Tata Power Solar had the largest cumulative rooftop portfolio, followed by CleanMax Solar.

 

Mission Sagar
    On 10 May 2020, India launched Mission Sagar, as part of the government’s outreach initiative towards five Island nations in the Indian Ocean amidst the ongoing COVID-19 pandemic.
    Indian Naval Ship Kesari departed for Maldives, Mauritius, Seychelles, Madagascar and Comoros.
    ‘Mission Sagar’ is in line with India’s role as the first responder in the region and builds on the excellent relations existing between these countries to battle the COVID-19 pandemic.

 

National
PM-CM Video Conference

    On 11 May 2020, the Prime Minister Narendra Modi interacted with the Chief Ministers of all the States and Union Territories to discuss the road ahead in India’s fight against COVID-19. He said that this understanding of the spread of COVID-19 will help the country in having a focused fight against it.  He said the new way of life would be on the principle of “Jan Se lekar Jag Tak”, from an individual to the whole of humanity. He asked the policymakers to also keep in mind how to embrace new models of teaching and learning in the education sector.
 

Atmanirbhar Bharat Abhiyan
    On 12 May 2020, the Prime Minister Narendra Modi addressed the nation, five days before the third phase of the nationwide lockdown is slated to end on 17 May 2020.  He said that the fourth phase of the lockdown will be in a new form. Finance Minister Nirmala Sitharaman urged to make "local our mantra" and that the "Aatma Nirbhar Bharat" will build the 21st century for the country. 

 

COVID Kavach Elisa
    National Institute of Virology (NIV) in Pune developed an immunological assay-enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA)-to detect antibodies that the body develops in response to infection by the SARS-CoV-2 novel coronavirus The test will detect IgG antibodies present in blood samples. 
    The test is expected to change the dynamics of COVID-19 testing in the country. It can test around 90 samples in approximately two and a half hours. This is the first time India developed an indigenous ELISA test for coronavirus.


DRUVS
    Research Centre Imarat (RCI), the Hyderabad based Defence Research and Development Organisation (DRDO) premier lab developed an automated contactless UVC sanitization cabinet, called ‘Defence Research Ultraviolet Sanitiser’ (DRUVS).  It has been designed to sanitize mobile phones, iPods, laptops, currency notes, cheques, challans, passbooks, paper, envelopes, etc.
    The DRUVS cabinet is having contactless operation which is very important to contain the spread of the virus.  DRUVS provides 360-degree exposure of UVC to the objects placed inside the cabinet. Once the sanitisation is done, the system goes in sleep mode hence the operator need not wait or stand near the device.

 

'Surakshit Dada-Dadi and Nana-Nani Abhiyan'
    On 5 May 2020, the Niti Aayog (National Institution for Transforming India) in association with Piramal Foundation launched a campaign 'Surakshit Dada-Dadi & Nana-Nani Abhiyan' focused on ensuring the wellbeing of senior citizens during the COVID-19 pandemic.
    The scheme aimed at creating awareness about various aspects of senior citizens' health and lifestyle including preventive measures and requisite behavioral changes in view of COVID-19 pandemic.
    The campaign will reach over 2.9 million senior citizens in 25 Aspirational Districts across Assam, Bihar, Jharkhand, MP, Maharashtra, Rajasthan & UP; the Aayog tweeted.

 

Vande Bharat Mission 
    World’s largest evacuation operation to bring back stranded Indian nationals from different countries under Vande Bharat Mission on 7 May 2020.
    The government of India chalked out a detailed plan of the first phase of Vande Bharat Mission to bring back around fifteen thousand stranded Indian nationals due to COVID-19 outbreak from 12 countries. 
    Indian Navy launched ‘Operation Samudra Setu’ to repatriate stranded Indian citizens from overseas. INS Jalashwa and INS Magar brought hundreds of Indian Nationals from Maldives.

 

NABARD help
    On 5 May 2020, the National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD) said that it disbursed Rs.12,767 crore to State Co-operative Banks (StCBs) and Regional Rural Banks (RRBs) across the country for extending credit to farmers during the ongoing lockdown. The loans are being offered for one year at an interest rate of 4.8 per cent, NABARD said in a release. In April 2020, the Reserve Bank of India announced to provide Rs 25,000 crore to NABARD for refinancing Regional Rural Banks (RRBs), cooperative banks and microfinance institutions (MFIs).

 

UV disinfection tower 
    Defence Research and Development Organisation (DRDO) developed an Ultra Violet Disinfection Tower for rapid and chemical-free disinfection of high-infection prone areas.
    UV disinfection tower designed and developed by Laser Science & Technology Centre (LASTEC), the Delhi based premier laboratory of DRDO with the help of M/s New Age Instruments and Materials Private Limited, Gurugram.
    The UV Blaster is useful for high tech surfaces like electronic equipment, computers and other gadgets in laboratories and offices that are not suitable for disinfection with chemical methods.
    The product is also said to be effective in areas with a large flow of people such as airports, shopping malls, metros, hotels, factories, offices, etc. The device can be used remotely through a smartphone or laptop using Wi-Fi.

 

New mandis in e-NAM 
    Two hundred new mandis from seven states joined the e-NAM platform for marketing of agricultural produce recently. They include 94 mandis of Rajasthan, 27 mandis of Tamil Nadu, 25 mandis each from Uttar Pradesh and Gujarat, 16 mandis of Odisha, 11 mandis of Andhra Pradesh and two mandis of Karnataka.
Co-Op banks under SARFAESI Act
    The Supreme Court held that the cooperative banks involved in the activities related to banking are covered within the meaning of ‘banking company’ and Parliament has legislative competence to provide for a procedure for recovery of a loan under the SARFAESI Act.W
    The Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest (SARFAESI) Act, 2002, allow banks and financial institutions to auction properties (residential and commercial) when borrowers fail to repay their loans. It enables banks to reduce their non-performing assets by adopting measures for recovery or reconstruction.

 

Others
orld War II medal 

    Russia felicitated the North Korean leader Kim Jong Un with a commemorative World War II medal for his role in preserving the memory of Soviet soldiers killed in North Korea. Russian Ambassador handed the commemorative medal dubbed “75 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945” to North Korean Foreign Minister. 
    North Korean Foreign Minister Ri Son Gwon accepted the award from Russian Ambassador Alexander Matsegora on behalf of Kim Jong Un. The Russian embassy said that Kim was awarded “for his great personal contribution to the commemoration of the dead and buried Soviet citizens on the territory of North Korea and showing concern about the safety of the Soviet soldiers’ graves and memorial sites” 

 

International Midwife Day 
    International Midwife Day celebrated on the 5th of May every year, to appreciate the work of  midwives. Midwives are women who have practical knowledge of helping pregnant women give birth. In the early times when there were no highly professional and equipped hospitals for pregnant ladies, they used to give birth to a child at home with the help of these midwives. 
    Each year ICM (International Confederation of Midwives) comes up with a campaign theme to motivate and raise awareness about the status of midwives and the needed and crucial care they provide to mothers and their new-borns.
    This year theme is ‘Midwives with women: celebrate, demonstrate, mobilize, unite – our time is NOW!’ The world needs 9 million more nurses and midwives if it is to achieve universal health coverage by 2030. That’s why the World Health Assembly designated 2020 the International Year of the Nurse and the Midwife.

 

Pulitzer Prizes
    On 4 May 2020, the 2020 Pulitzer Prize winners were announced 15 Journalism categories and seven Book, Drama and Music categories. The Pulitzer Prizes in journalism were first awarded in 1917 and are considered the field’s most prestigious honour in the U.S.A. Three Indian photojournalists Dar Yasin, Mukhtar Khan and Channi Anand of the Associated Press based won the 2020 Pulitzer Prize for ‘feature photography’. 
    They were conferred with Pulitzer for their coverage of the Jammu and Kashmir region during the clampdown that followed the Union government’s decision to divest the region of its special status and reorganise it into two Union Territories. Yasin and Khan are journalists based in Srinagar, while Anand is based in Jammu.


Writer: Amara Veeraswamy

16-5-2020

FLYPAST TRIBUTE TO COVID HEROES

National
Lockdown Extended

    The third phase of lockdown with different relaxations in green, orange and red zones came into effect till the 17 of May 2020.
    According to the Home Ministry, activities prohibited throughout the country, irrespective of the zones are air, rail, metro travel, inter-state movement by road, schools, colleges and other educational, training and coaching institutions, hospitality services, including hotels and restaurants.
    Places that see large-scale public gatherings such as cinema halls, malls, gymnasiums, sports complexes etc will continue to remain shut and movement of individuals for all non-essential activities in all three zones from 7 am till 7 pm. 
    In the Red zones, the intensified surveillance protocols, contact tracing and 100% coverage of Aarogya Setu app. Containment zones will see house to house surveillance, home/ institutional quarantining of affected and clinical management. 
    With restrictions and social distancing, in the Red Zone the movement of individuals and vehicles with a maximum of 2 persons (besides the driver) in four-wheeler vehicles, and with no pillion rider in the case of two-wheelers allowed. The work in Special Economic Zones, Export Oriented Units, industrial estates and industrial townships allowed.   All Government offices, Food-processing units,  agriculture activities etc allowed.
    In Orange zones, the activities in Red zone are allowed and Inter-district movement of individuals and vehicles will be allowed also for permitted activities.
    In the Green zones, practically all day to day activities have been allowed barring congregations.
    Buses can operate with up to 50% seating capacity and bus depots can operate with up to 50% capacity. All goods traffic is to be permitted. No separate pass of any sort is needed for such movement. E-commerce for non-essentials and liquor sale are allowed.


Gratitude towards Covid warriors
    The three wings of defence forces joined hands together to show their gratitude towards the corona virus warriors on 3 May 2020.
    These covid heroes, including doctors, nurses, hygiene and sanitation staff, police personnel, media and several others engaged in maintenance of essential services and supplies have stead fastly contributed to the effort to prevent spread of Covid-19.
    From Srinagar to Thiruvananthapuram and Dibrugarh to Kachchh, the Army carried out various activities like laying wreath at the Police Memorials, honouring and felicitating health professions and emergency supply operatives. The armed forces say ‘thank you’ to COVID-19 warriors who are at the forefront of the battle against the deadly Coronavirus pandemic. Indian airforce paid tribute by showering petals and flypasts for the COVID-19 warriors. 
    The Navy and Indian Coast Gurad  ships formed formations near shores at select locations. Ships were illuminated at 25 locations covering the entire coastline of the country.

 

Kisan Sabha app
    The Central Road Research Institute (CRRI), the lab of Council of Scientific and Industrial Research (CSIR) launched an app called Kisan Sabha to resolve the problems related to the agricultural supply chain and freight transportation Management System.
    In the present situation of COVID-19 Lockdown, the farmers are looking for help in taking their  produce to the market as possible as early to get more prices. They are also in tense to procure seeds and fertilizer from the market. So a robust supply chain management is urgently required to facilitate the timely delivery of the produce at the best possible prices.
    The App was remotely launched by Director General, Indian Council of Agricultural Research (ICAR) Dr. Trilochan Mohapatra on 1 May 2020.
    The App could be a one-stop solution for farmers, transporters and other entities engaged in the agriculture sector.


Task Force on NIP
    The task force under economic affairs secretary Atanu Chakraborty submitted its final report on the “national infrastructure pipeline” (NIP) to Finance minister Nirmala Sitharaman.
    The task force firmed up a road map for capital investments of Rs 111 lakh crore in infrastructure,  during the period FY 2020-25 pledging 71% of the expenditure for energy, roads, urban development and railways, and envisaging a key role for private investors.
    The final report identifies and highlights recent infrastructure trends in India as well as global in all sectors of infrastructure. It also captures sector progress, deficits and challenges.
    Out of the total expected capital expenditure of Rs. 111 lakh crore, projects worth Rs. 44 lakh crore (40% of NIP) are under implementation, projects worth Rs. 33 lakh crore (30%) are at conceptual stage and projects worth Rs. 22 lakh crore (20%) are under development Information regarding project stage are unavailable for projects worth Rs. 11 lakh crore (10%). 
    The Centre (39%) and the states (40%) are expected to have almost equal share in implementing the infrastructure pipeline, followed by the private sector (21%).


International
NAM summit

Prime Minister Narendra Modi emphasized on coordinated approach to fight against COVID-19. 
He attended virtual Non-Aligned Movement (NAM) Summit 4 May 2020 through Video Conference and said that the world needs a new template of globalization post COVID-19 based on fairness, equality and humanity. He said that the humanity is facing a major crisis in the wake of COVID-19 pandemic and NAM can contribute in dealing with it. He said the Non Aligned Movement can help promote global solidarity and it must remain inclusive.
The PM also said “India is regarded as pharmacy of the world especially for affordable medicines and despite own needs during COVID-19 pandemic, it has ensured supply of medicines to 123 partner countries including 59 NAM members.” Without naming Pakistan, Modi said some countries are spreading “other deadly viruses” such as terrorism, fake news and doctored videos.


G20 Digital Economy Ministers meeting
    On 30 April 2020, an Extraordinary Virtual G20 Digital Economy Ministers meeting was convened to discuss the challenges posed by the outbreak of the COVID-19 pandemic. Union Minister for Law & Justice, Communications and Electronics & IT Ravi Shankar Prasad attended the meeting. He called on the G20 to come out with a concrete Digital action plan to fight the global pandemic.
    G20 Digital Ministers agreed to leverage the potential of Digital medium to stop the spread of the pandemic and protect people. While the minister talked about work from home culture, he also spoke about the need for developing digitally connected and more resilient global supply chains supported by innovations.


BRICS for revival
    On 28 April 2020, the foreign Ministers of the BRICS (Brazil, Russia, India, China and  South Africa) nations held a virtual meeting to discuss the impact of the crisis caused by the coronavirus pandemic. The meeting decided to set up a $15 billion fund for member nations to revive the economy.
    The leaders discussed how to overcome the financial, trade, economic and social consequences of the pandemic. The meeting was held at the initiative of Russia with Foreign Minister Sergei Lavrov, as Russia is the chair of BRICS for 2020.
    S. Jaishankar,  the External Affairs Minister of India highlighted the initiatives and various decisive steps taken early by India in the wake of the pandemic including through Aarogya Setu Citizen App and Pradhan Mantri Garib Kalyan Package.


Petersberg Climate Dialogue
    Union Minister for Environment, Forest and Climate Change Prakash Javadekar participated in the eleventh session of Petersberg Climate Dialogue on 28 April 2020. He said how the world is united engaged in finding a vaccine for novel Coronavirus, likewise it should have climate technology as open source which must be available at affordable cost. He stressed on the issue of climate finance and said the world now needs more. “We must plan for one trillion dollar in grants to developing world immediately”, he added
    This is the first virtual Climate Dialogue, hosted by Germany since 2010 to provide a forum for informal high-level political discussions, focusing both on international climate negotiations and the advancement of climate action.
    The Union Minister also participated in an Indo-German bilateral meeting through video conference just before the Petersberg Climate Dialogue.


Others
Commonwealth Youth Games postponed

    The seventh Commonwealth Youth Games were scheduled to take place from 1-7 August 2021, in Trinidad and Tobago, postponed to 2023. 
    The Commonwealth Youth Games are postponed because of clash of dates with the Tokyo Olympics. The Tokyo Olympics was originally scheduled to be held from 23 July-to 8 August 2020, but was postponed to 2021 owing to the COVID-19 pandemic. Common wealth Games Federation president Dame Louise Martin said the decision was taken in the best interest of athletes and fans.

 

Rishi Kapoor died 
    Veteran Bollywood Actor Rishi Kapoor died at the age of 67 on 30 April 2020 in Mumbai, after a two-year battle with leukemia. The actor, who had charmed his way into millions of hearts , the Prime Minister Narendra Modi tweeted that Kapoor "was a powerhouse of talent," adding that he would always recall their interactions, even on social media.
    He got the National Film Award for Best Child Artist, Filmfare Critics Award for Best Actor  in his long silver screen career.

 

Order of Rising Sun
    Thangjam Dhabali Singh, the doctor by profession and founder of the Manipur Tourism Forum (MTF), was conferred the 'Order of Rising Sun - Gold and Silver Rays' by the Japan government on 29 April 2020. The 'Order of the Rising Sun' is conferred on persons with achievements in international relations, promotion of Japanese culture, environmental preservation, welfare or achievements in their fields. It was constituted by Japanese Emperor Meiji in 1875.
    He organized the 70th anniversary of the Battle of Imphal of the Second World War. Several Japanese citizens, including officials from the Embassy of Japan in India participated in the event. 

 

Model Questions

1. Who was appointed as the next Ambassador/ Permanent Representative of India to the United Nations at New York?
1) Shantanu Narayen        2) Gita Gopinath         3) T. S. Tirumurti        4) Laxmi         5) Ajay Banga

 

2.  Prime Minister of Russia is ..?
1) Mikhail Mishustin      2) Askar  Mamin      3) Ali Asadov     4) Abdulla Aripov      5) Kokhir Rasulzoda

 

3. World Press Freedom Day observed on ….
1) 1 May         2) 8 May        3) 3 May          4) 29 April           5) 14 April

 

4. Asian Development Bank approved $ 346 million loan to provide reliable power connection in the rural areas of ……    
1) Telangana         2) Maharashtra       3) Andhra Pradesh        4) Chhattisgarh         5) Himachal Pradesh

 

5.  RBI cancelled the license of which Mumbai based Co-operative bank on 2 May 2020?
1) Apna Sahakari Bank               2) Citizen Credit Co-operative Bank  
3) CKP Co-operative Bank         4) Cosmos Co-operative Bank   
5) Janalaxmi Co-operative Bank 

 

6. Who has been chosen for the Nikkei Asia Prizes 2020 in ‘Science and Technology’ category for his work in nanotechnology-based water purification?
1) Adam Higginbotham       2) Prachi Salve        3) Prof. T. Pradeep         4) Prof. K. Vijay        5) Dr.C.N.R.Rao  

 

Key: 1-3  2-1  3-3  4-2  5-3  6-3


Writer: Amara Veeraswamy

9-5-2020

 వృత్తం      

మాదిరి సమస్యలు

1. ఒక వృత్త‌ప‌రిధి 123.2 సెం.మీ. అయితే దాని వ్యాసార్ధ‌మెంత‌?
1) 17.6 సెం.మీ.      2) 18.6 సెం.మీ.      3) 19.6 సెం.మీ.      4) 15.6 సెం.మీ.
సమాధానం: 3 
సాధ‌న‌: వృత్త ప‌రిధి (C) = 2r
                         2r = 123.2
    
    = 19.6 సెం.మీ

                                                     
2. ఒక వృత్త వ్యాసార్ధం 17.5 సెం.మీ. అయితే దాని వైశాల్యమెంత? (చ.సెం.మీ.లలో)
1) 862.5          2) 962.5         3) 872.5       4) 972.5
సాధన: వృత్త వ్యాసార్ధం (r) = 17.5 సెం.మీ.
             వృత్త వైశాల్యం (A) = r2
                             
             = 22 × 17.5 × 2.5
             = 962.5 చ.సెం.మీ.

                                                       
3. ఒక వృత్త వ్యాసార్ధాన్ని రెట్టింపు చేస్తే దాని వైశాల్యం ఎన్నిరెట్లవుతుంది?
1) 2            2) 4           3) 6             4) 8 
సమాధానం: 2
సాధన: ఒక వృత్త వ్యాసార్ధం r అయితే ఆ వృత్త వైశాల్యం = r2
             వృత్త వ్యాసార్ధాన్ని రెట్టింపు చేస్తే
              ఆ వృత్త వైశాల్యం = (2r)2
              = (4r2)
              = 4r2
              = 4 × అసలు వృత్త వైశాల్యం
              = అసలు వృత్త వైశాల్యానికి 4 రెట్లు అవుతుంది.
గమనిక: 1. రెండు వృత్త వ్యాసార్ధాలు r1 : rనిష్పత్తిలో ఉంటే వాటి వైశాల్యాల నిష్పత్తి (A1 : A2) = 
            2. రెండు వృత్త వైశాల్యాల నిష్పత్తి A1 : A2 అయితే వాటి వ్యాసార్ధాల నిష్పత్తి = 

 

4. రెండు వృత్త వ్యాసార్ధాలు 8 : 11 అయితే వాటి వైశాల్యాల నిష్పత్తి ఎంత? 
సమాధానం: 1
1) 64 : 121       2) 121 : 64      3) 81 : 121     4) 121 : 81
సాధన: r1 : r2 = 8 : 11 అయితే A1 : A2 = 
           = 82 : 112
           = 64 : 121

                                                                     
5. రెండు వృత్త వైశాల్యాల నిష్పత్తి 144 : 169 అయితే వాటి వ్యాసార్ధాల నిష్పత్తి ఎంత?
1) 12 : 17         2) 8 : 2          3) 13 : 12         4) 12 : 13 
సమాధానం: 4
సాధన: రెండు వృత్త వైశాల్యాల నిష్పత్తి (A1 : A2) = 144 : 169
వ్యాసార్ధాల నిష్పత్తి (r1 : r2) =  

= 12 : 13
                                                                           
గమనిక: ఒక వృత్త వ్యాసార్ధాన్ని x% పెంచితే దాని
వైశాల్యంలో పెరుగుదల శాతం = 

 

6. ఒక వృత్తి వ్యాసార్ధాన్ని 20% పెంచితే దాని వైశాల్యంలో పెరుగుద‌ల శాత‌మెంత‌?
1) 20%           2) 44%          3) 40%          4) 25%  
సమాధానం: 2
సాధన: వృత్తి వైశాల్యంలో పెరుగుదల శాతం (x) = 20%

వృత్త వైశాల్యంలో పెరుగుదల శాతం
 

= 44%


                                                                     
7. ఒక సైకిల్ చక్రం వ్యాసం 28 సెం.మీ. అయితే అది 26.4 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించాలంటే ఆ సైకిల్ చక్రం ఎన్ని భ్రమణాలు చేయాలి?
1) 20,000           2) 25,000         3) 27,000          4) 30,000  
సమాధానం: 4
సాధన: సైకిల్ చక్రం ఒక భ్రమణంలో ప్రయాణించే దూరం
  =  × చక్రం వ్యాసం
=  ​​​​​​​ × d
× 28 (d = 28 సెం.మీ.)
= 22 × 4 = 88 సెం.మీ.
సైకిల్ ప్రయాణించాల్సిన దూరం = 26.4 కి.మీ.
         = 26.4 × 1000 మీ.
         = 26400 మీ.
         = 26400 × 100 సెం.మీ.
         = 26,40,000 సెం.మీ.
26.4 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించడానికి సైకిల్ చక్రం చేయాల్సిన భ్రమణాల సంఖ్య                                            

నిష్పత్తి - అనుపాతం 

 మాదిరి ప్ర‌శ్న‌లు

1. ఒక సంఖ్య 42 ను 3 : 4 నిష్పత్తిలో విభజిస్తే వచ్చే రెండు సంఖ్యల వర్గాల మొత్తం ఎంత? 
జ. 900

 

2. ఒక సంచిలో 25 పైసలు, 10 పైసలు, 5 పైసల నాణేలు 1 : 2 : 3 నిష్పత్తిలో ఉన్నాయి. వాటి మొత్తం విలువ 30 రూపాయలు అయితే ఆ సంచిలో ఉన్న 5 పైసల నాణేలు ఎన్ని?
జ. 150

 

3. 84 రూపాయలను A, B లు    నిష్పత్తిలో పంచుకుంటే వారికి లభించిన వాటాల భేదం ఎంత?
జ. రూ.12

 

4. A : B = 3 : 5, B : C = 4 : 7  అయితే A : B : C = ?
జ. 12 : 20 : 35

 

5. A : B = 8 : 15, B : C = 5 : 8, C : D = 4 : 5 అయితే A : D = ?
జ. 4 : 15

 

6. a : b =  , b : c =   అయితే a : b : c = ?
జ. 63 : 75 : 40

 

7. ఒక పాఠశాలలో 6655 మంది విద్యార్థులున్నారు. అందులో బాలికలు 2420 అయితే, బాలబాలికల నిష్పత్తి ఎంత?
జ. 7 : 4

 

8. 6 లీటర్ల పెట్రోలుతో ఒక కారు 112 కి.మీ. ప్రయాణించగలదు. అయితే 272 కి.మీ. ప్రయాణించడానికి ఎన్ని లీటర్ల పెట్రోలు అవసరం?
జ. 17 లీటర్లు

 

9. రోజుకు   గంటల వంతున పనిచేస్తే ఒక పని 45 రోజుల్లో పూర్తవుతుంది. రోజుకు   గంటలు పనిచేస్తే అదే పని ఎన్ని రోజుల్లో పూర్తవుతుంది?
జ. 33 రో.

 

10. ఒక హాస్టల్‌లో రోజూ 120 లీటర్ల పాలు తీసుకుంటారు. ఒక్కొక్కరికి 250 మి.లీ. ఇస్తే ఆ పాలు ఎంతమందికి సరిపోతాయి?
జ. 480

 

11. 624 రూపాయలను A, B, C లు    నిష్పత్తిలో పంచుకున్నారు. B కు లభించిన వాటా ఎంత?
జ. 208 రూ.

 

12. 11 ని. 55 సెకన్లకు; 2 గం. 11 ని. 5 సెకన్లకు మధ్య నిష్పత్తి?
జ. 1 : 11

 

13. రెండు సంఖ్యల నిష్పత్తి 5 : 8. ప్రతి సంఖ్యకు 12 కలిపితే ఆ సంఖ్యల నిష్పత్తి 3 : 4 అయితే ఆ సంఖ్యలు?
జ. 15, 24

 

14. ఒక పాఠశాలలోని విద్యార్థుల సంఖ్య 425. ప్రత్యేకంగా ఒక రోజున పాఠశాలకు హాజరైన, హాజరుకాని వారి నిష్పత్తి 15 : 2. అయితే ఆ రోజున పాఠశాలకు హాజరైన వారి సంఖ్య?
జ. 375

 

15. 80 యాపిల్ పండ్లను A, B, C లు 2 : x : 4 నిష్పత్తిలో పంచితే A , C లకు కలిపి 60 యాపిల్ పండ్లు వచ్చాయి. అయితే x విలువ?
జ. 2

 

16. కారు పార్కింగ్ ధరలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.
a) 4 గంటలకు రూ.60              b) 8 గంటలకు రూ.100
c) 24 గంటలకు రూ.260              d) 12 గంటలకు రూ.180
కిందివాటిలో అనుపాతంలో ఉన్న జత
1) b, c         2) a, d         3) a, b        4) a, c
జ. a, d  

 

17. x : y = 8 : 9, x : z = 6 : 5 అయితే y, z ల నిష్పత్తి ?
జ. 27 : 20

 

18. 5 మామిడి, 4 నారింజ పండ్ల ధర : 3 మామిడి, 7 నారింజ పండ్ల ధరకు సమానం. అయితే ఒక మామిడి, ఒక నారింజ ధర నిష్పత్తి ఎంత?
జ. 3 : 2 

శాతాలు

మాదిరి ప్ర‌శ్న‌లు

 

2. కొబ్బరికాయలను ఒక్కొక్కటి రూ. 6 చొప్పున విక్రయిస్తే, 20% లాభం వచ్చింది. అయితే 100 కొబ్బరికాయలను ఎన్ని రూపాయలకు కొన్నట్లు?
జ: రూ.500

 

3. ఒక పట్టణ జనాభా ఒక ఏడాదిలో 25,000 నుంచి 30,000 కు చేరింది. అయితే ఆ పట్టణ జనాభా పెరుగుదల రేటు ఎంత?
జ: 20%

 

జ: 27

 

5. ఒక పరీక్షలో విద్యార్థి ఉత్తీర్ణత సాధించాలంటే 288 మార్కులు పొందాలి. ఒక విద్యార్థి ఆ పరీక్షలో 33% మార్కులు పొంది 24 మార్కుల తేడాతో ఫెయిలైతే, ఆ పరీక్షలో గరిష్ఠ మార్కులు ఎన్ని?
జ: 800

 

6. ఒక వ్యక్తి రెండు సైకిళ్లను ఒక్కొక్కటి రూ.2236 లకు అమ్మాడు. మొదటిదానిపై 10% లాభం, రెండోదానిపై 10% నష్టం వచ్చింది. మొత్తం మీద లాభమా? నష్టమా? ఎంత శాతం?
జ: నష్టం 1%

 

7. ఒక సంఖ్యను 25% పెంచిన తర్వాత దాని విలువ 80 అయ్యింది. అయితే ఆ సంఖ్య ఏది?
జ: 64

 

8. ఒక సంఖ్య 73% విలువకు, 48% విలువకు మధ్య తేడా 615 అయితే ఆ సంఖ్యలో 15% విలువ...?
జ: 369

 

9. ఒక ఉద్యోగి తన నెల జీతంలో 97% ఖర్చు చేయగా, రూ.300 ఆదా చేస్తాడు. అయితే అతడి వార్షిక జీతం (Annual income) ఎంత?
జ: రూ.1,20,000

 

10. ఒక పాఠశాలలోని విద్యార్థుల్లో 70% మంది బాలురు. బాలికల సంఖ్య 504 అయితే ఆ పాఠశాలలోని బాలుర సంఖ్య ఎంత?
జ: 1176

 

11. ఒక వ్యక్తి రూ.1400 లకు ఒక సైకిల్‌ను కొని 15% నష్టానికి విక్రయించాడు. అయితే ఆ సైకిలు అమ్మకపు వెల ఎంత?
జ: రూ.1190

 

12. ఒక వస్తువు కొన్న వెలకు, అమ్మిన వెలకు మధ్య నిష్పత్తి 5 : 4 అయితే నష్టశాతం ఎంత?
జ: 20%

 

13. ఒక వ్యాపారి ఒక వస్తువును రూ.900 లకు అమ్మడం వల్ల అతనికి అమ్మిన వెలపై 10 శాతానికి సమానమైన లాభం వచ్చింది. అయితే వ్యాపారి ఆ వస్తువును కొన్నధర ఎంత?
జ: రూ.810

 

 

15. ఒక వ్యాపారి పంచదారను కొన్న ధరకే అమ్ముతానని ప్రకటించాడు. కానీ 1 కి. గ్రా. బదులు 900 గ్రా. లే ఇస్తున్నాడు. అయితే అతడికి ఎంత శాతం లాభం వస్తుంది?

 

16. ఒక వ్యాపారి ఒక కుర్చీని రూ. 720లకు అమ్మడం ద్వారా 25% నష్టం వచ్చింది. అతడికి 25% లాభం రావాలంటే ఎంతకు అమ్మాలి?
జ: రూ. 1200

బారు వడ్డీ - చక్ర వడ్డీ

మాదిరి ప్ర‌శ్న‌లు

బారువడ్డీ

1. రూ.6000 పై 15% రేటు చొప్పున 3 సంవత్సరాల కాలంలో అయ్యే సాధారణ వడ్డీ ఎంత?
సాధన: P = రూ.6000, R = 15%, T = 3 సంవత్సరాలు.
           
                               = 60 × 15 × 3
                              I = రూ. 2,700

2. రూ.4000 పై ఒక సంవత్సరానికి 7 % రేటు చొప్పున 2 సంవత్సరం కాలంలో అయ్యే వడ్డీ ఎంత?
సాధన: P = రూ.4000, T = 2 = , R = 7 =  
                         
            I = 10 × 15 × 5 = రూ.750

 

3. రూ.8000 పై 5% వడ్డీరేటు చొప్పున 2 సంవత్సరాల 3 నెలలకు అయ్యే బారువడ్డీ మొత్తం ఎంత?
సాధన: అసలు (P) = రూ.8000
           వడ్డీరేటు (R) = 5%
               కాలం (T) = 2 సంవత్సరాల 3 నెలలు
                            
                            

                            
                              = 80 × × 5 
                             = 20 × 5 × 9
                             = 900
                         A = P + I
                            = 8000 + 900
                            = రూ.8900

 

4. రూ.6,500 పై 2% రేటు చొప్పున ఎంతకాలంలో రూ.455 వడ్డీ వస్తుంది?
సాధన: 
           
         T = 3 సంవత్సరాలు

 

5. రూ.8,960 పై 3 సంవత్సరాల్లో వడ్డీ రూ.1344. అయితే వడ్డీరేటు ఎంత?
     

                వడ్డీరేటు (R) = 5%


చక్రవడ్డీ

1. రూ.12000 లను 10% రేటు చొప్పున చక్రవడ్డీ తిరిగి లెక్కించే పద్ధతిలో అప్పు తెస్తే  1 సంవత్సర కాలంలో చెల్లించాల్సిన వడ్డీ ఎంత?

      
      = 13891.5
           I = A − P
              = 13891.5 − 12,000 
              = రూ.1891.5

 

2. రూ.5000 పై సంవత్సరానికి 8% రేటు చొప్పున సంవత్సరానికి ఒకసారి వడ్డీ తిరిగి లెక్కించే పద్ధతిలో 2 సంవత్సరాలకు వచ్చే చక్రవడ్డీ ఎంత?

             

            A = 5,832
            CI = A − P
            CI = 5832 − 5000
                 = రూ.832

 

3. రూ.10,000ను 8% చక్రవడ్డీ రేటు చొప్పున సంవత్సరానికి ఒక సారి వడ్డీ తిరిగి లెక్కిస్తే, ఒక సంవత్సరం 3 నెలల కాలంలో వచ్చే వడ్డీ ఎంత?
    

                 = 11080.56
                I = A − P
                 = 11080.56 − 10000
                = 1080.56

 

4. ఒక గ్రామ జనాభా 6,250. ఆ జనాభా పెరుగుదల రేటు 8%గా గుర్తిస్తే 2 సంవత్సరాల తర్వాత గ్రామ జనాభా ఎంత?
   

   
                                   ... గ్రామ జనాభా = 7290


5. ఎంతకాలంలో 10% చక్రవడ్డీ చొప్పున రూ.1000 పై రూ.1331 మొత్తం అవుతుంది?
   

                n = 3
                T = 3 సంవత్సరాలు

QUESTION PAPER PREVIEW

రక్త సంబంధాలు  

          ఈ విభాగం నుంచి అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకునేందుకు విద్యార్థికి నిత్యజీవితంలో సంబంధాల గురించి తెలిసి ఉండాలి. ఈ సంబంధాలు తరచూ వినేవే అయినా కొన్నింటిని ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాం.
          రక్త సంబంధాల విషయంలో ఇంగ్లిష్‌కు, తెలుగుకు వివరణల్లో కొంచెం తేడా ఉంటుంది. కాబట్టి విద్యార్థులు తమ సొంత (ఇంగ్లిష్ లేదా తెలుగు) మాధ్యమాల్లోనే ప్రశ్నలను సాధించడం సులభం.
           ఉదాహరణకు ఇంగ్లిష్‌లో Brother-in-law అనే సంబంధానికి తెలుగులో బావ లేదా మరిది అని అర్థం. అంటే ఇద్దరు వ్యక్తుల్లో ఎవరినైనా ఇది సూచిస్తుంది.
          ఈ సంబంధాలను తెలుగు, ఇంగ్లిష్‌లలో వివరించినా, ప్రశ్నలు మాత్రం తెలుగులోనే ఉన్నాయి. కాబట్టి, ఆంగ్ల మాధ్యమం విద్యార్థులు ప్రశ్నలను ఇంగ్లిష్‌లోకి మార్చి జవాబులు సాధించే ప్రయత్నం చేయకూడదు.


* తండ్రి లేదా తల్లికి కుమారుడు - సోదరుడు
Father's or Mother's Son - Brother

* తండ్రి లేదా తల్లికి కుమార్తె - సోదరి
Father's or Mother's Daughter - Sister

* తండ్రి లేదా తల్లికి తండ్రి - తాత
Father's or Mother's Father -Grand Father

* తండ్రి లేదా తల్లికి తల్లి - నాయనమ్మ లేదా అమ్మమ్మ
Father's or Mother's mother - Grand Mother

* తండ్రి లేదా తల్లికి సోదరుడు - పినతండ్రి/ చిన్నాన్న లేదా మేనమామ
Father's or Mother's Brother - Uncle

* తండ్రి లేదా తల్లికి సోదరి - పినతల్లి/ చిన్నమ్మ లేదా మేనత్త
Father's or Mother's Sister - Aunt

* అన్న లేదా తమ్ముడి భార్య - వదిన లేదా మరదలు
Brother's Wife - Sister-in-law

* అక్క లేదా చెల్లెలి భర్త - బావ
Sister's husband - Brother-in-law

* భర్త లేదా భార్య తండ్రి - మామ
Husband's or Wife's Father - Uncle

* భర్త లేదా భార్య తల్లి - అత్త
Husband's or Wife's Mother - Aunty

* అన్న లేదా అక్క కొడుకు - మేనల్లుడు
Brother's or Sister's Son - Nephew
* అన్న లేదా అక్క కూతురు - మేనకోడలు
Brother's or Sister's Daughter - Niece
* కుమారుడి భార్య - కోడలు
Son's Wife - Daughter-in-law
* కుమార్తె భర్త - అల్లుడు
Daughter's husband - Son-in-law
* తాతకు ఏకైక కుమారుడు - నాన్న
Grand Father's only Son - Father
* తాతకు ఏకైక కుమార్తె - అమ్మ
Grand Father's only Daughter - Mother
* తండ్రి లేదా తల్లికి ఏకైక కుమారుడు - అతడే
Father's or Mother's only son - Himself
* తండ్రి లేదా తల్లికి ఏకైక కుమార్తె - ఆమే
Father's or Mother's only Daughter - Herself

 

1. ఒక వ్యక్తి ఒక స్త్రీతో 'నీ తల్లి యొక్క భర్త సోదరి నాకు అత్త' అన్నాడు. అయితే ఆ స్త్రీ ఆ వ్యక్తికి ఏమవుతుంది?
జవాబు: సోదరి
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సమాచారాన్ని విశ్లేషిస్తే..
నీ తల్లి యొక్క భర్త - నీ తండ్రి
నీ తండ్రి యొక్క సోదరి - నీ అత్త
కాబట్టి, ఆ స్త్రీ అత్త అతడికి కూడా అత్త అవుతుంది.
అంటే, ఆ స్త్రీ అతడికి సోదరి అవుతుంది.

 

2. ఒక మహిళను చూపుతూ కౌశిక్ ఇలా అన్నాడు. 'ఆమె నా తల్లి భర్త యొక్క తల్లికి కుమార్తె'. అయితే ఆ మహిళ కౌశిక్‌కు ఏమవుతుంది?
జవాబు: మేనత్త
ఈ ప్రశ్నలోని సంబంధాలు..
'నా తల్లి భర్త' అంటే కౌశిక్ తండ్రి,
తండ్రి యొక్క తల్లి అంటే కౌశిక్ నాయనమ్మ
నాయనమ్మ కుమార్తె అంటే కౌశిక్‌కు మేనత్త అవుతుంది.

 

3. A, B లు సోదరులు. C, D లు సోదరీమణులు. A కుమారుడు D కి సోదరుడు. అయితే C కి B ఏమవుతాడు?
జవాబు: పినతండ్రి లేదా చిన్నాన్న
ఈ ప్రశ్నలో B, A యొక్క సోదరుడు, A కుమారుడు, D కి సోదరుడు అంటే D, A యొక్క కూతురు, C, D లు సోదరీమణులు. కాబట్టి C కూడా A కూతురు కాబట్టి C, B యొక్క సోదరుడి కుమార్తె. కాబట్టి, B, C కి పినతండ్రి లేదా చిన్నాన్న అవుతాడు.

 

4. A, B, C, D, E, F లు ఒక కుటుంబంలోని సభ్యులు. B C కి కొడుకు. కానీ, C B కి తల్లికాదు. A, C లు భార్యాభర్తలు. C సోదరుడు E. D అనే ఆమె A కి కూతురు. B సోదరుడు F.
* B C కి కొడుకు. కానీ C B కి తల్లికాదు అంటే తండ్రి అని అర్థం. B, C లు మగవారు.
* A, C లు భార్యాభర్తలు అంటే C భర్త అయితే A భార్య అవుతుంది. ఎందుకంటే పై వాక్యాన్ని బట్టి A కుమారుడు B అవుతాడు.
* C సోదరుడు E అంటే మగవాడు, A కి మరిది అవుతాడు.
* B కి చిన్నాన్న అవుతాడు.
* D అనే ఆమె A కి కూతురు అంటే C కి కూడా కుమార్తె అవుతుంది.
* D B కి సోదరి అవుతుంది. E కి సోదరుడి కూతురు అవుతుంది.
* B సోదరుడు F అంటే A, C ల కుమారుడు.
పై వివరణలు పటం రూపంలో.
మగవారికి (+) అని, ఆడవారికి (-) అని అనుకుంటే..

 

                                               

i) కుటుంబంలో ఎంతమంది మగ (male) వ్యక్తులు ఉన్నారు?
జవాబు: 4
పటంలో (+) గుర్తులో ఉన్నది మగవారు కాబట్టి ఇందులో నలుగురు ఉన్నారు. వారు B, C, E, F లు

 

ii) B కి తల్లి ఎవరు?
జవాబు: A
ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం B C కుమారుడు, A, C లు భార్యభర్తలు. అంటే A లేదా C B కి తల్లి అవుతారు. C B తల్లి కాదు అంటే తండ్రి అని అర్థం. అప్పుడు A తల్లి అవుతుంది.

 

iii) A కి ఎంతమంది పిల్లలు?
జవాబు: 3
ఈ ప్రశ్నలో A, C లు భార్యాభర్తలు. B, F లు సోదరులు. D అనే ఆమె A కి కూతురు. B కూడా A కి కుమారుడు అంటే F కూడా కుమారుడు. కాబట్టి, A కి ముగ్గురు పిల్లలు వారు D, B, F లు.

 

iv) E కి భార్య ఎవరు?
జవాబు: None
ఈ ప్రశ్నలో C సోదరుడు E. కానీ, ఇందులో ఇద్దరు ఆడవారు (A, D) ఉన్నారు. D, A కి కూతురు. A, C లు భార్యా భర్తలు. అంటే మొత్తం ఒక్క జంట మాత్రమే ఉంది. కాబట్టి, E కి భార్య లేదు.

 

v) కిందివారిలో ఆడవారు ఎవరు?
జవాబు: AD
ఈ ప్రశ్నలో ఆడవారు A (తల్లి), D (కూతురు). మొత్తం ఇద్దరు.
ఇటువంటి ప్రశ్నలను ఇచ్చినపుడు ముందుగా వాటిమధ్య సంబంధాన్ని గుర్తుపెట్టుకుంటే సమాధానాలను తేలిగ్గా తెలుసుకోవచ్చు.

 

5. ఒక పరిభాషలో P × Q అంటే P కి భార్య Q అనీ, P - Q అంటే Q కు చెల్లి P అనీ, P ÷ Q అంటే P, Q లు అన్నదమ్ములని అర్థం. అయితే, A - B ÷ D లో A కి D ఏమవుతాడు?
జవాబు: సోదరుడు
ఈ ప్రశ్నలో A - B అంటే B కి చెల్లి A అవుతుంది. ఇక్కడ B మగ లేదా ఆడ అంటే జండర్ తెలియదు. తర్వాత B ÷ D అంటే B, D లు అన్నదమ్ములు అవుతారు. ఇక్కడ A కి D ఏమవుతాడన్నప్పుడు 'B' తో సంబంధం లేదు.
కాబట్టి A కి D సోదరుడు అవుతాడని తెలుసుకోవచ్చు.

 

6. రవి సోదరుడు దీపక్. అతుల్ సోదరి రేఖ. రేఖ కుమారుడు రవి. అయితే రేఖకు దీపక్ ఏమవుతాడు?
జవాబు: కుమారుడు
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం
* రవి సోదరుడు దీపక్.. అంటే, ఇద్దరూ మగవారు
* అతుల్ సోదరి రేఖ అంటే రేఖ ఆడ అవుతుంది.
* రేఖ కుమారుడు రవి. అంటే దీపక్ కూడా రేఖ కుమారుడే అవుతాడు. ఎందుకంటే దీపక్, రవి అన్నదమ్ములు.

                                  
                                 

7. ఒక పార్టీలో ఒక అమ్మమ్మ, తండ్రి, తల్లి నలుగురు కొడుకులు, వారి భార్యలు, ఒక్కొక్క కొడుక్కి ఒక్కొక్క కొడుకు, ఇద్దరిద్దరు కుమార్తెలు చొప్పున ఉన్నారు. కుటుంబంలోని ఆడవారి సంఖ్య ఎంత?
జవాబు: 14
ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం కుటుంబంలోని ఆడవారి సంఖ్య: ఒక అమ్మమ్మ + తల్లి + (నలుగురు కొడుకుల భార్యలు) + ఒక్కొక్కరికి ఇద్దరిద్దరు కుమార్తెలు ∴  1 + 1 + 4 + 8 = 14

8. అమిత్ రాహుల్ కుమారుడు. రాహుల్‌కు సోదరి అయిన సారికకు సోనీ అనే కొడుకు, రీటా అనే కూతురు ఉన్నారు. రాజా, సోనీకి మేనమామ అయితే అమిత్‌కు సోనీ ఏమవుతాడు?
జవాబు: కజిన్
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన ప్రకారం
                  

                 
9. శ్రీకాంత్ ఒక స్త్రీని చూపిస్తూ ''ఆమె ఒక స్త్రీకి కూతురు ఆ స్త్రీ నా తల్లి భర్తకు తల్లి" అన్నాడు. అయితే శ్రీకాంత్‌కు ఆమె ఏమవుతుంది?
జవాబు: మేనత్త
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సంబంధాలను కింది విధంగా విశ్లేషించవచ్చు.
తల్లికి భర్త - తండ్రి
తండ్రికి తల్లి - నాయనమ్మ
నాయనమ్మకు కూతురు - తండ్రికి సోదరి
తండ్రికి సోదరి - మేనత్త
∴ శ్రీకాంత్‌కి ఆ స్త్రీ మేనత్త అవుతుంది.

 

10. ఒక వ్యక్తి ఒక స్త్రీని చూపిస్తూ ''ఆమె ఏకైక సోదరుడి కొడుకు నా భార్యకు సోదరుడు" అన్నాడు. అయితే ఆ స్త్రీ ఆ వ్యక్తికి ఏమవుతుంది?
జవాబు: మామకు సోదరి
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం
భార్యకు సోదరుడు - బావమరిది
స్త్రీ సోదరుడి కుమారుడు ఆ వ్యక్తికి బావమరిది
కాబట్టి, స్త్రీ సోదరుడు ఆ వ్యక్తి మామ
∴ ఆ స్త్రీ ఆ వ్యక్తి మామకు సోదరి

 

1. ఒక స్త్రీ ఒక వ్యక్తిని పరిచయం చేస్తూ ''ఇతడు నా తల్లి తల్లికి ఏకైక కుమారుడు అన్నది. అయితే ఆ స్త్రీ ఆ వ్యక్తికి ఏమవుతుంది?
జవాబు: మేనకోడలు

 

2. సురేష్ ఒక ఫొటోలోని వ్యక్తిని చూపుతూ ''ఈమె మా తమ్ముడి సోదరి తల్లికి ఏకైక కుమార్తె" అన్నాడు. అయితే ఆ ఫొటోలోని స్త్రీ సురేష్‌కి ఏమవుతుంది?
జవాబు: సోదరి

 

3. A, B, C, D, E, F లు కుటుంబ సభ్యులు. వారిలో రెండు జంటలు వివాహితులు. A, F లకు C తల్లి, D కి E తండ్రి. B కి A మనవడు. కుటుంబంలో ముగ్గురు స్త్రీలు.
i) కిందివాటిలో వివాహిత జంట ఏది?
జవాబు: EB
ii) E భార్య ఎవరు?
జవాబు: B
iii) A కి F ఏమవుతుంది?
జవాబు: చెల్లి

 

4. ఒక పరిభాషలో P+Q అంటే P సోదరి Q అని, P-Q అంటే P సోదరుడు Q అని, P×Q అంటే P భర్త Q అని అర్థం. అయితే A+B-C లో A అనే వ్యక్తి C కి ఏమవుతాడు?
జవాబు: సోదరుడు

 

5. లక్ష్మి, మీనాలు రోహన్‌కు భార్యలు. షాలిని మీనాకు పెంపుడుకూతురు. షాలినికి లక్ష్మి ఏమవుతుంది?
జవాబు: తల్లి

 

6. B కి సోదరి A. B తల్లి C. C తండ్రి D. D తల్లి E. అయితే, D కి A ఎవరు?
జవాబు: మనుమరాలు

 

7. B సోదరుడు A. A తండ్రి C. E సోదరుడు D. B కూతురు E. అయితే D మామ ఎవరు?
జవాబు: A

 

బారు వడ్డీ - చక్ర వడ్డీ

వడ్డీ: కొంత సొమ్మును అప్పుగా తీసుకొని దానికి చెల్లించే ప్రతిఫలాన్ని 'వడ్డీ అంటారు.
వడ్డీ రెండు రకాలు
    1) బారువడ్డీ (సాధారణ వడ్డీ)
    2) చక్రవడ్డీ
* అప్పు తెచ్చిన సొమ్మును (అసలు) (P) అంటారు.
* అప్పు మీద ఏ రేటున వడ్డీ చెల్లించాలో దాన్ని వడ్డీరేటు లేదా రేటు (R) అంటారు. రేటు ఎప్పుడూ సంవత్సరానికి 100 రూపాయలపై ఉంటుంది.
ఉదా: వడ్డీరేటు 5% అంటే ఒక సంవత్సరానికి రూ.100కు వడ్డీ 5 రూపాయలు.
* అప్పు తీసుకున్న రోజు నుంచి దాన్ని తీర్చే వరకు గల సమయాన్ని కాలం (T) అంటారు. తీసుకున్న రోజు, తీర్చే రోజుల్లో ఏదో ఒక దాన్నే లెక్కలోకి తీసుకోవాలి.
* వడ్డీతోసహా అప్పు చెల్లించడానికి ఇవ్వాల్సిన మొత్తం సొమ్మును అసలు (A) అంటారు.

  

బారువడ్డీ: కొంత సొమ్మును (P), R రేటు చొప్పున T కాలానికి అప్పుతీసుకుంటే చెల్లించాల్సిన సాధారణ వడ్డీ
              
             ఇక్కడ R = 100కి సంవత్సరానికి శాతాల్లో ఉండాలి.
                        T = సంవత్సరాల్లో ఉండాలి.
            3% = రూ.           ఒక నెల - 
            6% = రూ.           2 నెలలు - 
            12% = రూ.1            3 నెలలు -  
                                          ఒక రోజు =  
                                         2 రోజులు = 
                                         3 రోజులు = 
బారువడ్డీ మొత్తం A = P + I
                         

 

బారువడ్డీ సూత్రాలు

 
 
5. మొత్తం = అసలు + వడ్డీ (లేదా) మొత్తం = అసలు 
     A = P + I                        

 

చక్రవడ్డీ: వడ్డీపై వడ్డీ లెక్కించే పద్ధతిని చక్రవడ్డీ అంటారు.
                       
                          (లేదా) 
                    
ఇక్కడ A = చక్రవడ్డీ మొత్తం
           P = అసలు
           R = రేటు
           n = వడ్డీ లెక్కించాల్సిన పర్యాయాలు


 

చక్రవడ్డీ సూత్రాలు

 

 

* సంవత్సరానికి ఒకసారి వడ్డీని లెక్కించే పద్ధతి

 


  
* అర్ధ సంవత్సరానికి ఒకసారి వడ్డీని లెక్కించే పద్ధతి
    


* మూడు నెలలకు ఒకసారి (త్రైమాసిక) వడ్డీని లెక్కించే పద్ధతి
     


* R1, R2, R3 లు వరుసగా మూడు సంవత్సరాలకు వడ్డీ రేట్లు అయితే

   


   

చక్రవడ్డీ - బారువడ్డీల మధ్య సంబంధం

1. రెండు సంవత్సరాలకు వడ్డీల వ్యత్యాసం (D)
    


2. మూడు సంవత్సరాలకు వడ్డీల వ్యత్యాసం (D)
     


3. సాధారణ వడ్డీలో అసలు x సంవత్సరాలకు రెండింతలైతే, 2x సంవత్సరాలకు మూడింతలు, 3x సంవత్సరాలకు నాలుగింతలు అవుతుంది.


4. చక్రవడ్డీలో అసలు x సంవత్సరాలకు రెండింతలైతే 2x సంవత్సరాలకు నాలుగింతలు, 3x సంవత్సరాలకు ఎనిమిదింతలు అవుతుంది.

 

 

 

Government of India Ministry of Railways Railway Recruitment Boards

Areas

Number System, Decimals, Fractions

  • It is really easy to figure out from previous paper’s analysis that questions from  Number System, Decimals, Fractions constitute a major chunk of quantitative aptitude section. This is unlikely to change for this year’s paper too.
  • In these type of questions, You have to find out number, solve the fraction A series of numbers is given,
  • The best part is that once you identify the pattern, solving the question becomes a cakewalk.
  • There can be many patterns. viz.
    • Prime Numbers.
    • Squares/ Cubes.
    • Patterns in differences.
    • Pattern in alternate numbers.
    • Geometric series.
    •  Odd one out.
    • Cube roots/ square roots.
  • Don’t rush through solving these type of questions. Give some time and you have 100% accuracy.
  • Beware, if you do not practice for these type of questions, you will end up spending 10-15 minutes and still not get any answer. This will not only cost you marks but will also result in poor time management for the other parts of the paper.
  • So the mantra here would be practice, practice and practice.
  • Start by going through the basic questions of series.
  • Solve 20-30 questions daily for the next 1 month. This will increase your speed, your exposure to various series combinations and moreover you will be prepared for the toughest

కాంతి (సహజ దృగ్విషయాలు)  

1. ప్రతిబింబ పరిమాణానికి, వస్తు పరిమాణానికి మధ్య నిష్పత్తి-
జ: ఆవర్థనం

 

2. తలకిందులైన నిజ ప్రతిబింబానికి ఆవర్థనం
జ: రుణాత్మకం

 

3. అధిక దృక్‌క్షేత్రం ఉన్న దర్పణం
జ: కుంభాకార

 

4. గోళాకార దర్పణ నాభ్యంతరం, వక్రతా వ్యాసార్ధాల నిష్పత్తి
జ: 0.5

 

5. ఆవర్థనం m =
జ:   

 

6. పుటాకార దర్పణ ప్రధాన అక్షంపై C వద్ద వస్తువును ఉంచినప్పుడు ప్రతిబింబం ఎక్కడ ఏర్పడుతుంది?
జ: వక్రతా కేంద్రం వద్ద

 

7. కుంభాకార దర్పణ నాభి దిశలో ప్రయాణిస్తూ దర్పణంపై పడిన కాంతి కిరణం పరావర్తనం చెందాక-
జ: ప్రధాన అక్షానికి సమాంతరంగా వెళుతుంది

 

8. వాహనాల్లో డ్రైవర్ అద్దంగా వాడే దర్పణం ఏది?
జ: కుంభాకార

 

9. 'డాక్టర్స్ మిర్రర్' అని ఏ దర్పణాన్ని అంటారు?
జ: పుటాకార

 

10. కిందివాటిలో స్నెల్ నియమం
ఎ) n1sini = n2sinr          డి) n2sini = constant (స్థిరాంకం)
జ:   

 

11. గాలిపరంగా గాజు వక్రీభవన గుణకం 2. అయితే గాజు-గాలి కలిసే తలం యొక్క సందిగ్ధ కోణం
జ: 30ºo

 

12. గాజుదిమ్మె వల్ల కాంతి పొందే విచలన కోణం
జ: దిమ్మె, తలానికి గీసిన లంబం చేసే కోణంపై ఆధారపడుతుంది.

 

13. కిందివాటిలో సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం ఫలితం కానిది
ఎ) వజ్రం మెరవడం    బి) దృశాతంతువు   సి) ఎండమావి    డి) ఆకాశం నీలం రంగులో ఉండటం
జ: డి(ఆకాశం నీలం రంగులో ఉండటం)

 

14. వక్రీభవనం వల్ల కాంతి ఏ ధర్మం మారదు?
జ: పౌనఃపున్యం

 

15. నక్షత్రాలు మెరవడానికి కారణం
జ: వక్రీభవనం

 

16. అన్ని యానకాల్లో కాంతివేగం సమానంగా ఉంటే కిందివాటిలో ఏది జరగదు?
ఎ) పరావర్తనం      బి) వక్రీభవనం     సి) విక్షేపణం     డి) ఏదీకాదు
జ: బి(వక్రీభవనం)

 

17. వజ్రం వక్రీభవన గుణకం
జ: 2.42

 

18. కింది పదార్థాల్లో కటక తయారీకి పనికిరానిది ఏది?
ఎ) నీరు     బి) గాజు     సి) ప్లాస్టిక్     డి) బంకమన్ను
జ: డి(బంకమన్ను)

 

19. n వక్రీభవన గుణకం, R వక్రతా వ్యాసార్ధం ఉన్న ఒక సమతల కుంభాకార కటక నాభ్యంతరం
జ: f = R

 

20. కిందివాటిలో కటక తయారీ సూత్రం ఏది?

 
 

21. కటక నాభ్యంతరం కిందివాటిలో దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?
ఎ) వక్రతా వ్యాసార్ధం       బి) కటకం చేసిన పదార్థం     సి) యానకం     డి) అన్నీ
జ: డి(అన్నీ)

 

22. 10 సెం.మీ., 20 సెం.మీ. నాభ్యంతరాలున్న రెండు సమతల కుంభాకార కటకాలను ఒకదానినొకటి తాకేలా ఉంచితే ఫలిత నాభ్యంతరం
జ: 6.67 సెం.మీ.

 

23. ఒక వ్యక్తి ఒడ్డుపై నిలబడి ఉన్నాడు. నీటిలోని చేపకు అతడు
జ: పొడవుగా కనిపిస్తాడు

 

24. సమతల కుంభాకార కటక వక్రతా వ్యాసార్ధాన్ని రెట్టింపు చేస్తే నాభ్యంతరం
జ: రెట్టింపు అవుతుంది

 

25. కటక సామర్థ్యానికి SI ప్రమాణాలు
జ: డై ఆప్టర్లు

 

26. 50 సెం.మీ. నాభ్యంతరం ఉన్న కుంభాకార కటక సామర్థ్యం
జ: +2D

 

27. నీటిలో ఉంచితే కుంభాకార కటక నాభ్యంతరం
జ: పెరుగుతుంది

 

28. మధ్యాహ్నం సూర్యుడు తెల్లగా కనిపించడానికి కారణం
జ: పరిక్షేపణం

 

29. కంటి కటకం తన నాభ్యంతరాన్ని మార్చుకునే సామర్థ్యాన్ని ఏమంటారు?
జ: సర్దుబాటు

 

30. సాధారణ మానవుడి స్పష్టదృష్టి కనీస దూరం
జ: 25 సెం.మీ.

 

31. సూర్యకాంతిని శోషించుకున్న అణువు వివిధ కాంతి తీవ్రతలతో అన్ని దిశల్లో కాంతిని విడుదల చేయడాన్ని ఏమంటారు?
జ: వక్రీభవనం

 

32. హ్రస్వదృష్టితో బాధపడే వ్యక్తి గరిష్ఠ దూరం 5 మీ. దీన్ని నివారించి సాధారణ దృష్టి వచ్చేలా చేయాలంటే ఏ కటకాన్ని వినియోగించాలి?
జ: 5 మీ. నాభ్యంతర పుటాకార కటకం

 

33. మానవుడి కన్ను గ్రహించే వస్తు పరిమాణం ప్రాథమికంగా దేనిపై ఆధారపడుతుంది?
జ: కన్ను నుంచి వస్తువుకు ఉన్న దూరం

 

34. చత్వారాన్ని ఏ కటకంతో నివారించవచ్చు?
జ: ద్వినాభి

 

35. గ్రహణాలు ఏర్పడటానికి కాంతి ఏ ధర్మం కారణం?
జ: రుజుమార్గ ప్రయాణం

 

36. ధ్వని తరంగాలు ప్రదర్శించని ఏ ధర్మాన్ని కాంతి ప్రదర్శిస్తుంది?
జ: ధ్రువణం

 

37. మానవుడి కంటికి ఆహ్లాదాన్ని కలిగించే రంగు
జ: ఆకుపచ్చ

 

38. కాంతి తీవ్రతకు అంతర్జాతీయ ప్రమాణం-
జ: కేండిలా
39. ఇంద్రధనస్సు ఏర్పడటానికి కారణం
ఎ) విశ్లేషణం       బి) వక్రీభవనం       సి) సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం       డి) అన్నీ
జ: డి(అన్నీ)

 

40. ఆప్తమాలజీ ఏ జ్ఞానానికి సంబంధించింది?
జ: దృష్టి

 

41. జలాశయాల్లో లోతు తక్కువగా అనిపించడానికి కారణం
జ: వక్రీభవనం

 

42. నీటిలోని గాలి బుడగ దేనిలా ప్రవర్తిస్తుంది?
జ: పుటాకార కటకం

 

43. కాంతి కిరణాలు ఏ తరంగాల రూపంలో ప్రయాణిస్తాయి?
జ: తిర్యక్

 

44. షేవింగ్ చేయడానికి ఎలాంటి దర్పణాన్ని ఉపయోగిస్తారు?
జ: పుటాకార

 

45. మానవుడి కన్ను సెకనుకు ఎన్ని చిత్రాలను విడిగా చూడగలదు?
జ: 16

46. ఎండోస్కోప్‌లో ఇమిడి ఉన్న సూత్రం
జ: వివర్తనం

 

47. చంద్రుడి కాంతి భూమిని చేరడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
జ: సెకను

 

48. ఆప్టికల్ ఫైబర్స్‌ను కిందివాటిలో దేనిలో వాడతారు?
జ: ప్రసారం

 

49. కెమెరాలో ఉండే కటకం
జ: కుంభాకార

 

50. సమతల దర్పణం నుంచి ఒక వ్యక్తి 3 మీటర్ల దూరంలో నిలబడితే అతడికి, ప్రతిబింబానికి మధ్య దూరం ఎంత?
జ: 6 మీ.

 

ఉష్ణం    

* ఉష్ణం ఒక శక్తి స్వరూపం. ఇది వేడి వస్తువు నుంచి చల్లని వస్తువుకు ప్రయాణిస్తుంది.
* ఉష్ణానికి C.G.S. ప్రమాణం కెలోరి.
     SI ప్రమాణం జౌల్.
* ఒక గ్రాము నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచడానికి అవసరమైన ఉష్ణాన్ని కెలోరి అంటారు.

     1 కెలోరి = 4.186 జౌళ్లు
     1 కిలో కెలోరి = 4186 జౌళ్లు
* ఒక వస్తువు ఉష్ణం గురించి అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం కెలోరి మెట్రి.
* ఉష్ణ రాశిని కొలవడానికి బాంబ్ కెలోరిమీటరు ఉపయోగిస్తారు.
* ఉష్ణం ఎల్లప్పుడూ అధిక ఉష్ణోగ్రత ఉండే వస్తువు నుంచి అల్ప ఉష్ణోగ్రత ఉండే వస్తువు వైపు ప్రయాణిస్తుంది.
    ఇది మూడు పద్ధతుల్లో జరుగుతుంది.
        1. ఉష్ణ వహనం
        2. ఉష్ణ సంవహనం
        3. ఉష్ణ వికిరణం

 

1. ఉష్ణ వహనం: వస్తువు లేదా పదార్థంలోని కణాల చలనం లేకుండా ఉష్ణప్రసారం జరుగుతుంది.
ఉదా: అన్ని ఘనపదార్థాలు, ద్రవస్థితిలోని పాదరసంలో జరిగే ఉష్ణ ప్రసారం.
* ఈ ప్రక్రియలో ఉష్ణ ప్రసారం చాలా ఆలస్యంగా జరుగుతుంది.
* కణాలకు ఎలాంటి స్థానభ్రంశం ఉండదు.

 

2. ఉష్ణ సంవహనం: వస్తువు లేదా పదార్థంలోని కణాల స్థానాంతర చలనం ద్వారా ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుంది.
ఉదా: అన్ని ద్రవపదార్థాలు (పాదరసం తప్ప), వాయు పదార్థాల్లో జరిగే ఉష్ణ ప్రసారం.
* భూపవనాలు, సముద్ర పవనాలు ఏర్పడేందుకు కారణం ఉష్ణ సంవహనం.
* వెంటిలేటర్లు, పొగగొట్టం, చిమ్నీలు మొదలైనవి ఉష్ణ సంవహనం సూత్రం ఆధారంగా పనిచేస్తాయి.

 

3. ఉష్ణ వికిరణం: యానకంతో నిమిత్తం లేకుండా ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుంది.
* సూర్యుడి నుంచి బయలుదేరిన ఉష్ణ వికిరణాలు మొదట శూన్యంలోనూ, తర్వాత భూమి చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంలోకి ప్రవేశించి భూమిని చేరతాయి.

* ఇది చాలా త్వరగా జరుగుతుంది.
* యానకం ఉష్ణోగ్రత మారకుండా స్థిరంగా ఉంటుంది.
* ఒక పాత్రలో ఉండే వేడి ద్రవాన్ని స్టీలు చెంచాతో కలియబెట్టినప్పుడు అది వేడెక్కడానికి గల కారణం ఉష్ణవహనం.
* భూగోళం వేడెక్కడానికి కారణం ఉష్ణ వహనం, సంవహనం, వికిరణం.

పదార్థాలు - రకాలు

ఉష్ణ ప్రసారాన్ని అనుసరించి పదార్థాలను రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు.
     1. ఉష్ణ వాహకాలు
     2. ఉష్ణ బంధకాలు


1. ఉష్ణ వాహకాలు
* వీటిద్వారా ఉష్ణ ప్రసారం జరుగుతుంది.
* అత్యుత్తమ ఉష్ణ వాహకం 'వెండి'. తర్వాత Cu, Al, Fe మొదలైనవి.

 

2. ఉష్ణ బంధకాలు:

* వీటి ద్వారా ఉష్ణ ప్రసారం జరగదు.
* అత్యుత్తమ ఉష్ణ బంధక పదార్థం 'వజ్రం'.
* ప్లాస్టిక్, చెక్కదిమ్మె మొదలైనవి ఉష్ణ బంధకాలు.

 

ఉష్ణోగ్రత (Temperature)
ఒక వస్తువు చల్లదనం లేదా వెచ్చదనాన్ని ఉష్ణోగ్రత అంటారు.

 

ప్రమాణాలు: SI ప్రమాణం డిగ్రి కెల్విన్ (oK).
సెల్సియస్ లేదా సెంటీగ్రేడు, డిగ్రి ఫారన్‌హీట్ (oF)

* సెల్సియస్, ఫారన్‌హీట్, కెల్విన్ మానాల మధ్య ఉండే సంబంధం

* మంచు ఉష్ణోగ్రతను కెల్విన్‌లలో తెలిపినప్పుడు K = (C + 273)
                                               = 0 + 273 K
* 100oC = 100 + 273 = 373 K అవుతుంది.
* సెల్సియస్, ఫారన్‌హీట్‌లు ఒకదాంతో మరొకటి ఏకీభవించే రీడింగ్ -40
   C = F = x

                                           8x = -320
                                              = -40
* కెల్విన్, ఫారన్‌హీట్ ఒకదాంతో ఒకటి ఏకీభవించే రీడింగ్ 574.6 oF

* నీటి అసంగత వ్యాకోచం 4 oC లేదా 277 oK
* ఆరోగ్యవంతుడైన మానవుడి సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత 37 oC లేదా 310 oK
* పాలను పాశ్చరేజేషన్ చేసే ఉష్ణోగ్రత 67 oC లేదా 340 oK
* -273 oC లేదా 0 oK  ను పరమశూన్య ఉష్ణోగ్రత అంటారు. ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువు పీడనం శూన్యం అవుతుంది.

ఉష్ణమాపకాలు, రకాలు
* వేడిచేస్తే పదార్థాలు వ్యాకోచిస్తాయి అనే ధర్మం ఆధారంగా థర్మామీటరు పనిచేస్తుంది. సాధారణంగా థర్మామీటర్లలో పాదరసాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
* సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద మంచు కరిగే ఉష్ణోగ్రతను ప్రమాణ అథో స్థిర స్థానంగానూ, నీరు మరిగే ఉష్ణోగ్రతను ఊర్థ్వ స్థిర స్థానంగానూ తీసుకుంటారు.

క్లినికల్ థర్మామీటర్
* వైద్యులు ఉపయోగించే థర్మామీటరు ఫారన్‌హీట్ మానంలో ఉంటుంది.
* రీడింగులు 95 oF నుంచి 110 oF వరకు ఉంటాయి.
* దీనిలో పాదరసం ఉపయోగిస్తారు.

 

ఆల్కహాల్ థర్మామీటరు
* శీతల ప్రదేశాల్లో ఉష్ణోగ్రతను కనుక్కునేందుకు ఉపయోగిస్తారు.
* దీన్ని ఉపయోగించి -130o నుంచి 75 oC వరకు ఉష్ణోగ్రతను కనుక్కోవచ్చు.

 

సిక్స్ గరిష్ఠ - కనిష్ఠ ఉష్ణమాపకం:
* ఒక రోజులో గరిష్ఠ, కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలను తెలుసుకోవడానికి దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.
* దీనిలో పాదరసం, ఆల్కహాల్ ఉంటాయి.
* గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతను పాదరసం బల్బులోనూ, కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతను ఆల్కహాల్ బల్బులోనూ వినియోగిస్తారు.

 

అయస్కాంత ఉష్ణోగ్రత మాపకం:
* దీన్ని ఉపయోగించి పరమశూన్య ఉష్ణోగ్రత -273 oC లేదా 0o Kను కచ్చితంగా కొలవవచ్చు.
* ఉష్ణ విద్యుత్, ఉష్ణోగ్రతా మాపకం సీబెక్ ఫలితం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది.
* దీన్ని ఉపయోగించి కీటకాల ఉష్ణోగ్రతను 0.025 oC వరకు కచ్చితంగా కొలవవచ్చు.

 

పైరోమీటరు
* బట్టీలు, కొలిమిల్లోని ఉష్ణోగ్రతను కొలవడానికి ఉపయోగిస్తారు.

* ఆప్టికల్ పైరోమీటరును సూర్యుడు లేదా నక్షత్రాల్లోని అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతను కొలవడానికి వాడతారు.
* పాదరస కాలుష్యం వల్ల వచ్చే వ్యాధి 'మినిమాటా'.
* ఒక వస్తువులోని అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి దాని పరమ ఉష్ణోగ్రతకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
* ఉష్ణశక్తి ప్రసార దిశను నిర్ణయించేది ఉష్ణోగ్రత, ఆ శక్తి ఉష్ణం.

 

విశిష్టోష్ణం (Specific Heat)
     ఏకాంక ద్రవ్యరాశి ఉండే పదార్థ ఉష్ణోగ్రతను ఒక డిగ్రీ పెంచడానికి కావాల్సిన ఉష్ణాన్ని ఆ పదార్థ విశిష్టోష్ణం అంటారు.

   Q = msΔT

SI ప్రమాణాలు: joul/ kg K
1 Cal = 1 K.Cal/ kg - K
      = 4.2 × 103 Joul/ kg - K

* పదార్థాల విశిష్టోష్ణాన్ని కెలోరిమితి సహాయంతో కొలుస్తారు.
* పదార్థంలోని కణాలు
   i) రేఖీయ గతిశక్తి
   ii) భ్రమణ గతిశక్తి
   iii) కంపన శక్తి
   iv) స్థితిజశక్తిని కలిగి ఉంటాయి.
* వీటన్నింటి మొత్తాన్ని అంతర్గత శక్తి అంటారు.
* విశిష్టోష్ణం పదార్థాల స్వభావంపై ఆధారపడుతుంది.

* ఫ్రిజ్ నుంచి బయటకు తీసి ఉంచిన వివిధ రకాల పండ్లతో పోల్చినట్లయితే పుచ్చకాయ ఎక్కువ సమయం పాటు చల్లదనాన్ని నిలిపి ఉంచుకుంటుంది. పుచ్చకాయలో అధికంగా నీరు ఉంటుంది. నీటి విశిష్టోష్ణం విలువ ఎక్కువ.
* సమోసాను చేతితో తాకినప్పుడు వేడిగా అనిపించకపోయినప్పటికీ... దాన్ని తింటే లోపలి పదార్థాలు వేడిగా ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. దీనికి కారణం సమోసా లోపల ఉన్న పదార్థాల విశిష్టోష్ణం ఎక్కువ.

మిశ్రమాల పద్ధతి సూత్రం:
 వేడి వస్తువులు కోల్పోయిన ఉష్ణం = చల్లని వస్తువులు గ్రహించిన ఉష్ణం


     
* 20oC ఉష్ణోగ్రత ఉన్న 50 గ్రాముల నీటిని 40oC ఉష్ణోగ్రత ఉన్న 50 గ్రాముల నీటికి కలిపితే మిశ్రమం ఫలిత ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఉంటుంది?
సాధన: m1 = 50 గ్రా., m2 = 50 గ్రా., T1 = 20°C, T2 = 40oC

  T = 30oC.
 

బాష్పీభవనం:
* ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవ పదార్థం, వాయుపదార్థంగా మారుతుందో ఆ ఉష్ణోగ్రతను బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత అంటారు.
» నీటి మరిగే స్థానం 100 oC.
* ఇది శీతలీకరణ ప్రక్రియ.
* చెమట పట్టినప్పుడు ఫ్యాన్ ఆన్ చేస్తే చల్లగా అనిపిస్తుంది. కారణం బాష్పీభవనం
* ఫ్యాన్ గాలికి ఉంచినప్పుడు స్పిరిట్ తొందరగా ఆవిరి అవడం.

 

సాంద్రీకరణం:
* వాయువు ద్రవంగా స్థితి మార్పు చెందడాన్ని సాంద్రీకరణం అంటారు.
* ఇది ఒక ఉష్ణీకరణ ప్రక్రియ.
* వేసవి రోజుల్లో షవర్ కింద స్నానం చేసిన తర్వాత శరీరం వెచ్చగా అనిపించడానికి కారణం సాంద్రీకరణం.
* చల్లని నీటితో నింపిన గాజు గ్లాసు గోడలపై నీటి అణువులు ఏర్పడతాయి. దీనికి సాంద్రీకరణే కారణం.
ఉత్పతనం: ఘనపదార్థం నేరుగా వాయుస్థితిలోకి మారడం.
ఉదా: కర్పూరం కరగడం, NH4Cl స్ఫటికాలు ఆవిరి అవడం, నాఫ్తలీన్ గుళికలు మొదలైనవి.


ఆర్ద్రత: గాలిలోని నీటి ఆవిరి పరిమాణాన్ని ఆర్ద్రత అంటారు.
* వివిధ ఉపరితలాలపై సాంద్రీకరణం చెందిన నీటి బిందువులను తుషారం అంటారు.
* పొగలా గాలిలో తేలియాడే నీటి బిందువులను పొగమంచు అంటారు.

 

మరగడం:
 
 ఏదైనా పీడనం, స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవస్థితిలోని పదార్థం వాయు స్థితిలోకి మారడాన్ని మరగడం అంటారు. ఆ ఉష్ణోగ్రతను ద్రవం మరిగే స్థానం(Boiling Point) అంటారు.
* బాష్పీభవనం ఏ ఉష్ణ్రోగత వద్దనైనా జరుగుతుంది. కానీ మరగడం అనేది ఒక స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద మాత్రమే జరుగుతుంది.
* నీరు ద్రవస్థితి నుంచి వాయుస్థితికి మారడానికి వినియోగమయ్యే ఉష్ణాన్ని బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం అంటారు.

L=Q/M
గుప్తోష్ణం C.G.S. ప్రమాణం = Cal/ gram
SI ప్రమాణం = joule/ kg
* సాధారణ పీడనం వద్ద నీటి బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం విలువ 540 Cal/ gm.

 

ద్రవీభవనం:
* స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనపదార్థం, ద్రవంగా మారే ప్రక్రియను ద్రవీభవనం అంటారు. దీన్నే విలీనం అంటారు.
* ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనస్థితిలోని పదార్థం, ద్రవస్థితిలోకి మారుతుందో ఆ ఉష్ణోగ్రతను ద్రవీభవన స్థానం అంటారు. కణాల మధ్య 'ఆకర్షణ బలం'పై ఇది ఆధారపడుతుంది.
* స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద 1 గ్రాము ఘనపదార్థం పూర్తిగా ద్రవంగా మారడానికి కావాల్సిన ఉష్ణాన్ని ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం అంటారు. 

L=Q/M 
* మంచు ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం విలువ 80 Cal/ gm.

 

ఘనీభవనం:
* ద్రవస్థితిలో ఉన్న ఒక పదార్థం కొంత శక్తిని కోల్పోవడం ద్వారా ఘనస్థితిలోకి మారే ప్రక్రియను ఘనీభవనం అంటారు.
* సాధారణ వాతావరణ పీడనం (1 atm), OoC వద్ద నీరు ఘనీభవనం చెందుతుంది.

* నీరు ఘనీభవించినప్పుడు అది వ్యాకోచిస్తుంది (ఘనపరిమాణం పెరుగుతుంది). కాబట్టి నీటి సాంద్రత కంటే మంచు సాంద్రత తక్కువ. అందుకే నీటిపై మంచు తేలుతుంది.

 

ఇగరడం: వేడి చేయకుండానే ఒక ద్రవ పదార్థం ఆవిరై పరిసర ప్రాంతపు ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించే ప్రక్రియను ఇగరడం అంటారు.
ఉదా: అరచేతిలో పెట్రోలు, ఈథర్‌ను ఉంచినప్పుడు చేయి చల్లబడటం.
* మరిగేస్థానం కంటే దిగువన ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా బాష్పంగా మరే దృగ్విషయం.
* పీడనాన్ని పెంచితే నీటి మరిగేస్థానం పెరుగుతుంది అనే సూత్రంపై ప్రెషర్ కుక్కర్ పనిచేస్తుంది.
     B.P. ∝ P

* పీడనాన్ని పెంచితే మంచు ద్రవీభవన స్థానం తగ్గుతుంది అనే సూత్రం ఆధారంగా స్కేటింగ్ చేస్తారు.  
  
 


   
పదార్థాలు - వ్యాకోచం

i) ఘనపదార్థాల వ్యాకోచం:
* ప్రతి ఘనపదార్థంలోనూ ద్రవ్యరాశి పొడవు, వెడల్పు, ఎత్తుల ప్రకారం విభజితమై ఉంటుంది.

* పొడవు వెంబడి వ్యాకోచిస్తే దైర్ఘ్యవ్యాకోచం అనీ; పొడవు, వెడల్పు రెండింటి వెంబడి వ్యాకోచిస్తే వైశాల్య వ్యాకోచమనీ, మూడు అంశాలతో వ్యాకోచం జరిగితే ఘనపరిమాణ వ్యాకోచం అని పిలుస్తారు.

 

అనువర్తనాలు:
* రైలు పట్టాల మధ్య తగినంత ఖాళీ వదిలి వేయడం.
* విద్యుత్, టెలిఫోన్ స్తంభాల మధ్య ఉండే తీగలను కొంచెం వదులుగా చేయడం.
* విద్యుత్ బల్బును సీలు చేయడానికి ప్లాటినం ఉపయోగించడం.

* గాజు పలకపై వేడి నీటిని లేదా ద్రవాన్ని చల్లినప్పుడు గాజు పొరల మధ్య అసమ వ్యాకోచం వల్ల ఆ పలక పగిలిపోతుంది.
* ఇన్వార్వ్ స్టీలు సంకోచ, వ్యాకోచాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి దీన్ని శృతిదండం, మీటరు స్కేలు, గోడ గడియార లోలకం తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* ద్విలోహ పలకను ఉష్ణతాప నియంత్రక యంత్రం అంటారు. దీన్ని ఆటోమోటివ్ ఇస్ట్రీ పెట్టె, ఓవెన్లలో ఉష్ణోగ్రత క్రమబద్ధీకరణకు ఉపయోగిస్తారు.

 

ద్రవ పదార్థాల వ్యాకోచం
* ద్రవాలను వేడిచేసినప్పుడు అవి వ్యాకోచిస్తాయి.
* నిజ వ్యాకోచం = పాత్ర వ్యాకోచం + దృశ్య వ్యాకోచం
* 4oC వద్ద నీటిని వేడిచేసినా, చల్లబరిచినా అది వ్యాకోచిస్తుంది. దీన్ని నీటి అసంగత వ్యాకోచం అంటారు.
* 4o°C వద్ద నీటికి అధిక సాంద్రత ఉంటుంది.
* నీటి అసంగత వ్యాకోచాన్ని Dialatometer అనే పరికరంతో కొలుస్తారు.

 

అనువర్తనాలు
* అతి శీతల ప్రాంతాల్లో జలచరాలు జీవించడానికి గల కారణం.
* చలి కాలంలో వాహనాల రేడియేటర్లు పగిలిపోవడం.

* చలికాలంలో నల్లరేగడి నేలలు బీటలు వారడం.
* ప్రకృతిలో శిలా శైథిల్యం జరగడానికి నీటి అసంగత వ్యాకోచం కారణం.

 

వాయువుల వ్యాకోచం
* వాయువుల్లోని అణువుల మధ్య దూరం అధికంగా ఉండటం వల్ల వ్యాకోచం అధికంగా ఉంటుంది. (ఘన, ద్రవ పదార్థాలతో పోలిస్తే)
ఉదా: వేసవి కాలంలో వాహనాల టైర్లలోని గాలి వ్యాకోచించడం వల్ల అవి పగిలిపోతాయి.


సమస్యలు

ప్ర: 1 కి.గ్రా. నీటిని, నీటి ఆవిరిగా మార్చాలంటే ఎంత ఉష్ణం అందజేయాలి?
సాధన:
Q = mL
     
 Q = 1000 gm × 540 = 5,40,000 Cal = 540 k. cal

 

ప్ర: 1 కి.గ్రా. నీటి ఉష్ణోగ్రతను 40oC నుంచి 60oC కి పెంచాలంటే ఎంత ఉష్ణాన్ని అందించాలి?
సాధన:
Q = msΔT
          = 1000 gm × 1 × 20oC
          = 20,000 cal
          = 20 k.cal

   ΔΔT = T2 - T1
          = 60 - 40
          = 20oC

* రెండు అరచేతులను రుద్దినప్పుడు అవి వేడెక్కడం, సుత్తితో పదేపదే కొట్టడం వల్ల ఇనుము వేడెక్కడం, కుంకుడు గింజను తీసుకుని రాయిపై అరగదీసినప్పుడు అది వేడెక్కడం లాంటి ప్రక్రియలను గమనిస్తే...యాంత్రిక శక్తి 'ఉష్ణశక్తి'గా మారింది అని తెలుస్తుంది.
* నీటిని వేడి చేయడానికి ఎలక్ట్రిక్ హీటర్‌ను ఉపయోగిస్తాం. ఈ హీటర్‌లో విద్యుత్ శక్తి ఉష్ణశక్తిగా మారుతుంది.
* గ్యాస్ స్టౌవ్‌లో రసాయన శక్తి ఉష్ణశక్తిగా, సోలార్ హీటర్‌లో సౌరశక్తి ఉష్ణశక్తిగా మారతాయి.
* థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రాల్లో ఉష్ణశక్తి విద్యుత్ శక్తిగా మారుతుంది.
* స్టీమ్ ఇంజిన్‌లో ఉష్ణశక్తి యాంత్రిక శక్తిగా మారుతుంది. ఇది ఆవిరి యంత్రం కదలడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
* థర్మామీటర్లలో సంకోచ, వ్యాకోచం జరిపే ద్రవ పదార్థాలుగా పాదరసం, ఆల్కహాల్‌ను ఉపయోగిస్తారు.

* క్రీ.శ.1593లో మొదటి థర్మామీటరును గెలీలియో కనుక్కున్నారు. దీనిలో పదార్థంగా గాలిని ఉపయోగించారు.
* పసిపిల్లలు, చిన్న ప్లిలల శరీర ఉష్ణోగ్రతలను తెలుసుకోవడానికి థర్మిస్టర్ థర్మామీటరును ఉపయోగిస్తారు.
* డిజిటల్ థర్మామీటరు ఒక ఎలక్ట్రానిక్ సాధనం.
* కొంత ద్రవ్యరాశి కలిగి ఉండి, స్థలాన్ని ఆక్రమించేది ఏదైనా 'పదార్థం'గా చెప్పవచ్చు.
* పదార్థం మూడు స్థితుల్లో లభిస్తుంది.

1. ఘనస్థితి
2. ద్రవస్థితి
3. వాయుస్థితి
* ఘనపదార్థాలు నిర్దిష్టమైన ఆకారాన్ని, ఘనపరిమాణాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
* ద్రవ పదార్థాల ఆకారాలు అవి ఉండే పాత్రల ఆకారాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
* ద్రవాలను ఒక పాత్ర నుంచి మరో పాత్రలోకి సులభంగా మార్చగలం. కాబట్టి వీటిని ప్రవాహాలు అని అంటారు.
* ద్రవాలకు నిర్దిష్ట ఆకారం లేనప్పటికీ, నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
* పదార్థంలోని కణాల మధ్య కొంత ఖాళీ స్థలం ఉంటుంది.
* ద్రవ, వాయు పదార్థాల్లోని కణాలు నిరంతరం చలనంలో ఉంటాయి.
* వాయు పదార్థాలు నిర్దిష్ట ఆకారాన్ని, ఘనపరిమాణాన్ని కలిగి ఉండవు.
* ఘన, ద్రవ పదార్థాలతో పోలిస్తే వాయువులు అధిక సంపీడ్యతను కలిగి ఉంటాయి.
* ఇళ్లలో వంట అవసరాలకు ఉపయోగించే
L.P.G. (Liquid Petrolium Gas), మోటారు వాహనాల్లో ఉపయోగించే CNG (Compressed Natural Gas) లను అధిక పరిమాణంలో ఉండే వాయువుతో సంపీడ్యం చెందించి తక్కువ పరిమాణంలో ఉండే సిలిండర్లలో నింపుతారు.

 

వ్యాపనం:
* అగరబత్తిని వెలిగించగానే దానిలోని సుగంధ ద్రవ్యం ఆవిరిగా మారి అగరబత్తి పొగతో పాటు గాలితో కలిసి గది అన్నివైపులా
వ్యాపిస్తుంది. దీన్నే వ్యాపనం అంటారు.
* వాయువుల వ్యాపన రేటు ద్రవాలు, ఘనపదార్థాల కంటే అధికంగా ఉంటుంది.
* భూమిపై ప్రాణులు, మొక్కలు, జంతువుల మనుగడకు కారణం ఆక్సిజన్, కార్బన్ డయాక్సైడ్ లాంటి వాయువులు నీటిలో వ్యాపనం చెందడం.
* శ్వాసక్రియలో ఆక్సిజన్ ఊపిరితిత్తుల నుంచి రక్తంలోకి వ్యాపనం చెందుతుంది.
* అలాగే CO2 రక్తం నుంచి ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపనం చెందుతుంది.
* పదార్థపు కణాలు నిరంతరం కదులుతున్నప్పుడు మాత్రమే వ్యాపనం సాధ్యమవుతుంది.
* వాయువుల్లో వ్యాపన రేటు అధికంగా ఉంటుంది. దీనికి కారణం
1. వాయువుల్లో కణాల చలన వేగం అధికంగా ఉండటం.
2. కణాల మధ్య ఖాళీ స్థలం అధికంగా ఉండటం.
* వ్యాపన రేటు వాయువులు > ద్రవ పదార్థాలు > ఘన పదార్థాలు.
* ఉష్ణోగ్రతను పెంచినట్లయితే వ్యాపన రేటు పెరుగుతుంది.
ఘనస్థితిలోని CO2 ను పొడి మంచు అంటారు.

 


 

Approximations and Simplifications

Approximations and Simplifications

Let us start by stating important rules and formulae that we shall be using in the below space to solve problems. Let us start with the infamous “BODMAS” or the “PEMDAS” rule.

BODMAS Rule

BODMAS rule: This rule depicts the correct sequence in which the operations are to be executed, so as to find out the value of a given expression. Here ‘B’ stands for ‘Brackets’, ‘O’ for ‘of’, ‘D’ for ‘Division’, ‘M’ for ‘Multiplication’, ‘A’ for ‘Addition’ and ‘S’ for Subtraction. These steps have to be followed in that order to get a correct answer from all arithmetic question.

Thus, in simplification, an expression, first of all, the brackets must be removed (by solving the expressions inside), strictly in the order (), {} and [].

After removing the brackets, we must use the following operations strictly in the order: (i) of – also as Order (Power/ Exponents)   (ii) Division  (iii) Multiplication (iv) Addition (v) Subtraction.

“PEMDAS” is the same rule. Here ‘P’ stands for Parenthesis, ‘E’ for exponents i.e. Powers, ‘M’ for Multiplication, ‘D’ for Division, ‘A’ for addition, and ‘S’ for subtraction. So basically both are the same.

 

Simplifications

 

Modulus Of A Real Number

The modulus or the magnitude of a real number ‘a’, written as |a|, is defined as:

|a| = a, if a > 0 and |a| = -a, if a < 0. For example the |5| = 5 and |-5| = -(-5) = 5. The modulus is defined in a way such that it always returns a positive value.

ఉష్ణం

1. కిందివాటిలో ఏది ఉష్ణీకరణ ప్రక్రియ?
1) బాష్పీభవనం      2) సాంద్రీకరణం        3) మరగడం      4) అన్నీ
జ‌: 2 (సాంద్రీకరణం)

 

2. ద్రవీభవనం అంటే, ఘనస్థితిలోని పదార్థం ......... లోకి మారడం.
జ‌: స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవస్థితి

 

3. A, B, C అనే వస్తువులు ఉష్ణసమతాస్థితిలో ఉన్నాయి. B ఉష్ణోగ్రత 45oC అయితే, C ఉష్ణోగ్రత ఎంత?
జ‌: 45oC

 

4. ఒక స్టీలు కడ్డీ ఉష్ణోగ్రత 330 K అయితే దాని ఉష్ణోగ్రత oC పరంగా ఎంత?
జ‌: 57oC

 

5. విశిష్టోష్ణం S = .......
జ‌:  

 

6. సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద నీటి మరిగే స్థానం
జ‌: 100oC

 

7. ద్రవీభవనం చెందేటప్పుడు మంచు ఉష్ణోగ్రత
జ‌: స్థిరంగా ఉంటుంది

 

8. ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద సెల్సియస్ స్కేల్, ఫారెన్‌హీట్ స్కేల్ సమానమవుతాయి?
జ‌: -40o

 

9. ఒక ద్రవం బాష్పీభవనం కిందివాటిలో దేని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది?
1) ద్రవ ఉప‌రిత‌లం       2) ఉష్ణోగ్రత         3) ప‌రిస‌రాల‌పై        4) అన్నీ
జ‌: 2 (ఉష్ణోగ్రత)

 

10. కిందివాటిలో శీతలీకరణ ప్రక్రియ
1) బాష్పీభవనం    2) మరగడం     3) బాష్పీభవనం, మరగడం     4) ఏదీకాదు
జ‌: 1 (బాష్పీభవనం)

 

11. గాలిలోని నీటి ఆవిరి పరిమాణాన్ని ..... అంటారు.
జ‌: ఆర్ద్రత

 

12. ఒక వస్తువులోని అణువుల సరాసరి గతిశక్తి ..... కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
జ‌: పరమ ఉష్ణోగ్రత

 

13. ఉష్ణశక్తి ప్రసారదిశను నిర్ణయించేది ఉష్ణోగ్రత కాగా, ఆ ప్రవహించే శక్తియే
జ‌: ఉష్ణం

 

14. ఒకే ఉష్ణోగ్రత వద్ద వివిధ వాయువులున్నాయి. అయితే ఏ విలువ అన్ని వాయువులకు ఒకే విధంగా ఉంటుంది?
జ‌: సరాసరి గతిజశక్తి

 

15. ద్రవస్థితిలోని పదార్థం ఘనస్థితిలోకి మారడాన్ని ఏమంటారు?

జ‌: ఘనీభవనం
 

16. ద్రవస్థితిలోని పదార్థం వాయుస్థితిలోకి మారే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
జ‌: మరగడం

 

17. ఏదైనా ద్రవాన్ని వేడిచేసినప్పుడు అందులోని వాయువు ద్రావణీయత
జ‌: తగ్గుతుంది

 

18. నీరు మరిగే స్థానం ..... కెల్విన్‌లు.
జ‌: 373

 

19. నీరు మరిగే స్థానం ...... సెల్సియస్.
జ‌: 100

 

20. ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం L = ......
జ‌:   


21. నీటి బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం విలువ
జ‌: 540 కె./గ్రా.

 

22. మంచు ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం విలువ
జ‌: 80 కె./గ్రా.

 

23. నీటి ఘనపరిమాణం కంటే మంచు ఘనపరిమాణం ...... గా ఉంటుంది.

జ‌: ఎక్కువ
 

24. ఘనీభవించేటప్పుడు నీరు ..... చెందుతుంది.
జ‌: వ్యాకోచం

 

25. ఒక పదార్థంలోని అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి ఆ పదార్థం పరమ ఉష్ణోగ్రతకు ...... ఉంటుంది.
జ‌: అనులోమానుపాతంలో

 

26. కిందివాటిలో శీతలీకరణ ప్రక్రియ ఏది?
1) బాష్పీభవనం     2) సాంద్రీకరణం    3) మరగడం     4) అన్నీ
జ‌: 1 (బాష్పీభవనం)

 

27. పొగలా గాలిలో తేలియాడే నీటి బిందువులను ..... అంటారు.
జ‌: పొగమంచు

 

28. వేసవి రోజుల్లో ఉక్కపోతకు కారణం ఏమిటి?
జ‌: అధిక బాష్పీభవనం

 

29. కిందివాటిలో శీతలీకరణిగా వాడే పదార్థం
1) నీరు        2) మంచు         3) గ్రీజు         4) కిరోసిన్
జ‌: 1 (నీరు)

 

30. గాలిలో నీటి ఆవిరి ..... స్థితిలో ఉన్నప్పుడు గాలి సాంద్రీకరణం చెందుతుంది.
జ‌: సంతృప్త

 

31. ఉష్ణానికి SI ప్రమాణం
జ‌: జౌల్

 

32. ప్రమాణ ద్రవ్యరాశి ఉండే పదార్థ ఉష్ణోగ్రతను ఒక డిగ్రీ పెంచడానికి కావాల్సిన ఉష్ణాన్ని ..... అంటారు.
జ‌: విశిష్టోష్ణం

 

33. నీటిపై మంచు తేలడానికి కారణం
జ‌: మంచు సాంద్రత తక్కువ

 

34. చల్లదనం లేదా వెచ్చదనం తీవ్రతను ...... అంటారు
జ‌: ఉష్ణోగ్రత

 

35. విశిష్టోష్ణానికి SI ప్రమాణం....
జ‌: J/Kg.K

 

36. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న వస్తువు నుంచి అల్ప ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉండే వస్తువుకు ....... ప్రవహిస్తుంది.
జ‌: కాంతి

 

37. రెండు వస్తువుల మధ్య సమతాస్థితిని సాధించాలంటే ఆ రెండు వస్తువులు ......
జ‌: ఒకే ఉష్ణోగ్రతను కలిగి ఉండాలి

 

38. ........ అనేది ఒక శీతలీకరణ ప్రక్రియ.
జ‌: బాష్పీభవనం


39. 10oC వద్ద ఉండే A అనే వస్తువును 10 K వద్ద ఉండే B అనే వస్తువుతో ఉష్ణీయ స్పర్శలో ఉంచితే ఉష్ణం ప్రవహించే దిశ
జ‌: A నుంచి B

 

40. ఉష్ణానికి CGS ప్రమాణం
జ‌: కెలోరీ

 

41. వస్తువు ఉష్ణోగ్రత .....కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
జ‌: కణాల సరాసరి గతిజశక్తి

 

42. 1 కెలోరీ = ...... జౌళ్లు.
జ‌: 4.186

 

43. ఉష్ణసమతాస్థితి వద్ద, థర్మామీటరు రీడింగ్ ......... ను సూచిస్తుంది.
జ‌: ఉష్ణోగ్రత

 

44. మిశ్రమాల పద్ధతి ప్రకారం వేడి వస్తువులు కోల్పోయిన ఉష్ణం = ..........
జ‌: చల్లని వస్తువులు గ్రహించిన ఉష్ణం

 

45. 30oC ను కెల్విన్‌లోకి మార్చగా
జ‌: -243

 

46. ఉష్ణం ..... వస్తువు నుంచి ..... వస్తువుకు ప్రవహిస్తుంది.
జ‌: వేడి, చల్లని

 

47. నీటి బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం విలువ .......
జ‌: 540 కె./గ్రా.

 

48. Q = msΔΔt లో s ను .... అంటారు.
జ‌: విశిష్టోష్ణం

 

49. ఘనపదార్థం, ద్రవపదార్థంగా మారే ప్రక్రియను ..... అంటారు.
జ‌: ద్రవీభవనం

 

50. ద్రవస్థితిలో ఉన్న ఒక పదార్థం కొంత శక్తిని కోల్పోవడం ద్వారా ఘనస్థితిలోకి మారే ప్రక్రియను ..... అంటారు.
జ‌: ఘనీభవనం

 

51. ఏకాంక ద్రవ్యరాశి ఉండే పదార్థ ఉష్ణోగ్రతను ఒక డిగ్రీ పెంచడానికి కావాల్సిన ఉష్ణాన్ని ఆ పదార్థ ...... అంటారు.
జ‌: విశిష్టోష్ణం

 

52. కిందివాటిలో అధిక విశిష్టోష్ణం ఉన్న పదార్థం
1) కిరోసిన్        2) నీరు      3) మంచు      4) సీసం
జ‌: 2 (నీరు )

 

53. నీరు ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనీభవిస్తుంది?
1) 32oC       2) 0oC      3) 273 K      4) అన్నీ
జ‌: 4 (అన్నీ)

 

54. ఉష్ణోగ్రతకు SI ప్రమాణం
జ‌: కెల్విన్

 

55. ఒక ద్రవ ఉపరితలం వద్ద ద్రవం, వాయువుగా స్థితి మార్పు చెందడమే
జ‌: బాష్పీభవనం

 

56. వాయువు, ద్రవంగా స్థితి మార్పు చెందడాన్ని ..... అంటారు.
జ‌: సాంద్రీకరణం

 

57. 0oC ...... కెల్విన్‌లు.
జ‌: 273

 

58. కెల్విన్ మానంలో ఉష్ణోగ్రత = ...... + సెల్సియస్‌లో ఉష్ణోగ్రత
జ‌: -273

 

59. కెల్విన్ మానంలో తెలిపిన ఉష్ణోగ్రతను ..... అంటారు.
జ‌: పరమ ఉష్ణోగ్రత

 

60. ఒక పదార్థంలోని అణువుల సరాసరి గతిజశక్తి, ఆ పదార్థం ..... కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
జ‌: పరమ ఉష్ణోగ్రత

 

61. ఏదైనా పీడనం, స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవస్థితిలోని పదార్థం వాయుస్థితిలోకి మారడాన్ని .... అంటారు.
జ‌: మరగడం

 

62. ఒక వస్తువు ఉష్ణోగ్రతలోని పెరుగుదల, పదార్థం ..... పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
జ‌: స్వభావం

 

 రక్త సంబంధాలు

విద్యుత్  

1. 15Ω నిరోధం చివరల 6V పొటెన్షియల్ భేదం కలగజేస్తే వలయంలోని విద్యుత్ ప్రవాహం ఎంత?
జ: 0.4 A

 

2. ఒక వాహకం మధ్యచ్ఛేద వైశాల్యాన్ని స్థిరంగా ఉంచి పొడవును రెట్టింపు చేస్తే వాహక నిరోధం .....
జ: 2R

 

3. 50Ω నిరోధం ఉన్న ఏకరీతి నిరోధాన్ని అయిదు సమాన భాగాలుగా విభజించారు. వీటిని సమాంతరంగా కలిపితే ఫలిత నిరోధం-
జ:

 

4. వాహకంలో ఒక ఆవేశాన్ని A నుంచి Bకు కదిలించారు. ఈ విధంగా ప్రమాణ ఆవేశాన్ని ఆ బిందువుల మధ్య కదల్చడానికి విద్యుత్ బలాలు చేయాల్సిన పని-
జ: A, B మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం

 

5. జౌల్/కూలూంబ్ కిందివాటిలో దేనికి సమానం?
జ: వోల్ట్

 

6. తీగలో విద్యుత్ ప్రవాహం ........ పై ఆధారపడుతుంది.
జ: పొటెన్షియల్ భేదం, తీగ నిరోధం రెండింటిపై

 

7. వోల్ట్ అనేది దేనికి SI ప్రమాణం?
జ: పొటెన్షియల్ భేదం

 

8. ఆవేశ ప్రమాణం-
జ: కూలూంబ్

 

9. విద్యుత్ ప్రవాహం SI ప్రమాణం-
జ: ఆంపియర్

 

10. R1, R2 లను సమాంతర అనుసంధానం చేస్తే ఫలిత నిరోధం ఎంత?
జ:   

 

11. 4Ω, 5Ω, 20Ω లను శ్రేణి సంధానం చేస్తే ఫలిత నిరోధం-
జ: 29Ω

 

12. విద్యుత్ సామర్థ్యం ....।
జ: P = V × I

 

13. 1 ఆంపియర్ =
జ:   

 

14. భూ ఉపరితలానికి ..... పొటెన్షియల్ ఉంటుంది.
జ: సున్నా

 

15. ఆదర్శ వోల్ట్ మీటర్ నిరోధం-
జ: చాలా ఎక్కువ

 

16. ఓమ్ నియమం ప్రకారం V =
జ: I × R

 

17. కిర్‌చాఫ్ జంక్షన్ నియమం ..... పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
జ: ఆవేశం

 

18. 1 kWh = ..... జౌళ్లు
జ: 3.6 × 106


19. కిర్‌చాఫ్ లూప్ నియమం ...... పై ఆధారపడుతుంది.
జ: శక్తి

 

20. విశిష్ట నిరోధానికి ప్రమాణాలు .....
జ: ఓమ్/మీటరు

 

21. విద్యుత్ శక్తిని ఉత్పత్తి చేసే సాధనం
జ: జనరేటర్

 

22. అయస్కాంత క్షేత్రంలో కదిలే అంశంపై పనిచేసే బలం గరిష్ఠం అయితే కదిలే ఆవేశానికి, క్షేత్రానికి మధ్యకోణం-
జ: 90o

 

23. విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణంపై పనిచేసేది-
జ: మోటార్

 

24. విద్యుదయస్కాంతత్వాన్ని కనుక్కున్న శాస్త్రవేత్త-
జ: ఆయిర్‌స్టెడ్

 

25. ఒక సమ అయస్కాంత క్షేత్రానికి లంబంగా ఉన్న విద్యుత్ ప్రవాహ తీగపై పనిచేసే బలం
జ: ILB

 

26. అయస్కాంత క్షేత్ర బలరేఖలు-
జ: ఖండించుకోవు

 

27. కిందివాటిలో విద్యుత్ శక్తిని యాంత్రిక శక్తిగా మార్చేది-
ఎ) మోటారు        బి) బ్యాటరీ       సి) జనరేటర్       డి) స్విచ్
జ: మోటారు

 

28. ఫ్యూజ్ వైర్‌ను వేటితో నిర్మిస్తారు?
జ: టిన్, లెడ్

 

29. పిడుగులను ఆకర్షించే కడ్డీలను వేటితో తయారు చేస్తారు?
జ: రాగి

 

30. తడి చర్మంతో మానవుడి విద్యుత్ నిరోధం
జ: 10,000Ω 

 

31. గృహ అవసరాలకు వినియోగించే ఏకాంతర విద్యుత్ పౌనఃపున్యం
జ: 50 Hz

 

32. ఒక అశ్వ సామర్థ్యం = ...... వాట్‌లు.
జ: 746

 

33. కిందివాటిలో విద్యుత్ నిరోధక పదార్థం-
ఎ) వెండి         బి) రాగి         సి) పాదరసం         డి) వజ్రం
జ: వజ్రం

 

34. వీధి దీపాలను ఏ పద్ధతిలో కలుపుతారు?
జ: శ్రేణి

35. కిందివాటిలో విద్యుత్ వాహక ధర్మాన్ని ప్రదర్శించే అలోహం-
ఎ) గాజు              బి) గ్రాఫైట్             సి) బొగ్గు             డి) పింగాణీ
జ: బొగ్గు

MEASUREMENTS

MEASUREMENTS

 

A force is a push or a pull. Forces and their resulting motions come from the ideas of Sir Isaac Newton. A mathematician and Scientist, Newton lived in England during the 1600s.

Newton’s law of motion is three physical laws that together laid the foundation for classical mechanics. They describe the relationship between a body and the forces acting upon it, and its motion in response to said forces.

An object at rest stays at rest and object in motion stays in motion with the same speed and in the same direction unless acted upon by an unbalanced force.

Every object in a state of uniform motion tends to remain in that state of motion unless an external force is applied to it.

This means that there is a natural tendency of objects to keep on doing what they’re doing. All objects resist changes in their state of motion. In the absence of an unbalanced force, an object in motion will maintain this state of motion.

Indian Railways

Indian Railways

he State Emblem :
The State emblem of India is an adaptation from the Sarnath Lion capital of Ashoka as preserved in the Sarnath museum. The Indian Government adopted the emblem on 26th January, 1950, the day when India became a Republic.
In the original of Sarnath Capital, there are four lions, standing back to back, mounted on an abacus with a frieze carrying sculpture in high relief of an elephant, a galloping horse, a bull and a lion separated by intervening wheels (charkas) over a bell shaped lotus. Carved out of a single block of polished sandstone, the capital is crowned by the wheel of the law (dharma chakra).

In the state emblem adopted by the Government, only three lions are visible, fourth being hidden from view. The wheel appears in relief in the center of the abacus, with the bull on the right and a horse on the ;left and the outlines of the other wheels on the extreme right and left. The bell shaped lotus has been omitted. The words, Satyameva Jayate from the Mundak Upanishads meaning Truth Alone Triumphs, are inscribed below the abacus in the Devanagari script.

Rabindranath Tagore's song Jana Gana Mana was adopted by the Constituent Assembly as the national anthem of India on the 24th January, 1950. The first stanza (out of five stanzas) of the song forms the national Anthem. Following is Tagore's English rendering of the stanza:

Thou art the ruler of the minds of all people,
Dispenser of India's destiny.
Thy name arouses the hearts of the Punjab, Sind, Gujarat and Maratha,
Of the Dravid and Orissa and Bengal.
It echoes in the hills of the Vindhyas and Himalayas, mingles in the music of the Yamuna and the Ganges and is chanted by the waves of the Indian sea.
They pray for the blessings and sing thy praise.
The saving of all people waits in thy hand,
Thou dispenser of India's destiny,
Victory, victory, victory to thee.

AREAS

AREAS

  • It is really easy to figure out from previous paper’s analysis that questions from  Number System, Decimals, Fractions constitute a major chunk of quantitative aptitude section. This is unlikely to change for this year’s paper too.
  • In these type of questions, You have to find out number, solve the fraction A series of numbers is given,
  • The best part is that once you identify the pattern, solving the question becomes a cakewalk.
  • There can be many patterns. viz.
    • Prime Numbers.
    • Squares/ Cubes.
    • Patterns in differences.
    • Pattern in alternate numbers.
    • Geometric series.
    •  Odd one out.
    • Cube roots/ square roots.
  • Don’t rush through solving these type of questions. Give some time and you have 100% accuracy.
  • Beware, if you do not practice for these type of questions, you will end up spending 10-15 minutes and still not get any answer. This will not only cost you marks but will also result in poor time management for the other parts of the paper.
  • So the mantra here would be practice, practice and practice.
  • Start by going through the basic questions of series.
  • Solve 20-30 questions daily for the next 1 month. This will increase your speed, your exposure to various series combinations and moreover you will be prepared for the toughest

క్షారాలు, లవణాలు  

క్షారాలు

ధర్మాలు:
* క్షారాలు రుచికి చేదుగా ఉంటాయి. తాకితే జారిపోయే స్వభావంతో ఉంటాయి.
* క్షారాలు కూడా సూచికల రంగును మారుస్తాయి.
     క్షార ద్రావణాలు ఎర్ర లిట్మస్ కాగితాన్ని నీలి రంగులోకి మారుస్తాయి.
     ఇవి మిథైల్ ఆరెంజ్ సూచికను పసుపు రంగులోకి మారుస్తాయి.
     ఫినాఫ్తలీన్ సూచికను క్షార ద్రావణాలు గులాబీ రంగులోకి మారుస్తాయి.
* క్షారాలు, ఆమ్లాలతో చర్య జరిపి లవణాలు, నీటిని ఏర్పరుస్తాయి.

 

వర్గీకరణ:

 

బలమైన క్షారాలు: జల ద్రావణంలో 100% అయనీకరణం చెంది ఎక్కువ మొత్తంలో హైడ్రాక్సిల్ అయాన్‌లను (OH) ఇచ్చేవి 'బలమైన క్షారాలు'.
బలహీన క్షారాలు: జల ద్రావణంలో పాక్షికంగా వియోజనం (అయనీకరణం) చెంది తక్కువ మొత్తంలో హైడ్రాక్సిల్ అయాన్‌లను (OH) ఇచ్చేవి 'బలహీన క్షారాలు'.

 
                   
తయారీ: లోహ ఆక్సైడ్‌లను నీటిలో కరిగిస్తే క్షారాలను తయారు చేయవచ్చు. లోహ ఆక్సైడ్ + నీరు 
 క్షారం
ఉదా: సోడియం ఆక్సైడ్ + నీరు
  సోడియం హైడ్రాక్సైడ్
        మెగ్నీషియం ఆక్సైడ్ + నీరు  
 మెగ్నీషియం హైడ్రాక్సైడ్
       * లోహ ఆక్సైడ్‌లు క్షార స్వభావం ఉన్న పదార్థాలు.


క్షారాల ఉపయోగాలు

1. సోడియం హైడ్రాక్సైడ్: దీన్ని 'కాస్టిక్ సోడా' అని అంటారు. దీనికి కారణం సోడియం హైడ్రాక్సైడ్‌కు చర్మాన్ని కాల్చే స్వభావం ఉంటుంది.
* దీన్ని సబ్బులు, మందులు (ఔషధాలు), కృత్రిమ సిల్క్ (రేయాన్), నైలాన్ తయారీలో వాడతారు.
* దీన్ని ప్రయోగశాలల్లో చర్యాకారకంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.


2. పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్: దీన్ని 'కాస్టిక్ పొటాష్' అని అంటారు. దీనికి చర్మాన్ని కాల్చే స్వభావం ఉంటుంది.
* దీన్ని ఎరువులు, సబ్బుల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* బ్యాటరీల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. (ఆల్కలీన్ బ్యాటరీలు).


3. మెగ్నీషియం హైడ్రాక్సైడ్: దీన్ని 'మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా' అని పిలుస్తారు.
* కడుపులో ఎసిడిటీని తగ్గించే యాంటాసిడ్‌గా ఉపయోగిస్తారు.


4. కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్: దీన్ని 'మిల్క్ ఆఫ్ లైమ్' లేదా 'సున్నపు తేట' లేదా 'తడి సున్నం' అని పిలుస్తారు.
* బ్లీచింగ్ పౌడర్ తయారీకి, నీటిలోని తాత్కాలిక కాఠిన్యాన్ని తొలగించడానికి, జంతువుల చర్మాన్ని శుద్ధి చేయడానికి, గోడలకు సున్నం వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
* కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌ను గుర్తించడానికి సున్నపు తేటను ఉపయోగిస్తారు. CO2 సున్నపుతేటను పెరుగు లాంటి తెల్లటి అవక్షేపంగా మారుస్తుంది

.
5. అల్యూమినియం హైడ్రాక్సైడ్: కడుపులో ఎసిడిటీని తగ్గించే యాంటాసిడ్‌గా ఉపయోగిస్తారు. అగ్నిమాపక పదార్థాల తయారీలో వాడతారు.


6. అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్: గాజు వస్తువులను శుభ్రపరిచే గ్లాస్‌క్లీనర్‌గా, దుస్తులపై గ్రీజు మరకలను తొలగించడానికి ఉపయోగిస్తారు.


7. కాల్షియం ఆక్సైడ్: దీన్ని 'పొడి సున్నం' అని అంటారు.
* దీన్ని సిమెంట్, గాజు తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* కాల్షియం ఆక్సైడ్ (CaO)ను క్రిమిసంహారిణిగా, నిర్జలీకారిణిగా ఉపయోగిస్తారు.


8. అమ్మోనియా: దీని రసాయన ఫార్ములా NH3.
* దీన్ని నత్రజని ఎరువుల తయారీలో వాడతారు.
* ద్రవ అమ్మోనియాను 'శీతలీకరణి' గా ఉపయోగిస్తారు.
* ఫినాల్, అమైనో ఆమ్లాలు, నత్రికామ్లం తయారీలో వినియోగిస్తారు.

 

తటస్థీకరణం

* ఆమ్లం, క్షారంతో చర్య జరిపి లవణం, నీటిని ఏర్పరచడాన్ని 'తటస్థీకరణం' అంటారు.
* తటస్థీకరణ చర్య ఒక ఉష్ణమోచక చర్య. ఈ చర్యలో వెలువడే ఉష్ణాన్ని 'తటస్థీకరణోష్ణం' అంటారు.
     ఆమ్లం + క్షారం 
 లవణం + నీరు + ఉష్ణం
* ఒక బలమైన ఆమ్లం, బలమైన క్షారంతో చర్య జరిపితే 13.7 కి. కేలరీల తటస్థీకరణోష్ణం వెలువడుతుంది.
ఉదా: హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం + సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ 
 సోడియం క్లోరైడ్ + నీరు + 13.7 కి.కేలరీలు.
* ఒక బలమైన ఆమ్లం, బలహీన క్షారం లేదా బలమైన క్షారం, బలహీన ఆమ్లం లేదా బలహీన ఆమ్లం, బలహీన క్షారాల మధ్య చర్య జరిపితే వెలువడే తటస్థీకరణోష్ణం 13.7 కి.కేలరీల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.

 

లవణాలు 

* ఒక ఆమ్లం ఏదైనా క్షారంతో తటస్థీకరణ చర్య జరిపితే ఏర్పడే అయానిక సమ్మేళనాన్ని 'లవణం' అంటారు.
ఉదా: సోడియం క్లోరైడ్, సోడియం కార్బొనేట్, కాల్షియం కార్బొనేట్ మొదలైనవి.

 

లవణాల ఉపయోగాలు

1. సోడియం క్లోరైడ్: దీని రసాయన ఫార్ములా NaCl. దీన్ని 'సాధారణ ఉప్పు' లేదా 'సాధారణ లవణం' లేదా 'టేబుల్ సాల్ట్' అని అంటారు.
* దీన్ని ఆహారం రుచి పెంచడానికి, ఆహార పదార్థాలను నిల్వ ఉంచడానికి (Pickling). ఉపయోగిస్తారు.
* దీన్ని సోడియం హైడ్రాక్సైడ్, వంట సోడా, బట్టల సోడా, బ్లీచింగ్ పౌడర్, క్లోరిన్ వాయువు తయారీకి ముడి పదార్థంగా ఉపయోగిస్తారు.
* మంచుతో కలిపి దీన్ని 'హిమీకరణ మిశ్రమం'గా ఉపయోగిస్తారు.
రాతి ఉప్పు: ప్రపంచంలో చాలా ప్రాంతాల్లో ఘన సోడియం క్లోరైడ్ స్ఫటికాలు మలినాలతో కలిసిపోయి జేగురు రంగులో నిక్షేపాలుగా లభిస్తాయి. దీన్ని 'రాతి ఉప్పు' అంటారు. పూర్వం సముద్ర జలాలు ఎండిపోవడం వల్ల రాతి ఉప్పు మేటలు ఏర్పడ్డాయి.

 

2. సోడియం బై కార్బొనేట్: దీని రసాయన ఫార్ములా NaHCO3. దీన్ని 'బేకింగ్ సోడా' లేదా 'వంట సోడా' లేదా 'తినే సోడా' అని అంటారు.
* బేకింగ్ సోడా + టార్టారిక్ ఆమ్లం = బేకింగ్ పౌడర్.
* దీన్ని యాంటాసిడ్ మాత్రల తయారీలో ముఖ్య అణుఘటకంగా వాడతారు.
* అగ్నిమాపక యంత్రాల్లో దీన్ని 'సోడా ఆమ్లం'గా ఉపయోగిస్తారు.
* బేకింగ్ పౌడర్‌ను నీటిలో కలిపినప్పుడు లేదా వేడి చేసినప్పుడు కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (CO2)వెలువడుతుంది. దోసెలు లేదా కేక్‌ల తయారీలో బేకింగ్ పౌడర్‌ను కలిపినప్పుడు, ఆ పదార్థాల నుంచి CO2 వాయువు రంధ్రాలు చేసుకుని బయటకు వెళ్లడం వల్ల అవి వ్యాకోచించి మెత్తగా మారతాయి.

 

3. సోడియం కార్బొనేట్: అనార్ద్ర సోడియం కార్బొనేట్‌ను 'సోడా భస్మం' అంటారు. దీని ఫార్ములా Na2CO3.
 * సోడియం కార్బొనేట్ డెకాహైడ్రేట్ లవణాన్ని 'వాషింగ్ సోడా' లేదా 'ఉతికే సోడా' లేదా 'చాకలి సోడా' లేదా 'బట్టల సోడా' అని అంటారు. దీని రసాయన ఫార్ములా Na2CO3.10H2O.
 * దీన్ని కాగితం, గాజు పరిశ్రమల్లో ఉపయోగిస్తారు.
 * సబ్బులు, డిటర్జంట్‌లు, టూత్‌పేస్ట్‌ల తయారీలో దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.
 * బోరాక్స్ తయారీకి, నీటి శాశ్వత కాఠిన్యతను తొలగించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

 

4. సోడియం నైట్రేట్: దీన్ని 'చిలీ సాల్ట్ పీటర్' అంటారు. దీని ఫార్ములా NaNO3. దీన్ని ఎరువులు, పొగ బాంబుల (Smoke bombs) తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
 

5. ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్: దీని రసాయన నామం 'కాల్షియం సల్ఫేట్ హెమీ హైడ్రేట్'. దీని రసాయన ఫార్ములా
CaSO4.1/2 H2O
* శరీరంలో విరిగిన ఎముకలను తిరిగి సక్రమంగా అతికించడానికి వేసే కట్టులో ఉపయోగిస్తారు.
* దీన్ని నీటిలో చేర్చినప్పుడు 'జిప్సం' అనే ఒక దృఢమైన ఘన పదార్థంగా మారుతుంది.
* దీన్ని బొమ్మల తయారీ, వినాయక విగ్రహాలు, అలంకరణకు ఉపయోగించే వస్తువుల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* ఇది ఒక తెల్లటి నిర్మాణ పదార్థం. గోడలు, ఇతర కట్టడాల ఉపరితలాలను నునుపు చేయడానికి, ఇళ్ల పైకప్పుల అలంకరణ కోసం ఉపయోగిస్తారు.

6. జిప్సం: దీని రసాయన నామం 'కాల్షియం సల్ఫేట్ డైహైడ్రేట్'. దీని రసాయన ఫార్ములా CaSO4.2H2O. 
* దీన్ని నల్లబల్ల సుద్ద తయారీలో, ఎరువుగా ఉపయోగిస్తారు.
* సిమెంట్ కాంక్రీట్ గడ్డకట్టకుండా ఉండే సమయాన్ని పెంచడానికి దీన్ని సిమెంట్‌లో కలుపుతారు.

 

7. పొటాషియం నైట్రేట్: దీని రసాయన ఫార్ములా KNO3
* దీన్ని ఎరువులు, గన్‌పౌడర్, టపాకాయల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* టూత్‌పేస్ట్‌ల తయారీలో వినియోగిస్తారు.

 

8. కాల్షియం కార్బొనేట్: దీని రసాయన ఫార్ములా CaCO3. దీన్ని 'సున్నపు రాయి' లేదా 'పాలరాయి' అని అంటారు.
* దీన్ని సుద్ద తయారీకి, చక్కెర, ఇనుమును శుద్ధి చేయడానికి వాడతారు.

 

9. బ్లీచింగ్ పౌడర్: దీని రసాయన నామం 'కాల్షియం హైపో క్లోరైట్'. దీని రసాయన ఫార్ములా Ca(OCl)2
* తాగునీరు, ఈత కొలనులో క్రిములను చంపడానికి 'క్రిమి సంహారిణి'గా ఉపయోగిస్తారు.
* వస్త్ర పరిశ్రమలో నూలు, కాగిత పరిశ్రమలో కలప గుజ్జును విరంజనం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
10. బోరాక్స్: దీని రసాయన నామం 'సోడియం టెట్రాబోరేట్ డెకాహైడ్రేట్' దీని రసాయన ఫార్ములా
Na2 B4O7.10H2O
* నీటి కాఠిన్యతను తొలగించడానికి, శిలీంధ్రనాశినిగా, కీటకనాశినిగా, యాంటీసెప్టిక్‌గా ఉపయోగిస్తారు.

11. హైపో: రసాయన నామం సోడియం థయోసల్ఫేట్ పెంటాహైడ్రేట్. రసాయన ఫార్ములా Na2S2O3.5H2O
* దీన్ని సయనైడ్ విషానికి విరుగుడుగా ఉపయోగిస్తారు.
* నీరు, బ్లీచింగ్ పౌడర్‌లో క్లోరిన్ శాతాన్ని లెక్కించడానికి, దుస్తులపై సిరా మరకలను తొలగించడానికి వాడతారు.

12. సోడియం హైపో క్లోరైట్: దీని రసాయన ఫార్ములా NaClO
* దీన్ని టీ, కాఫీ మరకలను తొలగించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
* పళ్లపై మరకలను శుభ్రపరచడానికి వాడతారు.
* మరుగుదొడ్లను శుభ్రపరచడానికి 'ద్రవ బ్లీచ్‌'గా ఉపయోగిస్తారు.

13. సిల్వర్ అయోడైడ్: దీని రసాయన ఫార్ములా 'Agl'
* దీన్ని కృత్రిమ వర్షాలు కురిపించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఆర్ద్ర లవణాలు: ఒక లవణం ఫార్ములా యూనిట్‌లో నిర్దిష్ట సంఖ్యలో ఉండే నీటి అణువులను 'స్ఫటిక జలం' అంటారు. స్ఫటిక జలం ఉన్న లవణాలను 'ఆర్ద్ర లవణాలు' అంటారు.
ఉదా: అనార్ద్ర కాపర్ సల్ఫేట్ CuSO4 తెల్లటి పదార్థం.
        ఆర్ద్ర కాపర్ సల్ఫేట్ CuSO4. 5H2O నీలిరంగు లవణం.
* పొటాష్ ఆలమ్ నీటిని శుద్ధి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
* జింక్ పాస్ఫేట్‌ను ఎలుకలకు విషంగా ఉపయోగిస్తారు.
* సాధారణ ఉప్పు వర్షాకాలంలో తడిగా మారడానికి అందులో ఉండే 'మెగ్నీషియం క్లోరైడ్' అనే మలినం కారణం.

 

pH - స్కేలు
* ద్రావణాల ఆమ్ల లేదా క్షార స్వభావాన్ని కచ్చితంగా చెప్పడానికి ఎస్.పి.ఎల్. సొరెన్‌సెన్ అనే శాస్త్రవేత్త pH స్కేలును ప్రతిపాదించారు.
* ఒక ద్రావణంలో ఉన్న హైడ్రోజన్ అయాన్‌ల (H+) గాఢత రుణ సంవర్గమానాన్ని pH అంటారు.
* pH = – log10 [H+]
* pH స్కేలు '0' నుంచి '14' వరకు వ్యాప్తిచెంది ఉంటుంది. అంటే వివిధ ద్రావణాల pH విలువలు 0 నుంచి 14 వరకు ఉంటాయి.
* pH = 7 అంటే తటస్థ ద్రావణాలు.
* pH < 7 అంటే ఆమ్ల ద్రావణాలు.
* pH > 7 అంటే క్షార ద్రావణాలు.
* pH విలువ ఎంత తక్కువ ఉంటే ఆమ్లం అంత బలమైందని అర్థం.
* pH విలువ ఎంత ఎక్కువ ఉంటే అంత బలమైన క్షారమని అర్థం.


నిర్వచనాలు:
 * అర్హీనియస్ భావన: నీటిలో కరిగించినప్పుడు హైడ్రాక్సిల్ అయాన్‌లను (OH-) ఇచ్చే పదార్థాలను క్షారాలు అంటారు.
* బ్రాన్‌స్టెడ్-లౌరీ భావన: క్షారాలు హైడ్రోజన్ అయాన్‌లను (H+) స్వీకరించే ప్రవృత్తి ఉన్న పదార్థాలు.
* లూయీ భావన: ఒక ఎలక్ట్రాన్ జంటను దానం చేసే రసాయన పదార్థాలు క్షారాలు.

RRB Patna Assistant Loco Pilot Question Paper & Key

RRB Assistant Loco Pilot Model Paper - 3

ఐక్యరాజ్య సమితి

ఐక్యరాజ్య సమితి
 

ఐక్యరాజ్య సమితి జెండాను 1947 అక్టోబరు 20న సాధారణ సభ ఆమోదించింది. లేత నీలం రంగు బ్యాక్ గ్రౌండ్‌పై తెల్లని గ్లోబు, దానికి రెండు వైపులా రెండు ఆలివ్ కొమ్మలతో సమితి జెండా ఉంటుంది. ఆలివ్ కొమ్మలు శాంతికి చిహ్నం. ఐక్యరాజ్య సమితి అధికార భాషలు 6. అవి: అరబిక్, చైనీస్, ఇంగ్లిష్, ఫ్రెంచ్, రష్యన్, స్పానిష్. ప్రారంభంలో అయిదు అధికార భాషలే ఉండేవి. అరబిక్‌ను 1973లో సాధారణ సభలో, 1982లో భద్రతా మండలిలో అధికార భాషగా ప్రవేశపెట్టారు. 
 

ఐరాస ప్రధానాంగాలు 
1) సాధారణసభ (జనరల్ అసెంబ్లీ), 
2) భద్రతా మండలి (సెక్యురిటీ కౌన్సిల్), 
3) ఆర్థిక సామాజిక మండలి (ఎకనమిక్ అండ్ సోషల్ కౌన్సిల్- ECOSOC)
4) ధర్మకర్తృత్వ మండలి (ట్రస్టీషిప్ కౌన్సిల్), 
5) సచివాలయం (సెక్రటేరియట్), 
6) అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ఇంటర్నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్)

 

సాధారణసభ 
     కేంద్ర కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది. ఐరాసలోని మొత్తం సభ్య దేశాలు దీనిలో సభ్య దేశాలుగా ఉంటాయి. ఇది ప్రపంచ పార్లమెంట్ లాంటిది. ప్రతి సభ్యదేశం అయిదుగురు ప్రతినిధులను సభకు పంపవచ్చు. కానీ, ఓటు హక్కు ఒక్కరికే ఉంటుంది. సభ సాధారణంగా సంవత్సరానికోసారి సమావేశమవుతుంది. సాధారణసభ అధ్యక్ష, ఉపాధ్యక్షుల పదవీకాలం సంవత్సరం. భారత్‌కు చెందిన విజయలక్ష్మీ పండిట్ 1953 సెప్టెంబరులో సాధారణసభ అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. ఈ పదవికి ఎన్నికైన తొలి మహిళ, తొలి ఆసియా వాసిగా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు. 

 


భద్రతా మండలి 
     దీని కేంద్ర కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది. మండలిలో మొత్తం సభ్యదేశాల సంఖ్య 15. వీటిలో 5 శాశ్వత సభ్య దేశాలు, 10 తాత్కాలిక సభ్య దేశాలు. శాశ్వత సభ్య దేశాలనే పీ5 (పర్మినెంట్ 5) దేశాలుగా పిలుస్తారు. అవి: అమెరికా, బ్రిటన్, చైనా, ఫ్రాన్స్, రష్యా. వీటికి వీటో అధికారం ఉంటుంది. దీని ప్రకారం ఏదైనా ఒక తీర్మానాన్ని వీటిలోని ఏ ఒక్క దేశం వ్యతిరేకించినా అది రద్దవుతుంది. తాత్కాలిక సభ్య దేశాల పదవీకాలం రెండేళ్లు. వీటిని సాధారణ సభ 2/3వ వంతు మెజారిటీతో ఎన్నుకుంటుంది. ప్రధాన కార్యదర్శి పదవికి అభ్యర్థిని సిఫారసు చేయడం, సమితి ఛార్టరును ఉల్లంఘించిన నేరానికి ఏ సభ్యదేశాన్నయినా బహిష్కరించడం, నూతన దేశాల సభ్యత్వాన్ని సాధారణ సభకు సిఫారసు చేయడం లాంటి పనులను భద్రతా మండలి నిర్వహిస్తుంది. మండలి అధ్యక్షుడి పదవీకాలం ఒక నెల. 15 సభ్య దేశాలు ఆంగ్ల అక్షర క్రమాన్ని అనుసరించి ఒక్కో నెల పాటు అధ్యక్ష పదవిని నిర్వహిస్తాయి. 

భద్రతా మండలిలో భారత్: మనదేశం 2011 జనవరి 1న భద్రతా మండలికి తాత్కాలిక సభ్య దేశంగా ఎన్నికైంది. భారత్‌తోపాటు జర్మనీ, దక్షిణాఫ్రికా, కొలంబియా, పోర్చుగల్ కూడా ఎన్నికయ్యాయి. ఆగస్టు 2011లో మండలి అధ్యక్ష బాధ్యతలను భారత్ నెలపాటు నిర్వహించింది. తిరిగి 2012 నవంబరులో అధ్యక్ష పదవి చేపట్టనుంది. భారత్ ఇప్పటివరకూ ఏడుసార్లు భద్రతా మండలిలో తాత్కాలిక సభ్య దేశంగా వ్యవహరించింది. 
     2012 జనవరి 1న భద్రతా మండలి తాత్కాలిక సభ్యదేశంగా పాకిస్థాన్ ఎన్నికైంది. తాత్కాలిక సభ్యదేశంగా వ్యవహరించడం పాకిస్థాన్‌కు కూడా ఇది ఏడోసారి. అజర్ బైజన్, గ్వాటెమాలా, మొరాకో, టోగో దేశాలు కూడా తాత్కాలిక సభ్య దేశాలుగా చేరాయి. 

 


ఆర్థిక సామాజిక మండలి 
దీని కేంద్ర కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది. 'సామాజిక అభివృద్ధి, అత్యున్నత జీవన ప్రమాణాలు' అనేది ఐరాస ప్రధాన ఆశయం. ఈ ఆశయసాధన కోసం ఆర్థిక సామాజిక మండలి కృషి చేస్తుంది. దీంట్లోని సభ్యదేశాల సంఖ్య 54. పదవీకాలం మూడేళ్లు. మండలి అయిదు ప్రాంతీయ కమిషన్‌లను ఏర్పాటు చేసింది. అవి: 1) ఎకనమిక్ కమిషన్ ఫర్ యూరప్ (ECE - జెనీవా), 2) ఎకనమిక్ అండ్ సోషల్ కమిషన్ ఫర్ ఆసియా అండ్ ద పసిఫిక్ (ESCAP - బ్యాంకాక్), 3) ఎకనమిక్ కమిషన్ ఫర్ లాటిన్ అమెరికా (ECLA - శాంటియాగో), 4) ఎకనమిక్ కమిషన్ ఫర్ ఆఫ్రికా (ECA - అడీస్ అబాబా), 5) ఎకనమిక్ సోషల్ కమిషన్ ఫర్ వెస్టర్న్ ఆసియా (ESCWA - అమ్మన్). 

 

 

ధర్మకర్తృత్వ మండలి 
     దీని కేంద్ర కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది. పరాయి పాలనలో ఉన్న దేశాల ప్రయోజనాలను కాపాడటమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఈ మండలి ఏర్పడింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధానంతరం అలాంటి 11 ప్రాంతాల పరిరక్షణకు ఇది కృషి చేసింది. ఈ ప్రాంతాల్లో 1994 నాటికి కొన్ని స్వాతంత్య్రం పొందాయి, మరికొన్ని మరో స్వతంత్ర దేశంలో చేరాయి. వీటిలో చివరిదైన పలాల్ (పసిఫిక్ దీవులు) 1994లో స్వతంత్ర దేశంగా మారింది. దీంతో మండలి లక్ష్యం పుర్తయినందువల్ల ప్రస్తుతం ఇది పనిచేయడం లేదు. భద్రతా మండలిలోని శాశ్వత సభ్య దేశాలు ధర్మకర్తృత్వ మండలిలోనూ సభ్య దేశాలుగా ఉంటాయి. సచివాలయం: దీని కేంద్ర కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది. ఇది ఐరాస రోజువారీ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది. దీని అధిపతిని 'ప్రధాన కార్యదర్శి (సెక్రటరీ జనరల్)' అని పిలుస్తారు. భద్రతా మండలి సిఫారసుపై ప్రధాన కార్యదర్శిని సాధారణసభ నియమిస్తుంది. ప్రధాన కార్యదర్శి పదవీకాలం అయిదేళ్లు. తిరిగి వెంటనే రెండోసారి పదవికి ఎన్నిక కావచ్చు. ప్రధాన కార్యదర్శి ఐరాస ముఖ్య పాలనాధికారిగా వ్యవహరిస్తాడు. 
     సమితికి రెండో ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేసిన డాగ్ హామర్ షీల్డ్ పదవిలో ఉండగానే 1961లో విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు. మరణానంతరం నోబెల్ శాంతి బహుమతి పొందారు. 2001లో ఐరాస, అప్పటి ప్రధాన కార్యదర్శి కోఫీ అన్నన్‌కు సంయుక్తంగా నోబెల్ శాంతి బహమతి లభించింది. ప్రస్తుత ప్రధాన కార్యదర్శి బాన్-కీ-మూన్ 2007 జనవరి 1న పదవి చేపట్టారు. ఇతడి పదవీకాలం 2011 డిసెంబరు 31న ముగిసినా, ఐరాస తిరిగి ఇతడినే ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకోవడంతో, 2012 జనవరి 1 నుంచి రెండో పర్యాయం పదవిలో కొనసాగుతున్నారు. 

 

అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం 
     దీని కేంద్ర కార్యాలయం ది హేగ్ (నెదర్లాండ్స్)లో ఉంది. భద్రతా మండలి సాధారణసభ ఎన్నుకునే 15 మంది న్యాయమూర్తులు ఈ న్యాయస్థానంలో ఉంటారు. వీరి పదవీకాలం తొమ్మిదేళ్లు. వీరిలో ఏ ఇద్దరూ ఒకే దేశానికి చెంది ఉండకూడదు. ఇది అవసరమైన సమయాల్లో సమితి విభాగాలు, అనుబంధ సంస్థలకు న్యాయ సలహాలు ఇస్తుంది. సభ్యదేశాల మధ్య వివాదాల పరిష్కారానికి కూడా కృషి చేస్తుంది. 

 

          ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శులు

ప్రధాన కార్యదర్శి      దేశం      కాలం 
ట్రిగ్విలీ                           నార్వే              1946-53 
డాగ్ హామర్ షీల్డ్   స్వీడన్ 1953-61
యుథాంట్   మయన్మార్ 1961-71
కర్ట్ వాల్థీమ్ ఆస్ట్రియా 1972-81 
జేవియర్ పెరేజ్ డిక్యులర్  పెరూ  1982-91 
బౌత్రోస్ బౌత్రోస్ ఘలి ఈజిప్ట్  1992-96 
కోఫీ అన్నన్   ఘనా   1997-06 
బాన్-కీ-మూన్   దక్షిణ కొరియా     2007 జనవరి 1 నుంచి

 

న్యాయస్థానం సమావేశానికి 9 మంది నాయమూర్తుల కోరం ఉండాలి. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం మూడేళ్ల పదవీకాలానికి అధ్యక్ష, ఉపాధ్యక్షులను ఎన్నుకుంటుంది. దీంట్లో ఇంగ్లిష్, ఫ్రెంచ్ అధికార భాషలుగా ఉన్నాయి. మనదేశం నుంచి బి.ఎన్.రావు, నాగేంద్రసింగ్, ఆర్.ఎస్.పాఠక్ అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. వీరిలో చివరి వాడైన ఆర్.ఎస్ పాఠక్ 1989 ఏప్రిల్ 18న ఎన్నికయ్యారు. 

పరమాణు నిర్మాణం 

        చాలాకాలం నుంచి పదార్థ నిర్మాణం, మౌలిక కణాల గురించి రకరకాల ప్రతిపాదనలు, సిద్ధాంతాలు వెలువడ్డాయి. భారతదేశంలో వేదకాలంలోనే కణాదుడు అనే మహర్షి పదార్థం అతి సూక్ష్మ కణాలైన అణు, పరమాణువుల సమ్మిళితమని ప్రతిపాదించాడు.
* తర్వాత డెమోక్రటిస్ అనే గ్రీకు తత్వవేత్త పదార్థం అతి సూక్ష్మమైన పరమాణువులను (Atoms) కలిగి ఉంటుందని ప్రతిపాదించాడు. గ్రీకు భాషలో Atom అంటే విభజించేందుకు వీలు కానిది అని అర్థం.
* జాన్ డాల్టన్ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు క్రీ.శ.1808లో డాల్టన్ పరమాణు సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు.

 

ముఖ్యాంశాలు
i) పదార్థంలో పరమాణువులనే కణాలు ఉంటాయి. ఇవి విభజించేందుకు వీలుకాని సూక్ష్మాతి సూక్ష్మమైనవి.
ii) ఒక మూలకానికి చెందిన పరమాణువులన్నీ ఒకే రకంగా ఉంటాయి. అన్ని ధర్మాల్లోనూ ఒకేరకంగా ప్రవర్తిస్తాయి.
ii) వేర్వేరు మూలకాలకు చెందిన పరమాణువులన్నీ భిన్నరీతుల్లో ధర్మాలను ప్రవర్తిస్తాయి.
iv) ఒకే మూలకానికి చెందిన పరమాణువులు లేదా వేర్వేరు మూలకాలకు చెందిన పరమాణువులు కలిసి కొత్త రకమైన కణాలను ఇస్తాయి. వీటినే సమ్మేళన లేదా సంయోగ పరమాణువులు అంటారు.
v) పదార్థపు కణాల్లో కేవలం పరమాణువులు మాత్రమే రసాయనిక చర్యల్లో పాల్గొంటాయి.
* 20వ శతాబ్దంలోని పరిశోధనల ఫలితాలు పరమాణువును విభజించడానికి వీలవుతుందని వెల్లడించాయి. పరమాణువులో ఎన్నో మౌలిక కణాలున్నాయని కనుక్కున్నప్పటికీ, ఎలక్ట్రాన్, ప్రోటాన్, న్యూట్రాన్ అతి ముఖ్యమైన మౌలిక కణాలని నిర్ధారించారు.
* పరమాణు నిర్మాణాన్ని, పరమాణువులోని మౌలిక కణాలకు సంబంధించిన విషయాలు ఇంగ్లండ్‌కు చెందిన విలియం క్రూక్స్ 1878లో జరిపిన ఉత్సర్గనాళిక ప్రయోగాల కారణంగా వెలుగులోకి వచ్చాయి.
* విద్యుత్ ఉత్సర్గనాళిక స్థూపాకారపు గాజు గొట్టంలా ఉండి రెండు చివర్లలో లోహపు విద్యుత్ ద్వారాలను, పక్కగొట్టాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇందులో ఒకటి ధనవిద్యుద్వారం (Positive electrode లేదా Anode)గా, రెండోది రుణవిద్యుత్ ద్వారం (Negative elctrode లేదా Cathode)గా పని చేస్తుంది. ఈ విద్యుత్ ద్వారాలను అధిక వోల్టేజి విద్యుత్ జనకానికి (సుమారు 10,000 వోల్టులు) కలుపుతారు. ఉత్సర్గనాళికలో గాలి ఉన్నంత వరకూ ఎలాంటి మార్పు సంభవించలేదు. కాని పక్కగొట్టం నుంచి విద్యుత్ ఉత్సర్గనాళికలోని గాలిని తీసేసి పీడనాన్ని 0.001 మి.మీ.కి తగ్గించినప్పుడు ఉత్సర్గళినాక మొత్తం ఆకుపచ్చని వెలుగు కనిపిస్తుంది. ఉత్సర్గనాళికలోని మార్పులను గమనించడానికి ధన విద్యుత్ ద్వారానికి ముందు జింక్ సల్ఫైడ్ తెరను అమర్చాలి.


           


* ప్రథమంగా 1897లో జె.జె. థామ్సన్ అనే శాస్త్రవేత్త విద్యుత్ ఉత్సర్గనాళికలో ప్రకాశవంతమైన కిరణాలు రుణవిద్యుత్ ద్వారం నుంచి (Cathode) ధనవిద్యుత్ ద్వారం (Anode) వరకు ప్రయాణించడం కనుక్కుని, ఆ కిరణాలను రుణ ధృవ కిరణాలు (Cathode rays) అని నామకరణం చేశాడు. ఉత్సర్గనాళికలో ప్రయోగ పరిశీలనల ద్వారా రుణ ధృవ కిరణాల ధర్మాలు థామ్సన్ వివరించాడు.
రుణధృవ కిరణాల ధర్మాలు
i) రుణధృవ కిరణాలు రుజుమార్గం (సరళరేఖా మార్గం)లో ప్రయాణిస్తాయి.
ii) రుణధృవ కిరణాలను విద్యుత్‌క్షేత్రం ద్వారా పంపినప్పుడు అవి విద్యుత్ క్షేత్రపు ఆనోడ్ వైపుగా దిశను మార్చి చలిస్తాయి.
iii) రుణధృవ కిరణాలను అయస్కాంత క్షేత్రం ద్వారా పంపినప్పుడు, దాని ప్రభావం వల్ల దిశను మార్చి ప్రయాణిస్తాయి.
iv) రుణధృవ కిరణాలు ప్రయాణించే దిశలో ఏదైనా వస్తువు ఉంచినట్లయితే, దాని నీడను గమనించవచ్చు.
v) రుణధృవ కిరణాలు యాంత్రిక చలనాన్ని కలగజేస్తాయి.
vi) రుణావేశ కణాల సముదాయమే రుణధృవ కిరణాలు.
vii) రుణ ధృవ కిరణ కణాల ఆవేశానికి, వాటి ద్రవ్యరాశికి (e/m) ఉన్న నిష్పత్తి ఒకేలా ఉంటుంది.
viii) తర్వాత జి.జె. స్టోనీ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు ఈ కణాలకు ఎలక్ట్రాన్ అని పేరు పెట్టాడు. ఈ కణం ఆవేశం
-1.602 × 10-19 కూలుంబులుగా, ద్రవ్యరాశిని 9.0 × 10-28 గ్రాములుగా నిర్ణయించారు.
* మార్పు చేసిన కాథోడ్ కిరణనాళికలో విద్యుత్ ఉత్సర్గాన్ని పంపడం ద్వారా ధనావేశంతో ఉన్న (కణాలను) కిరణాలను గోల్డ్‌స్టెయిన్ అనే శాస్త్రవేత్త గుర్తించారు. ఉత్సర్గనాళిక ప్రయోగాల్లో రంధ్రాలున్న రుణధృవ ద్వారాన్ని ఉపయోగించాడు. ఈ కిరణాలు ఆనోడ్ వైపు నుంచి కాథోడ్ దిశగా చలించడం వల్ల వీటిని ఆనోడ్ కిరణాలు (ధనధృవ కిరణాలు) లేదా కేనాల్ కిరణాలు అని పిలుస్తారు. ధనధృవ కిరణాల అతిసూక్ష్మమైన కణాన్ని 'ప్రోటాన్' అంటారు.

 

ధనధృవ (ఆనోడ్) కిరణాల ధర్మాలు
i) ఆనోడ్ కిరణాలు రుజుమార్గంలో ధనధృవం నుంచి రుణధృవం వైపుగా చలిస్తాయి.
ii) ఆనోడ్ కిరణాలను విద్యుత్ క్షేత్రం ద్వారా పంపినప్పుడు విద్యుత్‌క్షేత్రపు రుణధృవం వైపు ఆకర్షితమవుతాయి. దీని ఆధారంగా ఆనోడ్ కిరణ కణాలకు ధనావేశం ఉంటుందని గ్రహించవచ్చు.
iii) ఆనోడ్ కిరణాలను అయస్కాంత క్షేత్రం ద్వారా పంపినప్పుడు, అవి కాథోడ్ కిరణాల విశ్లేషణ దిశకు వ్యతిరేక దిశలో విక్షేపణ చెందుతాయి.
iv) ప్రోటాన్ ఆవేశం +1.602 × 10-19 కూలుంబులు.
v) ప్రోటాన్ ద్రవ్యరాశి ఎలక్ట్రానుల ద్రవ్యరాశి కంటే 1837 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుందని ప్రయోగాల వల్ల తెలిసింది. దీని విలువ 1.67 ×10-24 గ్రా.
vi) ధనధృవ కిరణాలు, రుణధృవ కిరణాలు పరస్పరం ఎదురెదురు దిశల్లో పయనిస్తాయి.
vii) ప్రోటాన్‌ల ప్రవర్తన అయస్కాంత లేదా విద్యుత్ క్షేత్రంలో ఎలక్ట్రాన్ లేదా కాథోడ్ కిరణాల ప్రవర్తనకు వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది.


       

 

* హైడ్రోజన్ వాయువు నుంచి ఏర్పడిన అతిచిన్న, తేలికైన ధనావేశ అయాన్‌ను ప్రోటాన్ అంటారు. 1919లో ఈ ధనావేశిత కణాల లక్షణాలను కనుక్కున్న తర్వాత విద్యుత్‌పరంగా తటస్థంగా ఉండే కణాలు పరమాణువులో అనుఘటకంగా ఉండాల్సిన ఆవశ్యకతను గుర్తించారు. జేమ్స్ చాడ్విక్ 1932లో ఈ కణాలను ఆవిష్కరించాడు. పలుచటి బెరీలియం రేకును α - కణాలతో తాడనం చేయగా, ప్రోటాన్ కంటే కొంచెం ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి ఉన్న తటస్థ కణాలు ఉద్గారమయ్యాయి. ఈ కణాలనే న్యూట్రాన్‌లని పిలిచాడు.

 
* పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్, ప్రోటాన్, న్యూట్రాన్‌ల అమరికను పరమాణు నమూనా అంటారు. దీని గురించి జె.జె. థామ్సన్, రూథర్‌ఫర్డ్, నీల్స్‌బోర్, సోమర్‌ఫెల్డ్ శాస్త్రవేత్తలు కృషిచేశారు.
                                                   
                                                  
థామ్సన్ పరమాణు నమూనా (ప్లమ్‌పుడింగ్ నమూనా) 
1898లో జె.జె.థామ్సన్ ఒక పరమాణు నమూనాను ప్రతిపాదించాడు. ఫ్రూట్‌బన్‌లో ఉండే ఎరుపు, ఆకుపచ్చ పండ్ల ముక్కల అమరికలా కనిపించడం వల్ల ఈ నమూనాని 'ప్లమ్‌పుడింగ్' నమూనాగా పిలుస్తారు. ఈ నమూనా ప్రకారం
i) పరమాణువు ధనావేశంతో నిండి ఉన్న ఒక గోళంగా ఉంటుంది. దీనిలో అక్కడక్కడా ఎలక్ట్రానులు పొదిగి ఉంటాయి.
ii) పరమాణు ద్రవ్యరాశి ఆ పరమాణువు మొత్తంలో ఒకేరీతిగా పంపిణీ అయి ఉంటుంది.
iii) మొత్తం ధనావేశం, రుణావేశం సమానంగా ఉండటం వల్ల పరమాణువు విద్యుత్‌పరంగా తటస్థంగా ఉంటుంది. 
iv) థామ్సన్ నమూనాను పుచ్చకాయతో పోలుస్తాం. పుచ్చకాయలోని ఎర్రటి భాగంలా పరమాణువు అంతటా ధనావేశం iv) థామ్సన్ నమూనాను పుచ్చకాయతో పోలుస్తాం. పుచ్చకాయలోనివిస్తరించి ఉంటుంది. పుచ్చకాయలోని గింజల్లా ఎలక్ట్రాన్‌లు పొదిగి ఉంటాయి.

v) కాని ఈ అమరికను, శాస్త్రవేత్తలెవ్వరూ ఆమోదించలేదు. ఎలక్ట్రానులు, ప్రోటానులు పరస్పరం వ్యతిరేఖ ఆవేశాలను కలిగి ఉండటం వల్ల రెండింటినీ కలిపి ఉంచడం సాధ్యం కాని పని. ఇవి ఆకర్షణ బలాలకులోనవుతాయి. రెండు కణాలను వేర్వేరుగా రక్షణ కవచంతో ఉంచితే పై అమరిక వీలుకాదు.
* థామ్సన్ నమూనాను అతడి శిష్యుల్లో ఒకరైన రూథర్‌ఫర్డ్ పునఃసమీక్షించాడు. రూథర్‌ఫర్డ్ చేసిన α - కణ విక్షేపణ ప్రయోగాలు థామ్సన్ నమూనాకు వ్యతిరేకమైన ఫలితాలను ఇచ్చాయి.

 

రూథర్‌ఫర్డ్ αα- కణ విక్షేపణ ప్రయోగం 
       ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫర్డ్ 1909లో
(αα
- ray scattering) ఆల్ఫాకిరణ విక్షేపణ ప్రయోగాలు నిర్వహించారు. (αα) ఆల్ఫాకణం అనేది రెండు ప్రోటాన్‌లు, రెండు న్యూట్రాన్‌లు కలిపి ఉన్న కణం. α - కణంతో ఎలక్ట్రానులు ఉండవు. అందుకే దీన్ని రెండు ప్రమాణాలున్న ధనావేశం కలిగిన కణంగా పిలుస్తారు.
ii) α కణాల ఉద్గారిణి నుంచి వచ్చే α కణాలకి నిర్దిష్టమైన శక్తి ఉంటుంది. ఉద్గారిణి నుంచి వచ్చే α కిరణాలను నేరుగా పల్చటి బంగారురేకుపై పడేలాచేశారు.
iii) పలుచటి బంగారురేకును ఒక శోధకం (
detector) మధ్యలో ఉంచారు. ఈ శోధకానికి α కణం తాకగానే చిన్న మెరుపు వస్తుంది. α కణాల ఉద్గారిణి, బంగారురేకు, శోధకాల మొత్తం అమరికను ఒక గాలిలేని గది (Vaccum Chamber)లో ఉంచారు.
iv) α - కిరణాలను పలుచటి బంగారురేకుపై పడేలా చేసినప్పుడు చాలావరకు ఆల్ఫాకణాలు పరమాణువులో నుంచి నేరుగా చొచ్చుకుపోయాయి. కొన్ని కణాలు కొంత విచలనాన్ని పొందాయి. కొన్ని కణాలు మాత్రం ఎక్కువ కోణాలతో విక్షేపణం చెందాయి. అతికొద్ది సంఖ్యలో కణాలు మాత్రం వచ్చిన దారివెంటే పరావర్తనం చెందాయి.
v) ప్రతి 20,000 కణాల్లో ఒక α - కణం విక్షేపణం చెందడాన్ని గమనించారు. ఈ విక్షేపణాన్ని α - కణాలు, బంగారు రేకులోని ప్రోటానుల మధ్య ఉన్న వికర్షణ బలాల ఫలితంగా నిర్ధారించారు. 
vi) ప్రతి పరమాణువులోనూ ధనావేశాన్ని సంతరించుకున్న కేంద్రకం, పరమాణువు మధ్య భాగంలో ఉంటుందని ప్రతిపాదించారు. దీన్ని పరమాణు కేంద్రకం లేదా కేంద్రకంగా వ్యవహరిస్తారు.
vii) పరమాణు కేంద్రక వ్యాసార్ధం సుమారు 10-15 మీ. ఉంటుందని కనుక్కున్నారు.
viii) రూథర్‌ఫర్డ్ పరమాణు నమూనాను గ్రహమండల నమూనా లేదా రూథర్‌ఫర్డ్ గ్రహమండల నమూనాగా వ్యవహరిస్తారు.


రూథర్‌ఫర్డ్ పరమాణు కేంద్రక నమూనాలోని కొన్ని ముఖ్య ప్రతిపాదనలు
i) పరమాణువు ఘనపరిమాణంలో చాలావరకు ఖాళీగా ఉంటుంది.
ii) ధనావేశపూరిత కణాలు, భారాన్ని కలిగివున్న ఇతర కణాలన్నీ పరమాణువులోని మధ్యభాగంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఈ మధ్య భాగాన్ని కేంద్రకం (Nucleus) అని అంటారు.
iii) కేంద్రకపు పరిమాణం పరమాణువుల పరిమాణం కంటే చాలా తక్కువ. కేంద్రకపు పరిమాణం 10-15 మీ. లేదా ఫెర్మీ అయితే, పరమాణువుల పరిమాణాన్ని 10-8 సెం.మీ. లేదా ఆంగ్‌స్ట్రామ్‌గా వ్యవహరిస్తారు.
iv) పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్‌లన్నీ కేంద్రకం చుట్టూ అత్యధిక వేగంతో సంచరిస్తాయి. ఇలా సంచరించడం వల్ల అవి ప్రోటాన్, ఎలక్ట్రాన్‌ల మధ్య ఉద్భవించే విద్యుదాకర్షణ బలాలను తట్టుకుంటాయి.
v) పరమాణువులో రెండు రకాల బలాలు పనిచేస్తాయి.